Карл XIV Юхан

З пляцоўкі Вікіпедыя
Карл XIV Юхан
Karl XIV Johan
CarlXIVJohnSweden.jpg
Karl XIV Johan Roi de Suède et de Norvège.svg
Сцяг17-ы кароль Швецыі, Готаў і Вендаў
5 лютага 1818 — 8 сакавіка 1844
Каранацыя 11 мая 1818
Папярэднік Карл XIII
Пераемнік Оскар I
Сцяг49-ы кароль Нарвегіі
5 лютага 1818 — 8 сакавіка 1844
(пад імем Карл III)
Каранацыя 7 верасня 1818
Папярэднік Карл II
Пераемнік Оскар I

Нараджэнне 26 студзеня 1763(1763-01-26)[1][2][…]
Смерць 8 сакавіка 1844(1844-03-08)[1][5][…] (81 год)
Месца пахавання
Род Бернадоты
Імя пры нараджэнні Жан Батыст Жуль Бернадот
Бацька Жан Анры Бернадот[d][1] або Карл XIII
Маці Жанна дэ Сен-Венсан[d][1]
Жонка Дэзірэ Клары[1][7]
Дзеці Оскар I
Веравызнанне лютэранства і каталіцтва
Член у
Дзейнасць манарх, ваенны, палітык
Аўтограф Autograf, Carl Johan, Nordisk familjebok.png
Манаграма Манаграма
Род войскаў French Armed Forces[d]
Званне Маршал Імперыі[d], сяржант, малодшы лейтэнант, палкоўнік, брыгадны генерал, Q19918506? і генералісімус
Бітвы
Узнагароды
Commons-logo.svg Карл XIV Юхан на Вікісховішчы

Жан Батыст Жуль Бернадот (фр.: Jean-Baptiste Jules Bernadotte, пасля Карл XIV Юхан, шведск.: Karl XIV Johan; 26 студзеня 1763, По, Гасконь, Францыя — 8 сакавіка 1844, Стакгольм) — маршал Францыі (1804), удзельнік рэвалюцыйных і напалеонаўскіх войн, князь Понтэ-Корве (з 1806), пасля кароль Швецыі і Нарвегіі (з 1818), заснавальнік дынастыі Бернадотаў.

Шведскі прастол[правіць | правіць зыходнік]

Jacob Munch - Carl XIV Johans kroning i Trondheim Domkirke 7. september 1818.jpg

Гуманнае абыходжанне яго з палоннымі шведамі, захопленымі ў Траве, зрабіла імя Бернадота настолькі папулярным у Швецыі, што дзяржаўны савет, сазваны шведскім каралём Карлам XIII для абрання яму пераемніка, аднагалосна вырашыў прапанаваць карону Бернадоту, калі той прыме лютэранства. За рашэннем таксама стаяла імкненне савета дагадзіць Напалеону. Бернадот пагадзіўся, і ў 1810 г. ён быў звольнены Напалеонам са службы.

21 жніўня 1810 года рыксдаг абраў Бернадота кронпрынцам Швецыі, 20 кастрычніка Бернадот прыняў лютэранства, 31 кастрычніка Бернадот быў прадстаўлены сходу дзяржаўных чыноў у Стакгольме, а 5 лістапада ўсыноўлены каралём. З гэтага часу Бернадот стаў рэгентам, а фактычна — кіраўніком Швецыі, на прастол якой афіцыйна ўступіў толькі ў 1818 г. пад імем Карла XIV Юхана. Такім чынам, ён стаў заснавальнікам дынастыі Бернадотаў у Швецыі. У 1812 г. Бернадот парваў адносіны з Францыяй і заключыў саюз з Расіяй. У 1813—1814 гг. на чале шведскіх войскаў ваяваў супраць сваіх суайчыннікаў на боку шостай антынапалеонаўскай кааліцыі.

Памёр Жан-Батыст Бернадот 8 сакавіка 1844 года. Пры падрыхтоўцы да бальзамавання на яго руцэ выявілі татуіроўку на французскай мове: «Смерць каралям!»[8].

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Karl XIV Johan — 1917.
  2. Charles XIV John // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 Carl Xiv Johan Oppr. Jean-Baptiste Bernadotte // Norsk biografisk leksikonKunnskapsforlaget. — ISSN 2464-1502 Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Deutsche Nationalbibliothek, Staatsbibliothek zu Berlin, Bayerische Staatsbibliothek et al. Record #118560174 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 10 снежня 2014.
  5. Hovförsamlingens kyrkoarkiv, Död- och begravningsböcker, SE/SSA/0007/F I/1 (1766-1853), bildid: C0054458_00283
  6. Olsson M. Riddarholmskyrkan - inventories and graves — 1937. — С. 459. Праверана 21 лютага 2019.
  7. (unspecified title) Праверана 7 жніўня 2020.
  8. Тарле Е. В., «Нашествие Наполеона на Россию», Гл. 1.7

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Карл XIV Иоанн // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) — СПб., 1890—1907.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]


Папярэднік:
Карл XIII
Кароль Швецыі
Lilla riksvapnet - Riksarkivet Sverige.png

18181844
Пераемнік:
Оскар I