Горад Прага
Горад
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
Прага (чэшск.: Praha) — сталіца Чэхіі, адзін з прыгажэйшых гарадоў Еўропы, які захаваў зачараванне Сярэднявечча.
З X ст. з'яўляецца сталіцай Чэшскай дзяржавы. У 1918 стала сталіцай Чэхаславацкай Рэспублікі. З 1960 па 1992 год — сталіца ЧССР, з студзеня 1993 года — сталіца Чэшскай Рэспублікі.
Акрамя таго, Прага з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Сярэднечэшскага края (чэшск.: Stredocesky kraj, а таксама двух яго раёнаў, Прага-Усход і Прага-Захад, пры гэтым у іх склад не ўваходзіць — у ёй размешчаныя толькі іх адміністрацыйныя органы).
Змест |
[правіць] Гісторыя
Першыя гістарычныя звесткі аб селішчах славян на тэрыторыі сучаснай Прагі ставяцца да VI ст. У X ст. Прага стала сталіцай Чэшскай дзяржавы, у канцы гэтага жа стагоддзя ў горадзе была выбудаваная рынкавая плошча. У першай палове XIII ст. вакол каменных пабудоў у раёне плошчы сталі ўзводзіць прыгонныя сцены. Да сярэдзіны XIX ст. Прага ўяўляла сабой у эканамічным плане добра развіты горад, які вёў ажыўлены гандаль з суседзямі.
Пасля распаду ўвосень 1918 год а Аўстра-Венгерскай імперыі і ўтварэння незалежнай Чэхаславацкай Рэспублікі Прага стала яе сталіцай. Горад існаваў адносна спакойна да пачатку Другой сусветнай вайны у 1939 годзе. Вызваленая Прага была 9 мая 1945 савецкімі войскамі падчас Пражскай аперацыі. Да шчасця, вайна не пакінула ў горадзе сур'ёзных разбурэнняў. У 1960 годзе Прага стала сталіцай ЧССР і прабыла такі да 1993 года, калі пасля «аксамітнага разводу» Чэхаславацкай федэрацыі стала сталіцай Чэхіі.
[правіць] Прыродныя ўмовы
Прага раскінулася ўздоўж абодвух берагоў ракі Влтавы. Працягласць ракі ў чарце горада — 29,8 км, сярэдняя глыбіня — 2,75 м, максімальная — 10,5 м. У яе на тэрыторыі Прагі ўпадае адна рака (Бераунка, левы прыток), 5 раўчукоў на левым беразе і 4 — на правым. На Влтаве 8 астравоў. Горад размешчаны на пяці грудах. Клімат умерана кантынентальны, зімы адносна мяккія, маласнежныя. Сярэдняя тэмпература паветра ў студзені складае -1,7 °C, у ліпені +18,3 °C. Сумарная сярэдняя гадавая колькасць ападкаў складае каля 485 мм, самыя дажджлівыя месяцы — май, чэрвень і жнівень, самыя сухія — студзень і люты [1]. Горад багаты зялёнымі насаджэннямі, яны складаюць ледзь меней паловы тэрыторыі горада.
[правіць] Тэрыторыя і адміністрацыйнае дзяленне
Агульная плошча тэрыторыі Прагі ў адміністрацыйных межах горада складае 496,07 км², пры гэтым на дзель забудовы прыходзіцца ўсяго толькі 48,71 км². Асноўную частку, як ні дзіўна, займаюць землі сельскагаспадарчага прызначэння — 209,84 км² (у тым ліку ралля — 154,30 км², фруктовыя сады і агародныя ўчасткі — 46,81 км², лугі — 8,68 км² і нават вінаграднікі — 0,10 км²). Акрамя таго, у чарце горада знаходзіцца 49,20 км² лясоў.
Прага ў цяперашні час падпадзяляецца на 22 адміністрацыйных раёна і 57 гарадскіх частак (асноўны суб'ект мясцовага самакіравання) у іх складзе. Аднак з пункта гледжання паштовага, выбарчага, судовага і паліцэйскага адміністрацыйнага заканадаўства яна па-ранейшаму (з 1960 года) дзеліцца на 10 гарадскіх раёнаў.
[правіць] Насельніцтва, мова, веравызнанне
На ВікіСховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Горад Прага
| Сусветная спадчына ЮНЕСКА |
Па ўзроставым складзе 12,3 % жыхароў Прагі знаходзяцца ў веку 0-15 гадоў, 72,1 % у веку 15-65 гадоў і 15,6 % старэй 65 гадоў. Амаль 900 жыхароў Прагі маюць век больш 100 гадоў. У структуры насельніцтва да 40 гадоў невялікую лікавую перавагу маюць мужчыны, пасля 45 гадоў — жанчыны. [2]
Дзяржаўнай мовай з'яўляецца чэшская, ёю валодае практычна ўсё насельніцтва горада, шырокае распаўсюджванне таксама маюць славацкая (яе разумее абсалютная большасць чэхаў), нямецкая, руская і англійская. Вялікая частка вернікаў — каля 70 % — вызнае каталіцызм. Па дадзеных перапіса 2001 г. больш 67 % жыхароў Прагі з'яўляюцца атэістамі, а яшчэ парадку 8 % не змаглі адназначна адказаць на дадзенае пытанне. [3]
[правіць] Эканоміка
| Гэты раздзел не завершаны. Вы дапаможаце праекту, выправіўшы і дапоўніўшы яго. |
[правіць] Прамысловасць
З галін прамысловасці развіты машынабудаванне (станкабудаванне, транспартнае, электратэхнічнае і інш.), хімічная, тэкстыльная, швейная, паліграфічная, харчовая.
[правіць] Сфера паслуг
[правіць] Гандаль
[правіць] Транспарт
[правіць] Гарадскі транспарт
[правіць] Метро
У Празе ёсць метро. Складаецца яно з трох ліній. Зялёнай, жоўтай і чырвонай. Праезд аплачваецца «йіздынкай», якая каштуе 18 крон, або 1 долар. На йіздынцы можна праехаць пяць прыпынкаў.
[правіць] Выбітныя асобы
- Мадлен Олбрайт - першая жанчына-дзяржасакратар ЗША
- Яраслаў Гашак
- Франц Кафка
- Яхім Топал
- Францішак Музіка
- Райнер Марыя Рыльке
- Тэадорых, майстар з Прагі
- Радаслаў Ковач
- Ганс Кельзен
[правіць] Славутасці
- Віфлеемская капліца
- Парахавая вежа
- Каралінум
- Рудальфінум
- Галоўны вакзал Прагі
- Дом, які танцуе
- Метраном у Празе
- Валенштэйнскі палац
- Страгаўскі стадыён
- Пражскія куранты
[правіць] Гл. таксама
С.Брук. Прага и Чешская Республика. Путеводитель (Серия: The National Geographic Traveler). Изд-во Астрель/АСТ, 2006 г. — ISBN 5-271-14656-1, ISBN 5-17-038820-9, ISBN 0-7922-4147-9. • Прага. Иллюстрированный путеводитель] (Серия: Дорлинг Киндерсли. Путеводители). Изд-ва: АСТ, Астрель, Дорлинг Киндерсли, 2004 г. — ISBN 5-17-022252-1, ISBN 5-271-08019-6, ISBN 0-7513-4828-7. • О.Кармоди, А.Ширяев. Прага (Серия: Путеводители «Афиши»). Изд-во Афиша Индастриз, 2006 г. — ISBN 5-9900241-9-3. • Путеводитель «Прага в Кармане» (Серия: «Столицы туризма»). Изд-во Welcome. — ISBN 5-93024-021-3.
Зноскі
- ↑ Чэшскі камітэт па статыстыцы, Comparison climatic data with normal, 2005
- ↑ Статыстычны бюлетэнь Прагі, Obyvatelstvo
- ↑ Чэшскі камітэт па статыстыцы, Nabozenske vyznani obyvatelstva