Леанід Мендэлевіч Левін

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Леанід Мендэлевіч Левін
Levin Leonid Mendele.jpg
Дата нараджэння: 25 ліпеня 1936(1936-07-25)
Месца нараджэння:
Дата смерці: 1 сакавіка 2014(2014-03-01) (77 гадоў)
Месца смерці:
Месца пахавання:
Грамадзянства: Сцяг Беларусі Беларусь
Жонка: Наталля Мікалаеўна Афанасьева
Дзеці: Галіна Леанідаўна Левіна[d]
Працы і дасягненні
Месца працы:
Навуковае званне:
Працаваў у гарадах: Мінск, Слуцк, Бухара, Валгаград, Давыд-Гарадок,
Узнагароды:
Commons-logo.svg Леанід Мендэлевіч Левін на Вікісховішчы

Леанід Мендэлевіч Левін (нар. 25 ліпеня 1936, Мінск — 1 сакавіка 2014, Мінск) — беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар Рэспублікі Беларусь (1988), лаўрэат Ленінскай прэміі і Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь, акадэмік Міжнароднай і Беларускай акадэміі архітэктуры (1997), старшыня Саюза Беларускіх яўрэйскіх грамадскіх аб’яднанняў і абшчын з 1991 па 2014 год.

Адзін з аўтараў мемарыяльнага комплексу «Хатынь», за які (у складзе аўтарскага калектыву) быў удастоены Ленінскай прэміі.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся 25 ліпеня 1936 года ў Мінску ў сям’і Мендэля Моўшавіча і Лізаветы Левіных[2]. Скончыў 13-ю школу. Бацька ў першыя дні вайны сышоў на фронт, а маці і бабуля з маленькімі дзецьмі Лёнем і Мацільдай эвакуіравалася з Мінска, дабраўшыся таварнякамі да станцыі Кара-Балты ў Кыргызстане. Лізавета Левіна памерла там ад знясілення[3].

У 1954—1960 гадах вучыўся ў Беларускім політэхнічным інстытуце. У 1960—1997 гадах працаваў у Інстытуце «Мінскпраект» (ад архітэктара да кіраўніка Майстэрні па забудове цэнтра Мінска).

1960—1967 — удзел у стварэнні парку імя 50-годдзя Савецкай улады

1968 — удзел у стварэнні выставачнага павільёна ВДНГ БССР у Мінску.

1970 — у складзе аўтарскага калектыву быў уганараваны Ленінскай прэміяй за мемарыяльны комплекс 1968—1969 гг. «Хатынь».

З 1997 года — дырэктар уласнай творчай майстэрні УП «Творчая майстэрня архітэктара Л. Левіна».

Сябры і калегі — скульптар Анатоль Анікейчык, архітэктар Юрый Градаў.

Памёр 1 сакавіка 2014 года ў Мінску. Пахаваны 4 сакавіка на Цэнтральнай алеі Усходніх могілак у Мінску[4].

Грамадская дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]

Член Саюзаў архітэктараў СССР і Беларусі. Член кардынацыйнага Савета Сусветнага кангрэса рускамоўнага яўрэйства, член Генеральнага Савета Еўраазіяцкага яўрэйскага Савета Старшыня Беларускага аб’яднання яўрэйскіх арганізацый і абшчын (1991), старшыня Мінскага яўрэйскага дабрачыннага фонду Хэсэд-Рахамім, старшыня гістарычнага таварыства «Трасцянец». Старшыня Міжнароднай яўрэйскай акадэміі мастацтва[5].

Работы[правіць | правіць зыходнік]

Асноўныя работы (некаторыя ў суаўтарстве):

Мемарыяльныя комплексы[правіць | правіць зыходнік]

Помнікі[правіць | правіць зыходнік]

Праекты будынкаў[правіць | правіць зыходнік]

станцыі Мінскага метрапалітэна[правіць | правіць зыходнік]

Станцыя метро «Няміга»

Іншае[правіць | правіць зыходнік]

Праект дэталёвай планіроўкі і забудовы цэнтра (1970—1975), праспекта Машэрава (1980-я), рэканструкцыі цэнтра Давыд-Гарадка (2000)[5]. Гістарычная «Няміга» (аўтарства рэканструкцыі гістарычнай часткі Мінска), «Траецкае прадмесце» (Мінск, 1980—1986), «Верхні горад», вуліца Няміга, «Ракаўскае прадмесце».

Аўтар сцэнаграфіі спектакля «Палёты з Анёлам» (2000), Аўтар кнігі «Хатынь», якая атрымала прэмію за наватарства ў вобласці літаратуры, нарысаў пра архітэктуру ў спецыялізаваным і масавым друку[5].

Сям’я[правіць | правіць зыходнік]

У шлюбе з архітэктарам Наталляй Афанасьевай меў дачку Галіну Левіну, таксама архітэктара.

Узнагароды[правіць | правіць зыходнік]

Заслужаны архітэктар Рэспублікі Беларусь (1988). Лаўрэат Прэміі Ленінскага камсамола Беларусі (1967), Прэміі Ленінскага камсамола Валгаграда, Ленінскай прэміі (1970), Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь. Узнагароджаны двума Ганаровымі граматамі і Граматай Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь[5], ордэнам «За заслугі перад Федэратыўнай Рэспублікай Германія».

  • Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь, за стварэнне помніка князю Давіду ў Давыд-Гарадку.
  • Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь (2011), за мемарыял «Дзецям — ахвярам Вялікай Айчыннай вайны» ў Красным Беразе (Гомельская вобласць)
  • Медаль Міколы Шчакаціхіна «За братэрскае спрычыненне ў развіцці навукі і культуры Беларусі».
  • Званне «Ганаровы грамадзянін Жлобінскага раёна»[9].

Памяць[правіць | правіць зыходнік]

  • У Жлобіне адна з вуліц увесну 2015 года была пераназвана ў гонар Леаніда Левіна[9].
  • У сакавіку 2015 года імя Леаніда Левіна атрымала Гістарычная майстэрня ў Мінску[9].
  • У 2017 годзе Саюз беларускіх яўрэйскіх грамадскіх аб’яднанняў і абшчын звярнуўся ў Мінгарвыканкам з прапановай даць імя Левіна вуліцы ў Мінску[9].

Крытыка[правіць | правіць зыходнік]

У якасці грамадскага дзеяча не раз паддаваўся крытыцы за недастатковае веданне рэалій яўрэйскага жыцця, пасіўнасць у зносінах з органамі ўлады, схільнасць да аўтарытарызму ў кіраванні [10][11].

Зноскі

  1. Левин Леонид Менделевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  2. «Обнял я деревце и попрощался с Лизой»: он вернулся с фронта и узнал, что жена умерла от дистрофии. История семьи архитектора Левина
  3. Непридуманная история военного почтового романа
  4. У Мінску развіталіся з архітэктарам Леанідам Левіным
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 Левин Леонид Менделевич // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. Минск: Энциклопедикс, 2014. −140 с. ISBN 978-985-7090-29-7.
  6. Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыклапедыя / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 680 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-012-2.
  7. «Мастацтва» № 5 (410). 2017
  8. «Мастацтва» № 7 (412). 2017
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 http://belisrael.info/?p=15421
  10. Зуборев Л. Как создавалось «Общество еврейской культуры»
  11. Рубинчик В. О Левине и левинщине

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Левин Леонид Менделевич // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. Минск: Энциклопедикс, 2014. −140 с. ISBN 978-985-7090-29-7.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]