Горад Прага

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Горад
Прага
чэшск.: Praha
Сцяг Герб
Сцяг
Герб
Prague Montage.jpg

Каардынаты: 50°05′19″ пн. ш. 14°25′17″ у. д. / 50.088611° пн. ш. 14.421389° у. д. (G) (O) (Я)50°05′19″ пн. ш. 14°25′17″ у. д. / 50.088611° пн. ш. 14.421389° у. д. (G) (O) (Я)

Краіна
Першае згадванне
Плошча
496 км²
Вышыня цэнтра
177-399 м
Насельніцтва (2006)
1 188 100 чалавек
Шчыльнасць
2387 чал./км²
Часавы пояс
Тэлефонны код
бяз кода 9-значны нумар, зачынаецца 2
Паштовыя індэксы
100 00 – 199 00
Аўтамабільны код
A
Ідэнтыфікатар
CZ-PR
Афіцыйны сайт
http://www.prague-city.cz
(чэшск.)  (англ.) 

Прага (Чэхія)
Прага
Прага

Прага (чэшск.: Praha) — сталіца Чэхіі, адзін з найпрыгажэйшых гарадоў Еўропы, які захаваў зачараванне Сярэднявечча.

З X ст. з'яўляецца сталіцай Чэшскай дзяржавы. У 1918 стала сталіцай Чэхаславацкай Рэспублікі. З 1960 па 1992 год — сталіца ЧССР, з студзеня 1993 года — сталіца Чэшскай Рэспублікі.

Акрамя таго, Прага з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Сярэднячэшскага краю (чэшск.: Středočeský kraj, а таксама двух яго раёнаў, Прага-Усход і Прага-Захад, пры гэтым у іх склад не ўваходзіць — у ёй размешчаныя толькі іх адміністрацыйныя органы).

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Від на дахі Прагі

Першыя гістарычныя звесткі аб селішчах славян на тэрыторыі сучаснай Прагі адносяцца да VI ст. У X ст. Прага стала сталіцай Чэшскай дзяржавы, у канцы гэтага ж стагоддзя ў горадзе была выбудавана рынкавая плошча. У першай палове XIII ст. вакол каменных пабудоў у раёне плошчы сталі ўзводзіць крапасныя сцены. Да сярэдзіны XIX ст. Прага ўяўляла сабой у эканамічным плане добра развіты горад, які вёў ажыўлены гандаль з суседзямі.

Пасля распаду ўвосень 1918 года Аўстра-Венгерскай імперыі і ўтварэння незалежнай Чэхаславацкай Рэспублікі Прага стала яе сталіцай. Горад існаваў адносна спакойна да пачатку Другой сусветнай вайны ў 1939 годзе. Вызваленая Прага была 9 мая 1945 савецкімі войскамі падчас Пражскай аперацыі. На шчасце, вайна не пакінула ў горадзе сур'ёзных разбурэнняў. У 1960 годзе Прага стала сталіцай ЧССР і прабыла ёй да 1993 года, калі пасля «аксамітнага разводу» Чэхаславацкай федэрацыі стала сталіцай Чэхіі.

Прыродныя ўмовы[правіць | правіць зыходнік]

Прага раскінулася ўздоўж абодвух берагоў ракі Влтавы. Працягласць ракі ў чарце горада — 29,8 км, сярэдняя глыбіня — 2,75 м, максімальная — 10,5 м. У яе на тэрыторыі Прагі ўпадае адна рака (Бераунка, левы прыток), 5 раўчукоў на левым беразе і 4 — на правым. На Влтаве 8 астравоў. Горад размешчаны на пяці пагорках. Клімат умерана кантынентальны, зімы адносна мяккія, маласнежныя. Сярэдняя тэмпература паветра ў студзені складае -1,7 °C, у ліпені +18,3 °C. Сумарная сярэдняя гадавая колькасць ападкаў складае каля 485 мм, самыя дажджлівыя месяцы — май, чэрвень і жнівень, самыя сухія — студзень і люты [1]. Горад багаты зялёнымі насаджэннямі, яны складаюць крыху менш за палову тэрыторыі горада.

Тэрыторыя і адміністрацыйны падзел[правіць | правіць зыходнік]

Агульная плошча тэрыторыі Прагі ў адміністрацыйных межах горада складае 496,07 км², пры гэтым на долю забудовы прыходзіцца ўсяго толькі 48,71 км². Асноўную частку, як ні дзіўна, займаюць землі сельскагаспадарчага прызначэння — 209,84 км² (у тым ліку ралля — 154,30 км², фруктовыя сады і агародныя ўчасткі — 46,81 км², лугі — 8,68 км² і нават вінаграднікі — 0,10 км²). Акрамя таго, у рысе горада знаходзіцца 49,20 км² лясоў.

Прага ў сучаснасці падраздзяляецца на 22 адміністрацыйныя акругі (чэшск.: obvod) і 57 гарадскіх частак (асноўны суб'ект мясцовага самакіравання) у іх складзе. Аднак з пункта гледжання паштовага, выбарчага, судовага і паліцэйскага адміністрацыйнага заканадаўства яна па-ранейшаму (з 1960 года) дзеліцца на 10 гарадскіх акруг.

Насельніцтва, мова, веравызнанне[правіць | правіць зыходнік]

Сцяг ЮНЕСКА Сусветная спадчына ЮНЕСКА


Паводле ўзроставага складу 12,3 % жыхароў Прагі знаходзяцца ў веку 0-15 гадоў, 72,1 % у веку 15-65 гадоў і 15,6 % старэйшыя за 65 гадоў. Амаль 900 жыхароў Прагі маюць век большы за 100 гадоў. У структуры насельніцтва да 40 гадоў невялікую лікавую перавагу маюць мужчыны, пасля 45 гадоў — жанчыны. [2]

Дзяржаўнай мовай з'яўляецца чэшская, ёю валодае практычна ўсё насельніцтва горада, шырокае распаўсюджанне таксама маюць славацкая (яе разумее абсалютная большасць чэхаў), нямецкая, руская і англійская. Вялікая частка вернікаў — каля 70 % — вызнае каталіцызм. Па дадзеных перапісу 2001 г. больш за 67 % жыхароў Прагі з'яўляюцца атэістамі, а яшчэ каля 8 % не змаглі адназначна адказаць на дадзенае пытанне. [3]

Эканоміка[правіць | правіць зыходнік]

Прамысловасць[правіць | правіць зыходнік]

З галін прамысловасці развіты машынабудаванне (станкабудаванне, транспартнае, электратэхнічнае і інш.), хімічная, тэкстыльная, швейная, паліграфічная, харчовая.

Сфера паслуг[правіць | правіць зыходнік]

Гандаль[правіць | правіць зыходнік]

Транспарт[правіць | правіць зыходнік]

Гарадскі транспарт[правіць | правіць зыходнік]

Метро[правіць | правіць зыходнік]

У Празе ёсць метро. Складаецца яно з трох ліній. Зялёнай, жоўтай і чырвонай. Праезд аплачваецца «йіздэнкай», якая каштуе 18 крон, або 1 долар. На "йіздэнцы" можна праехаць пяць прыпынкаў.

Выбітныя асобы[правіць | правіць зыходнік]

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Брук С. Прага и Чешская Республика. Путеводитель (Серия: The National Geographic Traveler). Изд-во Астрель/АСТ, 2006. — ISBN 5-271-14656-1, ISBN 5-17-038820-9, ISBN 0-7922-4147-9.
  • Прага. [Иллюстрированный путеводитель] (Серия: Дорлинг Киндерсли. Путеводители). Изд-ва: АСТ, Астрель, Дорлинг Киндерсли, 2004. — ISBN 5-17-022252-1, ISBN 5-271-08019-6, ISBN 0-7513-4828-7.
  • Кармоди О., Ширяев А. Прага (Серия: Путеводители «Афиши»). Изд-во Афиша Индастриз, 2006. — ISBN 5-9900241-9-3.
  • Путеводитель «Прага в Кармане» (Серия: «Столицы туризма»). Изд-во Welcome. — ISBN 5-93024-021-3.