Перайсці да зместу

Аль-Аўда

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Аль-Аўда
З'яўляецца часткай Баас
Ідэалогія баасізм, нацыяналізм, панарабізм, антыамерыканізм, свецкасць
Лідары Махамед Юніс аль-Ахмед
Сфарміравана 2003
Саюзнікі Армія людзей накшбандзійскага ордэна
 Сірыя
Праціўнікі  Ірак
Міжнародная кааліцыя
Удзел у канфліктах Іракская вайна, Грамадзянская вайна ў Іраку, Барацьба з тэрарызмам у Іраку пасля 2017 года

Аль-Аўда (араб. العودة‎‎ вяртанне) — падпольная[1] баасісцкая арганізацыя ў Іраку. Адно з крылоў іракскага аддзялення Баас. Больш засяроджана на рэабілітацыі зрынутага рэжыма Садама Хусейна, чым на ўзброенай барацьбе, але пры гэтым прызнала шэраг памылак былога ўрада. Сёння гэта адзіная ўзброеная групоўка краіны, у якой канфесіянальная прыналежнасць не адыгрывае вялікай ролі.

Групоўка ўзнікла летам 2003 года. Яе члены займаліся распаўсюдам улётак, агітацыяй і прапагандай.

У снежні 2006 года быў пакараны смерцю Садам Хусейн, што абурыла яго прыхільнікаў. Аднак смерць былога прэзідэнта не прывяла да згуртавання іракскага аддзялення Баас. Фракцыя аль-Ахмеда, маючы больш прагматычныя погляды, фактычна адкалолася ад кансерватыўнага Ібрагіма Ізата ад-Дуры. Паміж імі пачалося суперніцтва за вяршэнства ў партыі. Аднак, нягледзячы на ўсе свае спробы, «Аль-Аўда» пацярпела няўдачу. Фракцыя Дуры стала самай буйной і самай актыўнай у Інтэрнэце, і пераважная большасць баасісцскіх сайтаў звязаны з ім. Яшчэ адна праблема заключалася ў тым, што групоўка аль-Ахмеда, якая базавалася ў Сірыі, не мела выключнай сірыйскай падтрымкі, але сірыйскія ўлады ўмешваліся ў яе справы[2].

У снежні 2008 года каля 25 супрацоўнікаў Службы бяспекі былі арыштаваны за членства ў «Аўда» і спробу аднавіць партыю Баас, прычым некаторыя сцвярджалі, што яны планавалі дзяржаўны пераварот[3][4]. Фактычная колькасць уцягнутых, магчыма, дасягнула 35 чалавек і ўключала як сунітаў, так і шыітаў, а таксама высокапастаўленых генералаў у Міністэрстве ўнутраных спраў, некаторыя з якіх «Аўда» нібыта завербавала шляхам хабарніцтва[5].

У сакавіку 2009 года некалькі членаў арганізацыі звярнуліся да кааліцыйных сіл. Падпольшчыкі сустракаліся з прадстаўнікамі замежных кантынгентаў, а не з прадстаўнікамі іракскіх уладаў, паколькі яны сцвярджалі, што іракскі ўрад знаходзіцца пад іранскім уплывам і можа адпомсціць любому члену партыі Баас[6].

2 ліпеня 2010 года высокапастаўлены чыноўнік, звязаны з групоўкай, быў арыштаваны ў Баакубе[7].

У кастрычніку 2011 года іракскія сілавікі абвясцілі, што яны затрымалі 350 членаў арганізацыі «Аўда» падчас буйной аперацыі ў некалькіх правінцыях. Урад заявіў, што група спрабавала рэарганізаваць партыю Баас і працаваць над падрывам стабільнасці ў краіне, маючы намер захапіць уладу пасля сыходу акупацыйных сіл ЗША ў наступным годзе[8]. Гэтая група апынулася вельмі актыўнай у Насірыі, дзе былі арыштаваныя 36 лідараў партыі Баас[9].

Арганізацыя і структура

[правіць | правіць зыходнік]

Арганізацыя ўяўляе сабой сетку падпольных груп, галоўным чынам у буйных гарадах, якія складаюцца з былых партыйных чыноўнікаў Баас, агентаў разведкі, былых членаў іракскай Рэспубліканскай гвардыі і апалчэнцаў «Федаіна». У заходніх крыніцах казалася, што фракцыя абапіраецца на даваенную арганізацыю партыі Баас і адносіны, якія склаліся паміж рознымі асобамі і арганізацыямі пры былой уладзе. У «Аль-Аўду» ўступілі вядучыя партыйныя дзеячы, якія не былі арыштаваны або пакараны смерцю[2]. У адрозненне ад групы ад-Дуры, дадзеная фракцыя дамаглася поспеху ў вярбоўцы шыітаў. У той час як вышэйшыя лідары фракцыі з’яўляюцца сунітамі, ёсць шмат шыітаў, якія працуюць на сярэднім узроўні арганізацыі[1].

Ідэалогія і мэты

[правіць | правіць зыходнік]

«Аль-Аўда» звярнулася да першапачатковай ідэалогіі партыі Баас — свецкаму панарабскаму нацыяналізму, які ў многіх выпадках апынуўся паспяховым у паўднёвых правінцыях Ірака, дзе дамінавалі шыіты[2].

Прапаганда групы паказвала, што яе мэтай было аднаўленне даваенных парадкаў, як вынікае з назвы, і выгнанне шматнацыянальных кааліцыйных сіл з краіны. Лічыцца, што «Аль-Аўда» — гэта тэрмін, прыдуманы паўстанцамі для партыі Баас пасля падзення Садама Хусейна ад улады. Гэтая назва, магчыма, была абрана з прапагандысцкіх меркаванняў, каб падняць пагрозу вяртання партыі да ўлады.

Прадстаўнікі «Аль-Аўды» казаілі, што яны незадаволены новым урадам Ірака, які, па іх сцвярджэнні, няздольны забяспечыць інфраструктуру і грамадскія паслугі. Баасісты заявілі, што ўзначаленая Аль-Ахмедам фракцыя не выступае супраць дэмакратыі, а замест гэтага жадае мірна ўдзельнічаць у дэмакратычным працэсе. Яны прызналі здзейсненыя памылкі Садама, а таксама тое, што Ірак не можа вярнуцца да былой сістэмы праўлення[6].

У адрозненне ад АЛНО, члены «Аўды» значна больш засяродзіліся на забеспячэнні палітычнай рэабілітацыі, амністыі і рэпатрыяцыі выгнаннікаў-баасістаў, чым на гвалтоўным звяржэнні іракскага ўрада і вяртанні баасістаў да ўлады[1].

Сувязі з Сірыяй

[правіць | правіць зыходнік]

Лідар групоўкі Ахмед, у сваіх спробах аб’яднаць разбураную партыю, пабудаваў цесныя рабочыя адносіны з сірыйскім урадам, у адрозненне ад ад-Дуры, які не давяраў сірыйцам з-за іх саюза з іранцамі. Сірыйскі ўрад падтрымліваў Ахмеда, каб атрымаць больш кантролю над іракскай партыяй Баас[10].

Спробы Ахмеда заручыцца падтрымкай у Сірыі з боку былых іракскіх баасістаў сустракаліся станоўча, асабліва сярод беднага арабскага сегмента суніцкага насельніцтва і бежанцаў, збольшага дзякуючы здольнасці Ахмеда выбіваць грашовую дапамогую і сірыйскія віды на жыхарства з-за іх блізкасці да сірыйскага ўраду[10].

Абвінавачванні ў здзяйсненні тэрактаў

[правіць | правіць зыходнік]

23 жніўня 2009 года іракскі ўрад перадаў у эфір запіс меркаванай размовы паміж двума членамі іракскага баасісцкага руху Фарханам і Ахмедам, звязаўшы іх з выбухамі ў Багдадзе ў жніўні 2009 года, якія забралі больш за 100 жыццяў. Міністэрства замежных спраў Сірыі адмаўляла сваё дачыненне да нападу. 25 жніўня Ірак адклікаў свайго пасла з Сірыі, і сірыйскі ўрад у адказ праз некалькіх гадзін аддаў аналагічнае распараджэнне свайму паслу. У лістападзе таго ж года іракскі ўрад запатрабаваў, каб Сірыя выдала аль-Ахмеда, але прэзідэнт Башар Асад адмовіўся гэта зрабіць. Нягледзячы на гэта, іракскія сілы бяспекі і амерыканскія войскі не паведамлялі аб якіх-небудзь прыкметах незаконнага перасячэння мяжы партызанамі ў апошнія месяцы[11], а адказнасць за жнівеньскія выбухі пазней ўзяла на сябе «Ісламская дзяржава Ірак»[12].

Зноскі

  1. а б в "The next insurgency: Baathists and Salafis pool resources to fight Iraqi government" (PDF). Gulf States Newsletter. 34 (885). Washington Institute. 2010. Праверана 31 August 2013.
  2. а б в Ali, Fadhil. Reviving the Iraqi Ba'ath: A Profile of General Muhammad Yunis al-Ahmad(недаступная спасылка). Jamestown Foundation (5 студзеня 2007). Архівавана з першакрыніцы 14 October 2009. Праверана 10 February 2009.
  3. Robert H. Reid (18 December 2008). "Up to 25 Iraqi Officials Arrested For Plotting To Revive Baath Party". Huffington Post. Праверана 31 August 2013.
  4. "Suspected Baath Party affiliates arrested in Iraq". Baltimore Sun. 19 December 2008. Архівавана з арыгінала 4 сакавіка 2016. Праверана 31 August 2013.
  5. "Iraqi Officials Arrested on Baath Party Suspicions". Newshour. PBS. 18 December 2008. Архівавана з арыгінала 29 жніўня 2013. Праверана 31 August 2013.
  6. а б "Salah Ad Din: Yunis Ba'ath Faction Seeks Reconciliation; Says It Can Split Al Duri's Faction" (Document). WikiLeaks. 19 March 2009. {{cite document}}: Невядомы параметр |access-date= ігнараваны (даведка); Невядомы параметр |archive-date= ігнараваны (даведка); Невядомы параметр |archive-url= ігнараваны (даведка); Невядомы параметр |url-status= ігнараваны (даведка); Невядомы параметр |url= ігнараваны (даведка) Архіўная копія. Архівавана з першакрыніцы 7 снежня 2013. Праверана 4 лістапада 2020.
  7. Hawar Berwani (2 July 2010). "Baathist detained in Diala". Iraqi News. Праверана 31 August 2013.
  8. Ahmed Rasheed and Suadad al-Salhy (25 October 2011). "Iraq rounds up Baathists ahead of U.S. pullout". Reuters. Праверана 31 August 2013.(недаступная спасылка)
  9. "Measures need to be taken against Awda Party". Aswat al-Iraq. 25 October 2011. Архівавана з арыгінала 3 верасня 2013. Праверана 31 August 2013.
  10. а б Hugh Naylor (7 October 2007). "Syria Is Said to Be Strengthening Ties to Opponents of Iraq's Government". New York Times. Праверана 31 August 2013.
  11. On Syria border: No sign of Saddam loyalists Архівавана 11 мая 2019.. The Associated Press.
  12. "Iraq and Syria recall ambassadors". BBC. 25 August 2009. Праверана 27 June 2009.