Карл XIV Юхан

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Карл XIV Юхан
Karl XIV Johan
CarlXIVJohnSweden.jpg
Karl XIV Johan Roi de Suède et de Norvège.svg
сцяг
17-ы кароль Швецыі, Готаў і Вендаў
5 лютага 1818 — 8 сакавіка 1844
Каранацыя: 11 мая 1818
Папярэднік: Карл XIII
Пераемнік: Оскар I
сцяг
49-ы кароль Нарвегіі
5 лютага 1818 — 8 сакавіка 1844
(пад імем Карл III)
Каранацыя: 7 верасня 1818
Папярэднік: Карл II
Пераемнік: Оскар I
 
Дзейнасць: манарх, ваенны, палітык
Член у:
Веравызнанне: лютэранства
Нараджэнне: 26 студзеня 1763(1763-01-26)[1][2][…]
Смерць: 8 сакавіка 1844(1844-03-08)[1][5][…] (81 год)
Пахаванне:
Дынастыя: дынастыя Бернадотаў
Імя пры нараджэнні: Жан Батыст Жуль Бернадот
Бацька: Жан Анры Бернадот[d]
Маці: Жанна дэ Сен-Венсан[d]
Жонка: Дэзірэ Клары[d]
Дзеці: Оскар I
 
Аўтограф: Autograf, Carl Johan, Nordisk familjebok.png
Манаграма: Манаграма
 
Узнагароды:

Жан Батыст Жуль Бернадот (фр.: Jean-Baptiste Jules Bernadotte, пасля Карл XIV Юхан, шведск.: Karl XIV Johan; 26 студзеня 1763, По, Гасконь, Францыя — 8 сакавіка 1844, Стакгольм) — маршал Францыі (1804), удзельнік рэвалюцыйных і напалеонаўскіх войн, князь Понтэ-Корве (з 1806), пасля кароль Швецыі і Нарвегіі (з 1818), заснавальнік дынастыі Бернадотаў.

Шведскі прастол[правіць | правіць зыходнік]

Kroning 1818 s.JPG

Гуманны абыходжанне яго з палоннымі шведамі, захопленымі ў Траве, зрабіла імя Бернадота настолькі папулярным у Швецыі, што дзяржаўны савет, сазваны шведскім каралём Карлам XIII для абрання яму пераемніка, аднагалосна вырашыў прапанаваць карону Бернадоту, калі той прыме лютэранства. За рашэннем таксама стаяла імкненне савета дагадзіць Напалеону. Бернадот пагадзіўся, і ў 1810 г. ён быў звольнены Напалеонам са службы.

21 жніўня 1810 года рыксдаг абраў Бернадота кронпрынцам Швецыі, 20 кастрычніка Бернадот прыняў лютэранства, 31 кастрычніка Бернадот быў прадстаўлены сходу дзяржаўных чыноў у Стакгольме, а 5 лістапада ўсыноўлены каралём. З гэтага часу Бернадот стаў рэгентам, а фактычна — кіраўніком Швецыі, на прастол якой афіцыйна ўступіў толькі ў 1818 г. пад імем Карла XIV Юхана. Такім чынам, ён стаў заснавальнікам дынастыі Бернадотаў у Швецыі. У 1812 г. Бернадот парваў адносіны з Францыяй і заключыў саюз з Расіяй. У 1813—1814 гг. на чале шведскіх войскаў ваяваў супраць сваіх суайчыннікаў на боку шостай антынапалеонаўскай кааліцыі.

Памёр Жан-Батыст Бернадот 8 сакавіка 1844 года. Пры падрыхтоўцы да бальзамавання на яго руцэ выявілі татуіроўку на французскай мове: «Смерць каралям!»[7].

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Karl XIV Johan — 1917.
  2. Charles XIV John // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 Carl Xiv Johan Oppr. Jean-Baptiste Bernadotte // Norsk biografisk leksikonKunnskapsforlaget. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118560174 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 10 снежня 2014.
  5. Hovförsamlingens kyrkoarkiv, Död- och begravningsböcker, SE/SSA/0007/F I/1 (1766-1853), bildid: C0054458_00283
  6. Olsson M. Riddarholmskyrkan - inventories and graves — 1937. — С. 459. Праверана 21 лютага 2019.
  7. Тарле Е. В., «Нашествие Наполеона на Россию», Гл. 1.7

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Карл XIV Иоанн // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) — СПб., 1890—1907.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]


Папярэднік:
Карл XIII
Кароль Швецыі
Lilla riksvapnet - Riksarkivet Sverige.png

18181844
Пераемнік:
Оскар I