Самаліленд

Самаліленд
самал.: Jamhuuriyadda Soomaaliland араб. جمهورية أرض الصومال‎ славацк.: Republika Somaliland альтэрн.: Рэспубліка Самалілэнду
Сцяг Герб
Дэвіз: «(араб.)لا إله إلا الله محمد رسول الله Lā ilāhā illā-llāhu; muhammadun rasūlu-llāhi («Няма Бога, акрамя Алаха, а Мухамад — пасланец Алаха») Таксама дэвізам з'яўляецца фраза «Правасуддзе, Мір, Свабода, Дэмакратыя і Поспех для ўсіх»»
Гімн: «Saamo ku waar»
Абвяшчэнне незалежнасці	18 мая 1991 г. (ад Самалі)
Дыпламатычнае прызнанне	дэ-факта частковае (дэ-юрэ адсутнічае)
Афіцыйныя мовы	самалійская, арабская і англійская
Сталіца	Харгейса
Найбуйнейшыя гарады	Харгейса, Бербера
Форма кіравання	Рэспубліка, Прадстаўнічая дэмакратыя
Прэзідэнт	Ахмед Сіланьё
Дзярж. рэлігія	Іслам (?)
Тэрыторыя
• Агулам	137 600 км²
• % воднай паверхні	?
Насельніцтва Самаліленда
• Ацэнка	3,515,380 чал. (129-136-я)
• Шчыльнасць	25 чал./км²
Валюта	самалілендскі шылінг і ZAAD[d]
Інтэрнэт-дамен	адсутнічае
Тэлефонны код	+252
Часавы пояс	UTC+03:00
Аўтамабільны рух	справа[d]
З прычыны непрызнанасці дзяржавы, шматлікія паказчыкі маюць патрэбу ва ўдакладненні ці прыблізныя.
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Самаліленд — часткова прызнаная дзяржава ў паўночнай частцы афрыканскага паўвострава Самалі на тэрыторыі былой калоніі Брытанскае Самалі. Прызнаецца міжнароднай супольнасцю часткай Самалі. Сталіца — горад Харгейса.

Гісторыя

Раней тэрыторыя Самаліленд называлася Брытанскае Самалі (з 1887 года), у 1960 годзе Самалі атрымала незалежнасць, калі аб’ядналіся дзве былыя калоніі — Італьянскае Самалі і Брытанскае Самалі. Пры гэтым асобнай дзяржавы Самаліленд дэ-факта так і не з’явілася (хоць фармальна Дзяржава Самаліленд існавала з 26 чэрвеня па 1 ліпеня 1960 года незалежна ад іншых краін).

У 1991 годзе Самалі па сутнасці спыняе існаванне як дзяржава. Калі на тэрыторыі былога Італьянскага Самалі ўтварылася мноства «удзельных княстваў» на чале з палявымі камандзірамі, які пастаянна канфліктуюць паміж сабой, то на тэрыторыі Самаліленда абстаноўка была параўнальна мірнай, а ўзровень жыцця — нашмат вышэй.

18 мая 1991 года на фоне грамадзянскай вайны Самаліленд у аднабаковым парадку абвясціў аб аднаўленні свайго суверэнітэту і выхадзе са складу Самалі.

Сітуацыя ў Самалілендзе адносна стабільная — вайна ў 2006 годзе паміж Саюзам ісламскіх судоў, Эфіопіяй і асноўным Самалі мала закранула Самаліленд. Але, нягледзячы на прыкметы дзяржаўнасці, афіцыйнага прызнання Самаліленд не атрымаў.

Летам-восенню 2011 года Самаліленд у ліку ўсходнеафрыканскіх краін пацярпеў ад засухі і голаду.

26 снежня 2025 года Ізраіль стаў першай дзяржавай-членам ААН, якая афіцыйна прызнала незалежнасць Самаліленда.

Палітычны лад

Афармленне дзяржаўнага ладу пачалося з прыняццем на канферэнцыі ў горадзе Бо́рама Нацыянальнай хартыі (1993), а затым часовай Канстытуцыі (у 1997 годзе), канчатковая версія асноўнага закона была адобрана на рэферэндуме ў 2001-м.

Самаліленд – прэзідэнцкая рэспубліка. Выканаўчую ўладу ажыццяўляюць прэзідэнт і віцэ-прэзідэнт, якія абіраюцца на пяць гадоў. Прэзідэнт выконвае функцыі кіраўніка дзяржавы і ўрада, фарміруе кабінет міністраў.

Заканадаўчую ўладу прадстаўляе двухпалатны парламент (па 82 дэпутаты ў кожнай з палат). Ніжняя палата (палата прадстаўнікоў) адказвае за заканатворчы працэс, верхняя (савет старэйшын) займаецца ўрэгуляваннем міжкланавых канфліктаў і падтрыманнем грамадзянскага міру.

Дэ-юрэ ў краіне ўстаноўлена трохпартыйная сістэма – на парламенцкія і прэзідэнцкія выбары дапускаюцца толькі тры партыі, якія набралі 20% галасоў у чатырох з шасці рэгіёнаў на мясцовых выбарах у муніцыпальныя і акруговыя саветы.

Спасылкі

• На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Самаліленд
• Фатаграфіі Самаліленда на flickr