Баі за Эр-Раку (2013)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Баі за Эр-Раку
Асноўны канфлікт: Грамадзянская вайна ў Сірыі
Battle of Raqqa.svg
Сітуацыя ў горадзе на кастрычнік 2013 года.
Location dot red.svg Пад кантролем сірыйскай арміі
Location dot lime.svg Пад кантролем апазіцыі
Дата 3 сакавіка6 сакавіка 2013 года[1]
Месца Рака, Сірыя
Вынік Перамога апазiцыi
Праціўнікі
Камандуючыя
Брыгадны генерал Халед аль-Халабі (кіраўнік бяспекі правінцыі Эр-Рака)[2]
генерал-маёр Хасан Джалілі (губернатар правінцыі)[2]
Сулейман Сулейман (генерал бяспекі правінцыі партыі Баас)[2]
Абу Саад Хадрах (камандзір Фронту ан-Нусра)
Сілы бакоў
400 салдат ~7000 баевікоў[3]
Страты
40 — 50 забiтых 39 забiтых[4], 300 палонных[5]
Агульныя страты
каля 100 грамадзянскix загiнулi

Баі за Эр-Раку — баявыя дзеянні за кантроль над сірыйскім горадам Эр-Рака на поўначы краіны, падчас грамадзянскай вайны ў Сірыі.

Баі вяліся паміж атрадамі Свабоднай арміі (ССА) і сірыйскімі ўрадавымі войскамі (САА). 6 сакавіка 2013 гады горад быў узяты мяцежнікамі, усяго за некалькі дзён. Аднак ужо да жніўня 2013 года сілы апазіцыі былі выцесненыя з Эр-Ракi баявікамі IДIЛ, якія фактычна зрабілі горад сталіцай «Icламскай дзяржавы».

Перадгiсторыя[правіць | правіць зыходнік]

Эр-Ракка першапачаткова не была падкантрольная паўстанцам. У самім горадзе назіралася нязначны лік дэманстрацый яшчэ ў пачатку арабскай вясны, але хутка яны спыніліся. Грамадзянскія пратэсты ў горадзе, у поўнай меры, заставаліся мірнымі да канца 2012 года. Акрамя таго, папярэднія праўрадавыя плямёны і прысутнасць больш за паўмільёна бежанцаў з месцаў баявых дзеянняў у краіне, галоўным чынам з Ідліба, Дэйр-эз-Зора і Алепа, узмацнілі меркаванне сірыйскага ўрада, што Эр-Рака была адносна бяспечным горадам. У гонар гэтага прэзідэнт Башар Асад наведаў горад, каб памаліцца ў адной з яго мячэцяў на Курбан-байрам у чэрвені 2012 года[6].

Пачатак сутыкненняў[правіць | правіць зыходнік]

Групоўкі ўзброенай апазіцыі праніклі ў мухафазу праз ўсходнюю Сірыю ў канцы 2012 года. Гэта прывяло да гвалту, здзяйсняемага і ўрадавымі сіламі, і апазіцыйнымі групоўкамі. Дзесяткі людзей, абвінавачаных урадам ва ўдзеле ў тэрарыстычных групоўках, былі забітыя ў інцыдэнтах у рэгіёне Кахтанія недалёка ад горада. Таксама, артабстрэл накрыў бензазаправачных станцыю ў горадзе Эт-Тэль-эль-Аб’яд; праўрадавыя СМІ паспяшаліся назваць інцыдэнт тэрактам[6].

Да сакавіка 2013 года сірыйская апазіцыя ўжо кантралявала большую частку поўначы Сірыі, але ўсё яшчэ не магла ўсталяваць кантроль над найбуйнейшым горадам. Мяцежнікі запланавалі наступ, каб захапіць Эр-Ракку, дзе ўрадавыя войскі маглі даць адпор апазіцыі[7][8].

Узяцце горада апазіцыяй[правіць | правіць зыходнік]

Сілы паўстанцаў (галоўным чынам icламiсцкія брыгады), якія знаходзіліся ў прыгарадах Эр-Рак i, пачалі прасоўванне з поўначы і занялі пазіцыі каля паўночнай ўезду ў горад паміж 3 і 5 сакавіка, з мэтай прарыву[9]. Нападаючыя ціснулі армію і захапілі кантроль над галоўнай плошчай горада 4 сакавіка, і сімвалічна знеслі вялікую пазалочаную статую былога прэзідэнта Сірыі Хафеза аль-Асада, памерлага бацькі дзеючага прэзідэнта[10].

Згодна з ліванскай газеце «аль-Ахбар», хоць горад быў акружаны і не меў значных сіл урадавых войскаў, але тое, што ён упаў ўсяго толькі за некалькі гадзін — з’яўляецца ненармальным. Ліванская газета паведаміла, што раніцай брыгады Мунтасір Білі і аль-Нусре адбілі ў сірыйскіх узброеных сіл КПП на ўсходнім уездзе ў горад і ўвесь усходні раён, у той час як афіцэры сірыйскай ваеннай паліцыі і памежнай службы вывозілі маёмасць з цэнтра горада ў штаб 17-й дывізіі, без усялякага пераследу з боку тых, хто нападаў[2].

Мяцежнікі таксама штурмавалі дом губернатара правінцыі Хасана Джалала, па паведамленнях захапіўшы яго разам з кіраўнікамі Эр-Ракi і аддзяленнем партыі «Баас» Сулеймана аль-Сулеймана[8].

Урадавыя сілы адступілі з горада на захад і ва ўсходнім кірунку, а таксама спыніліся ў 60 км ад горада ў правінцыйным аэрапорце[9]. Сірыйскія Ваенна-паветраныя сілы выканалі авіаналеты супраць мяцежнікаў ў горадзе пасля яго падзення[11].

5 сакавіка з’явілася відэазапіс, на якой прысутнічалі Хасан Джалал і Сулейман аль-Сулейман, акружаныя радаснымі паўстанцамі[12].

Горад узялі Свабодная армія Сірыі, Фронт ан-Нусра, Ахрар аш-Шам (частка Сірыйскага ісламскага фронту) і брыгада Хутой бін аль-Яман.

Пры захопе горада быў забіты вярхоўны камандуючы аль-Нусры ў мухафазе Эр-Рака, а таксама галоўны правінцыйны палявы камандзір Ахрар аш-Шам. Начальнік паліцыі Эр-Ракi быў таксама забіты. Некаторыя жыхары прасілі мяцежнікаў потым заходзіць у горадзе, баючыся адплаты урадавых сіл[12].

Апошнія ячэйкі лаялiсцкага супраціву ў горадзе былі ліквідаваны 6 сакавіка, калі мяцежнікі захапілі некалькі ключавых будынкаў бяспекі, дзе хаваліся ўрадавыя войскі, пасля чаго Сірыйскі цэнтр маніторынгу за выкананнем правоў чалавека (СЦМПЧ) афіцыйна абвясціў, што Эр-Рака цалкам знаходзіцца пад кантролем паўстанцаў[10][13][14].

Наступствы[правіць | правіць зыходнік]

Пасля захопу паўстанцамі Эр-Ракi Ваенна-паветранымі сіламі Сірыі былі здзейснены 25 авіаналетаў на горад у спробе зрушыць апазіцыйныя сілы. Усяго былі забітыя 39 чалавек, у тым ліку 17 у бою на галоўнай плошчы. Па меншай меры, 10 з забітых былі пацверджаны як паўстанцы[15][4].

Сірыйская армія паслала вайсковае падмацаванне з ваеннай базы Эт-Табка, але СЦМПЧ паведаміў, што мяцежнікі перахапілі іх[16][17].

Некаторыя захопленыя ўрадавыя салдаты былі публічна пакараныя ісламскімі баевікамі.

Па паведамленнях ББС, у выніку чарговай паветранай атакі сірыйскай авіяцыі 10 сакавіка 2013 загінула яшчэ 14 чалавек[18].

4 красавіка паведамлялася, што мяцежнікі Свабоднай сірыйскай арміі абложваючыся 17-ю дывізію недалёка ад Эр-Ракi. Сірыйскі армейскі крыніца паведаміла, што 80 салдат былі забітыя, і 250 параненыя ў баях, і што шмат параненых памерлі ад гангрэны[19].

20 мая, згодна СЦМПЧ, апазіцыйны кіраўнік горада быў выкрадзены[20].

Узяцце горада атрадамі IДIЛ[правіць | правіць зыходнік]

17 жніўня 2013 года «Ісламская дзяржава» абвясціла, што яны спыняюць ўдзельнічаць у бітве з акружанай 17-й дывізіяй[21]. Без бою заняўшы горад, атрады IДIЛ заняліся фарміраваннем ўласных адміністрацыйных устаноў.

25 ліпеня 2014 года «Ісламская Дзяржава» ўзяла пад свой кантроль і месца размяшчэння 17-й дывізіі, якая знаходзілася вельмі далёка ад асноўных сіл сірыйскай урадавай арміі і ўжо не магла супраціўляцца добра ўзброеннага суперніку.

Бітва за Эр-Раку (2017)[правіць | правіць зыходнік]

Вечарам 5 сакавіка 2016 года, у выніку сутыкненняў баевікоў «Ісламскай дзяржавы» і мясцовых жыхароў, тры раёны Ракi на час былі вызваленыя ад улады IДIЛ. На адным з мастоў горада быў вывешаны сцяг Сірыйскай Арабскай Рэспублікі[22]. Аднак ужо на 7 сакавіка сілы паўстанцаў вычарпаліся і над горадам зноў паднялі чорны сцяг Халіфата.

18 мая 2016 самалёты амерыканскix iнтэрвентаў скінулі на горад улёткі з заклікам да мірных грамадзянам яго пакінуць (у адказ баевікі ІД забаранілі жыхарам Ракi пакідаць горад)[23].

З 19 мая ў паўночных раёнах правінцыі пачалося засяроджванне «Дэмакратычных сілаў Сірыі» (ДСС, SDF) для вызвалення адміністрацыйнага цэнтра. Па некаторых дадзеных, была створана групоўка колькасцю 20 тыс. чалавек, узмоцненая бронетэхнікай. Да 21 мая надыходзячыя атрады захапілі шэраг населеных пунктаў і цяпер знаходзяцца ўсяго ў 35 км на поўнач ад горада.

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. Rebels look to extend gains from Raqqa | News , Middle East. The Daily Star (6 красавіка 2013). Праверана 30 жніўня 2013.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Firas al-Hakkar. The Mysterious Fall of Raqqa, Syria’s Kandahar , al-Akhbar (8 November 2013). Праверана 27 лістапада 2013.
  3. Los rebeldes quieren forzar el colapso del régimen en el este de Siria (ісп.) , El Mundo (19 April 2013). Праверана 22 лістапада 2015.
  4. 4,0 4,1 39 killed in air raids in Syria city of Raqqa as attacks intensify. Independent.ie (18 лістапада 2010).
  5. Stack, Liam Syrian Rebels Interview Captured Government Officials. Syria: Thelede.blogs.nytimes.com. Праверана 8 сакавіка 2013.
  6. 6,0 6,1 Syria: Raqqa Lies in Ruins. Al-Monitor (6 сакавіка 2013). Архівавана з першакрыніцы 4 ліпеня 2015.
  7. Syria rebels capture northern Raqqa city , Al Jazeera English (March 5, 2013).
  8. 8,0 8,1 Adnan, Duraid. Syrian Soldiers Killed in Iraq, as War Grows (March 4, 2013).
  9. 9,0 9,1 Yacoub, Khaled Syria opposition says captures eastern city of Raqqa. Reuters.
  10. 10,0 10,1 Syria rebels capture northern Raqqa city – Middle East. Al Jazeera English.
  11. Syria’s rebels: We have captured Raqqa | News , Middle East. The Daily Star.
  12. 12,0 12,1 Syria crisis: Raqqa governor held by rebels 'as city falls'. BBC News (5 сакавіка 2013).
  13. Syrian activists say rebels seize security buildings in Raqqa, declare it 1st 'liberated' city (6 March 2013).
  14. Ben Hubbard, Associated Press Activists: Syrian regime bombs rebel-held city (10 сакавіка 2013). Праверана 14 снежня 2014.
  15. About 140 were killed yesterday in the final outcome is.
  16. U.N. agency: Syrian refugee figure hits 1 million. USA Today (6 сакавіка 2013).
  17. Syrian Rebels Capture Raqqa Governor, Reports Say. International Business Times (5 сакавіка 2013).
  18. BBC News - Syria refugee numbers may triple this year - UN. BBC News. Праверана 14 снежня 2014.
  19. Al Arabiya, Syrian regime troops appeal for immediate aid in Al-Raqqa, 4 April 2013.
  20. Syria's Raqa opposition chief kidnapped, NGO says (20 мая 2013). Архівавана з першакрыніцы 17 лістапада 2015. Праверана 14 снежня 2014.
  21. The Southern Front, Part II. NOW (17 жніўня 2013). Праверана 17 жніўня 2013.
  22. Жители столицы ИГ восстали против боевиков // РИА Новости, 6 марта 2016
  23. Боевики ИГ запретили жителям Ракки покидать город // Лента.ру, 21 мая 2016