Аль-Аўда
| Аль-Аўда | |
|---|---|
| З'яўляецца часткай |
 Баас |
| Ідэалогія | баасізм, нацыяналізм, панарабізм, антыамерыканізм, свецкасць |
| Лідары | Махамед Юніс аль-Ахмед |
| Сфарміравана | 2003 |
| Саюзнікі |
 Армія людзей накшбандзійскага ордэна,_Flag_of_Syria_(1980–2024).svg){kind=small} Сірыя |
| Праціўнікі |
 Ірак Міжнародная кааліцыя |
| Удзел у канфліктах | Іракская вайна, Грамадзянская вайна ў Іраку, Барацьба з тэрарызмам у Іраку пасля 2017 года |
Аль-Аўда (з араб. العودة — «вяртанне») — падпольная[1] баасісцкая арганізацыя ў Іраку. Адно з крылоў іракскага аддзялення Баас. Больш засяроджана на рэабілітацыі зрынутага рэжыма Садама Хусейна, чым на ўзброенай барацьбе, але пры гэтым прызнала шэраг памылак былога ўрада. Сёння[калі?] гэта адзіная ўзброеная групоўка краіны, у якой канфесіянальная прыналежнасць не адыгрывае вялікай ролі.
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]Групоўка ўзнікла летам 2003 года. Яе члены займаліся распаўсюдам улётак, агітацыяй і прапагандай.
У снежні 2006 года быў пакараны смерцю Садам Хусейн, што абурыла яго прыхільнікаў. Аднак смерць былога прэзідэнта не прывяла да згуртавання іракскага аддзялення Баас. Фракцыя аль-Ахмеда, маючы больш прагматычныя погляды, фактычна адкалолася ад кансерватыўнага Ібрагіма Ізата ад-Дуры. Паміж імі пачалося суперніцтва за вяршэнства ў партыі. Аднак, нягледзячы на ўсе свае спробы, «Аль-Аўда» пацярпела няўдачу. Фракцыя Дуры стала самай буйной і самай актыўнай у Інтэрнэце, і пераважная большасць баасісцскіх сайтаў звязаны з ім. Яшчэ адна праблема заключалася ў тым, што групоўка аль-Ахмеда, якая базавалася ў Сірыі, не мела выключнай сірыйскай падтрымкі, але сірыйскія ўлады ўмешваліся ў яе справы[2].
У снежні 2008 года каля 25 супрацоўнікаў Службы бяспекі былі арыштаваны за членства ў «Аўдзе» і спробу аднавіць партыю Баас, прычым некаторыя сцвярджалі, што яны планавалі дзяржаўны пераварот[3][4]. Фактычная колькасць уцягнутых, магчыма, дасягнула 35 чалавек, сярод іх былі як суніты, так і шыіты, а таксама высокапастаўленыя генералы ў Міністэрстве ўнутраных спраў, некаторых з якіх «Аўда» нібыта завербавала шляхам хабарніцтва[5].
У сакавіку 2009 года некалькі членаў арганізацыі звярнуліся да кааліцыйных сіл. Падпольшчыкі сустракаліся з прадстаўнікамі замежных кантынгентаў, а не з прадстаўнікамі іракскіх уладаў, паколькі яны сцвярджалі, што іракскі ўрад знаходзіцца пад іранскім уплывам і можа адпомсціць любому члену партыі Баас[6].
2 ліпеня 2010 года высокапастаўлены чыноўнік, звязаны з групоўкай, быў арыштаваны ў Баакубе[7].
У кастрычніку 2011 года іракскія сілавікі абвясцілі, што яны затрымалі 350 членаў арганізацыі «Аўда» падчас буйной аперацыі ў некалькіх правінцыях. Урад заявіў, што група спрабавала рэарганізаваць партыю Баас і працаваць над падрывам стабільнасці ў краіне, маючы намер захапіць уладу пасля сыходу акупацыйных сіл ЗША ў наступным годзе[8]. Гэтая група была вельмі актыўнай у Насірыі, дзе былі арыштаваныя 36 лідараў партыі Баас[9].
Агляд
[правіць | правіць зыходнік]Арганізацыя і структура
[правіць | правіць зыходнік]Арганізацыя ўяўляе сабой сетку падпольных груп, галоўным чынам у буйных гарадах, якія складаюцца з былых партыйных чыноўнікаў Баас, агентаў разведкі, былых членаў іракскай Рэспубліканскай гвардыі і апалчэнцаў «Федаіна». У заходніх крыніцах паведамлялася, што фракцыя абапіраецца на даваенную арганізацыю партыі Баас і адносіны, якія склаліся паміж рознымі асобамі і арганізацыямі пры былой уладзе. У «Аль-Аўду» ўступілі вядучыя партыйныя дзеячы, якія не былі арыштаваны або пакараны смерцю[2]. У адрозненне ад групы ад-Дуры, дадзеная фракцыя дамаглася поспеху ў вярбоўцы шыітаў. У той час як вышэйшыя лідары фракцыі з’яўляюцца сунітамі, ёсць шмат шыітаў, якія працуюць на сярэднім узроўні арганізацыі[1].
Ідэалогія і мэты
[правіць | правіць зыходнік]«Аль-Аўда» звярнулася да першапачатковай ідэалогіі партыі Баас — свецкага панарабскага нацыяналізму, які ў многіх выпадках аказаўся паспяховым у паўднёвых правінцыях Ірака, дзе дамінавалі шыіты[2].
Прапаганда групы паказвала, што яе мэтай было аднаўленне даваенных парадкаў, як вынікае з назвы, і выгнанне шматнацыянальных кааліцыйных сіл з краіны. Лічыцца, што «Аль-Аўда» — гэта тэрмін, прыдуманы паўстанцамі для партыі Баас пасля падзення Садама Хусейна. Гэтая назва, магчыма, была абрана з прапагандысцкіх меркаванняў, каб падняць пагрозу вяртання партыі да ўлады.
Прадстаўнікі «Аль-Аўды» казалі, што яны незадаволены новым урадам Ірака, які, па іх сцвярджэнні, няздольны забяспечыць інфраструктуру і грамадскія паслугі. Баасісты заявілі, што ўзначаленая Аль-Ахмедам фракцыя не выступае супраць дэмакратыі, а замест гэтага жадае мірна ўдзельнічаць у дэмакратычным працэсе. Яны прызналі здзейсненыя памылкі Садама, а таксама тое, што Ірак не можа вярнуцца да былой сістэмы праўлення[6].
У адрозненне ад АЛНО, члены «Аўды» значна больш засяродзіліся на забеспячэнні палітычнай рэабілітацыі, амністыі і рэпатрыяцыі выгнаннікаў-баасістаў, чым на гвалтоўным звяржэнні іракскага ўрада і вяртанні баасістаў да ўлады[1].
Сувязі з Сірыяй
[правіць | правіць зыходнік]Лідар групоўкі Ахмед у сваіх спробах аб’яднаць разбураную партыю пабудаваў цесныя рабочыя адносіны з сірыйскім урадам, у адрозненне ад ад-Дуры, які не давяраў сірыйцам з-за іх саюза з іранцамі. Сірыйскі ўрад падтрымліваў Ахмеда, каб атрымаць больш кантролю над іракскай партыяй Баас[10].
Спробы Ахмеда заручыцца падтрымкай у Сірыі з боку былых іракскіх баасістаў сустракаліся станоўча, асабліва сярод беднага арабскага сегмента суніцкага насельніцтва і бежанцаў, збольшага дзякуючы здольнасці Ахмеда выбіваць грашовую дапамогу і сірыйскія віды на жыхарства з-за іх блізкасці да сірыйскага ўраду[10].
Абвінавачванні ў здзяйсненні тэрактаў
[правіць | правіць зыходнік]23 жніўня 2009 года іракскі ўрад перадаў у эфір запіс меркаванай размовы паміж двума членамі іракскага баасісцкага руху Фарханам і Ахмедам, звязаўшы іх з выбухамі ў Багдадзе ў жніўні 2009 года, якія забралі больш за 100 жыццяў. Міністэрства замежных спраў Сірыі адмаўляла сваё дачыненне да нападу. 25 жніўня Ірак адклікаў свайго пасла з Сірыі, і сірыйскі ўрад у адказ праз некалькі гадзін аддаў аналагічнае распараджэнне свайму паслу. У лістападзе таго ж года іракскі ўрад запатрабаваў, каб Сірыя выдала аль-Ахмеда, але прэзідэнт Башар Асад адмовіўся гэта зрабіць. Нягледзячы на гэта, іракскія сілы бяспекі і амерыканскія войскі не паведамлялі аб якіх-небудзь прыкметах незаконнага перасячэння мяжы партызанамі ў апошнія месяцы[11], а адказнасць за жнівеньскія выбухі пазней узяла на сябе «Ісламская дзяржава Ірак»[12].
Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- 1 2 3 The next insurgency: Baathists and Salafis pool resources to fight Iraqi government (PDF). Gulf States Newsletter. 34 (885). Washington Institute. 2010. Праверана 31 жніўня 2013.
- 1 2 3 Ali, Fadhil. Reviving the Iraqi Ba'ath: A Profile of General Muhammad Yunis al-Ahmad(недаступная спасылка). Jamestown Foundation (5 студзеня 2007). Архівавана з першакрыніцы 14 кастрычніка 2009. Праверана 10 лютага 2009.
- ↑ Robert H. Reid (18 December 2008). Up to 25 Iraqi Officials Arrested For Plotting To Revive Baath Party. Huffington Post. Праверана 31 жніўня 2013.
- ↑ Suspected Baath Party affiliates arrested in Iraq. Baltimore Sun. 19 December 2008. Архівавана з арыгінала 4 сакавіка 2016. Праверана 31 жніўня 2013.
- ↑ Iraqi Officials Arrested on Baath Party Suspicions. Newshour. PBS. 18 December 2008. Архівавана з арыгінала 29 жніўня 2013. Праверана 31 жніўня 2013.
- 1 2 Salah Ad Din: Yunis Ba'ath Faction Seeks Reconciliation; Says It Can Split Al Duri's Faction(недаступная спасылка). WikiLeaks (19 сакавіка 2009). Архівавана з першакрыніцы 7 снежня 2013. Праверана 3 сакавіка 2011.
- ↑ Hawar Berwani (2 July 2010). Baathist detained in Diala. Iraqi News. Праверана 31 жніўня 2013.
- ↑ Ahmed Rasheed and Suadad al-Salhy (25 October 2011). Iraq rounds up Baathists ahead of U.S. pullout. Reuters. Архівавана з арыгінала 2011-10-25. Праверана 31 жніўня 2013.
- ↑ Measures need to be taken against Awda Party. Aswat al-Iraq. 25 October 2011. Архівавана з арыгінала 3 верасня 2013. Праверана 31 жніўня 2013.
- 1 2 Hugh Naylor (7 October 2007). Syria Is Said to Be Strengthening Ties to Opponents of Iraq's Government. New York Times. Праверана 31 жніўня 2013.
- ↑ On Syria border: No sign of Saddam loyalists. The Associated Press. Архівавана з першакрыніцы 11 мая 2019.
- ↑ Iraq and Syria recall ambassadors. BBC. 25 August 2009. Праверана 27 чэрвеня 2009.