Іракскія паўстанцы

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Двое іракскіх паўстанцаў са зброяй, 2006 год.

Іракскія паўстанцы (араб. المتمردون العراقيون‎‎, таксама інсургенты, партызаны і баевікі) — узброеныя групы часоў Іракскай вайны 2003—2011 гадоў, апазіцыйных да новага ўраду Ірака і да ўзброеных сіл кааліцыі, якія акупавалі краіну. Інсургенты прадстаўлены шматнацыянальным складам, якія ўдзельнічалі у канфлікце з-за ідэалагічных і фінансавых меркаванняў, у тым ліку з-за прапагандысцкага ўплыву. Паўстанцы праводзілі розныя ваенныя і тэрарыстычныя аперацыі супраць урада Ірака, акупацыйных сіл і прыхільнікаў новага рэжыму.

Актыўны паўстанцкі рух пачаўся пасля ўварвання ў 2003 годзе ў Ірак.

Склад[правіць | правіць зыходнік]

Катэгорызацыя[правіць | правіць зыходнік]

Нюансы[правіць | правіць зыходнік]

Варта адзначыць, што розныя фарміравання паўстанцаў часам уступалі адзін з адным ва ўзброены сутыкнення, паколькі супраціў з’яўлялася разномассным і яго члены мелі шэраг ідэалагічных і рэлігійных спрэчак. Асабліва гэта тычылася барацьбы шыітаў з сунітамі і праіранскіх сіл (пераважна шыітаў, прыхільнікаў ісламскай рэспублікі) з баасістамі (пераважна сунітаў, прыхільнікаў зрынутага рэжыму С. Хусейна). У 2006—2009 гадах гэта супрацьстаянне прыняло свой апагей. У той жа час сілы, звязаныя з Аль-Каідай, хоць і з’яўляліся суніцкімі і антыіранскімі, але не заўсёды супрацоунічалі з суніцка-баасіскім супрацівам, што нават крытыкавалі іх за тэрор супраць мірных грамадзян. У 2006—2007 гадах паміж гэтымі сіламі нават успыхнуў узброены канфлікт. Аднак падчас абодвух бітваў за Фалуджу г. і ўвосень 2004 г. дадзеныя бакі аб’ядналіся і паспяхова далі адпор амерыкана-брытанскім войскам і іх саюзнікам, абараняючы горад.

Тактыка[правіць | правіць зыходнік]

У пачатку канфлікту інсургенты здзяйснялі адзінкавыя рэйды на невялікія аб’екты, але ўжо ў 2004 г. перайшлі на напады на добра абароненыя базы і калоны. Пры гэтым, калі раней, падарваўшы міну на дарозе пад вайсковым грузавіком, паўстанцы, трохі пастраляўшы дзеля прыкладу, стараліся як мага хутчэй разбегчыся, то з часам пасля выбуху бомбы яны засяроджвалі агонь з гранатамётаў і аўтаматычнай зброі на салдатах, якія ахоўваюць калону, а потым пераносячы яго на іншыя машыны[1].

Для нападаў на базы партызаны ўтойліва размяшчалі міны на мясцовасці ў яе раёне, пасля чаго абстрэльваюць лагер з мінамётаў і гранатамётаў. Ваенныя выбягалі, каб заняць пазіцыі, але траплялі на міннае поле. Страты падчас такіх рэйдаў з боку абаранялых іншы раз бывалі даволі адчувальнымі. Часам для нападаў выкарыстоўваўся і замінаваны аўтамабіль[1]. Таксама прыцягваліся снайперы[2].

Аднак інсургенты не толькі праводзілі баявыя вылазкі і напады на варожыя сілы, але і тэрарыстычныя акты[2]. Сярод іх былі выбухі замініраваных машын, напады на мячэці, захоп закладнікаў з жорсткімі патрабаваннямі або дзеля вызвалення з палону сваіх паплечнікаў. Разам з тым, паўстанцы часам ажыццяўлялі ўзброеныя напады на цэлыя гарады і населеныя пункты для ўстанаўлення над імі кантролю і стварэння так званых «партызанскіх зон» — тэрыторый, якія кіруюцца баевікамі. Самай буйнай такой зонай стала правінцыя Аль-Анбар на захадзе краіны, якая на пачатак восені 2006 года амаль не катралявалася ні акупацыйнай арміяй, ні новым іракскім урадам[3].

Замежныя падтрымка[правіць | правіць зыходнік]

У лютым 2007 года ЗША у упершыню публічна апублікавалі доказы паставак зброі шыіцкай галіне паўстанцкага руху з Ірана. Па словах вайскоўцаў, з дапамогай гэтай зброі за апошнія тры гады былі забітыя 170—425 амерыканцаў. На брыфінгу для прэсы, які праводзіўся ва ўмовах строгіх мер бяспекі, ваенныя дэманстравалі на двух невялікіх сталах выбухоўкі EFP, а таксама набор снарадаў для мінамётаў і гранатамётаў. На іх добра бачныя серыйныя нумары, якія, па словах ваенных, паказваюць на непасрэдную сувязь гэтай зброі з іранскімі заводамі. Яны таксама мяркуюць, хоць гэтаму і няма прамых доказаў, што іранская кантрабанда гэтых ўзбраенняў у Ірак для выкарыстання супраць акупацыйных сіл адбывалася з адабрэння іранскага кіраўніцтва. Ваенныя заявілі, што падобныя высновы зроблены на аснове агульных ацэнак разведкі[4].

У маі 2009 года Ірак абвінаваціў Сірыю ў прадастаўленні прытулку паўстанцам, якія з яе тэрыторыі абстрэльвалі байцоў новых сілавых структур, і сцвярджаў, што існуюць доказы падтрымкі Сірыяй баевікоў. Акрамя таго, іракскія ўлады лічаць, што нядаўнія тэракты ў Багдадзе былі ажыццёўлены па заказу з Сірыі, а іх выканаўцам было выплачана 10 тыс. долараў. Акрамя ўсяго іншага гаварылася, што на сірыйскай і іранскай тэрыторыях існуюць трэніровачныя лагеры, дзе навучаюць байцоў апазіцыі[5].

Замежныя найміты і добраахвотнікі[правіць | правіць зыходнік]

У 2006 годзе ў краіне дзейнічала 15—20 тысяч інсургентаў, 700—2000 з іх былі замежнікамі (большай часткай з Алжыра, Сірыі, Судана, Егіпта і Саудаўскай Аравіі).

Паводле рапарту шэфа брытанскай разведкі МI5 Элізы Мэнінген-Булер прэм’ер-міністру Тоні Блэру, больш за 70 брытанскіх вайскоўцаў, ідэнтыфікаваных па пасведчаннях асобы, перайшлі на бок супраціву ў Іраку[6]. Кансультатыўны савет маджахедаў Фалуджы 18 лістапада 2004 г. распаўсюдзіў прэс-рэліз, у якім паведамлялася, што адзін амерыканскі афіцэр з падначаленым яму падраздзяленнем перайшоў на бок паўстанцаў. Аднак ніякіх фактычных доказаў, указаных у прэс рэлізе, не было пададзена[7].

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Who Are the Insurgents? Sunni Arab Rebels in Iraq U.S. Institute of Peace Special Report, April 2005
  • Rogers, Paul. Iraq and the War on Terror: Twelve Months of Insurgency. I.B. Tauris. ISBN 1-84511-205-9.