Нацыянальны аэрапорт Мінск

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Нацыянальны аэрапорт Мінск
Minsk National Airport
Аэропорт Минск.png
EW-437PA Boeing 737-8K5 Belavia boarding at MSQ.jpg
ІАТА: MSQІКАА:

UMMS

MSQ (Мінская вобласць)
MSQ
MSQ
Інфармацыя
Тып грамадзянскі
Краіна
Размяшчэнне Мінск, Беларусь
Дата адкрыцця 1982
Уладальнік дзяржава
Хаб для Belavia
Вышыня НУМ 204
Сайт airport.by/en
Карта
Узлётна-пасадачныя палосы
Нумар Памеры (м) Пакрыццё
13/31 3 641 бетон
Верталётныя пляцоўкі
Статыстыка (2018)
Гадавы пасажырапаток 4 536 618 10,3%
Гадавы грузапаток 26 082 6,6%
Узлётаў/Пасадак 20 217 10,6%
Commons-logo.svg Нацыянальны аэрапорт Мінск на Вікісховішчы

Нацыянальны аэрапорт Мінск (англ.: Minsk National Airport) — галоўны аэрапорт Беларусі, месціцца за 42 км на ўсход ад Мінска. Належыць да катэгорыі аэрапортаў з пасажыраплынню ад 5 да 10 млн на год.[1] Сённяшняя прапускная здольнасць аэрапорта складае 5,8 млн пасажыраў на год.

У 2000 годзе РУП «Нацыянальны аэрапорт Мінск» стала правапераемнікам самастойнага прадпрыемства «Аэрапорт Мінск-2».

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Аэрапорт «Мінск-1», які знаходзіўся ў межах горада, паступова забудоўваўся з усіх бакоў і меў узлётна-пасадачную паласу даўжынёй усяго 2000 метраў, што дазваляла прымаць тут самалёты не буйней за Ту-134 і Як-42. Да сярэдзіны 1970-х гадоў, нават з улікам уводу ў эксплуатацыю новага тэрмінала, аэрапорт апынуўся не ў стане абслужыць усе жадаючых. Адзіным магчымым варыянтам вырашэння праблемы было будаўніцтва новага аэрапорта за межамі Мінска[2].

У 1976 годзе Міністэрства грамадзянскай авіяцыі СССР і Прэзідыум Вярхоўнага Савета БССР прынялі сумесную пастанову аб будаўніцтве ў ваколіцах беларускай сталіцы новага аэрапорта, які атрымаў назву «Мінск-2»[2]. Дзяржбуд СССР узгадніў тры варыянты размяшчэння. Аэрапорт «Мінск-2» мог размяшчацца трохі ўбаку ад магілёўскай трасы, паміж вёскамі Апчак і Волма. Яшчэ адна патэнцыйная пляцоўка знаходзілася паміж Курганам Славы і Астрашыцкім Гарадком. Абмяркоўвалася і магчымасць рэканструкцыі ў аэрапорт сумеснага базіравання і ваеннага аэрадрома ў Мачулішчах, але Міністэрства абароны СССР гэтую прапанову не ўхваліла[3]. Быў выбраны ўчастак плошчай 740 гектараў каля вёскі Шэметава Смалявіцкага раёна, за больш як 40 кіламетраў ад горада[2][3]. Дзеля будаўніцтва аэрапорта была знесена вёска Вялікі Лес[3].

Паколькі ў краіне не было кадраў, якія мелі б досвед праектавання аэрапортаў, аб’ект спачатку аддалі ленінградскаму спецыялізаванаму інстытуту «Ленаэрапраект». Калі архітэктурны савет у чарговы раз не прыняў прапанаваныя ленінградцамі планы і фасады, у конкурсе вырашылі задзейнічаць і мінскіх архітэктараў. Былі выбраныя два праекты, якія распрацавалі Нэлі Цямнова і Барыс Ларчанка, і было прынята рашэнне зрабіць з іх кампіляцыю[3]. Далейшым праектаваннем новага транспартнага збудавання займаўся аб’яднаны творчы калектыў інстытутаў «Ленаэрапраект» і «Мінскпраект». Узвядзенне складанага і дарагога комплексу, праектны кошт якога ацэньваўся ў 40 мільёнаў савецкіх рублёў, было даручана трэсту «Белтрансбуд» (УПП і вытворчыя аб’екты службова-тэхнічнай зоны) і будаўніча-мантажнаму аб’яднанню «Мінскпрамбуд». За першыя 5 гадоў будаўнікі змаглі ўзвесці толькі ўзлётна-пасадачную паласу, аб’екты сродкаў пасадкі, рулёжныя дарожкі, тэлефонную станцыю, склад ГЗМ і чыгуначны пуць. Будаўніцтва аэравакзала зацягнулася[2].

Першы самалёт, Ту-134, на ўзлётна-пасадачную паласу аэрапорта «Мінск-2» прызямліўся ў чэрвені 1982 года, а з 1 ліпеня таго ж года адсюль пачалі ажыццяўляцца рэгулярныя рэйсы ў Сімферопаль, Краснадар, Сочы, Ташкент, Ніжнявартаўск, Краснаярск і іншыя гарады СССР. У гэты час аэрапорт, у сутнасці, уяўляў сабой велізарную будпляцоўку, з 4 верасня 1982 года рэйсы спыніліся: недабудаваны будынак аэравакзала выключаў усякую магчымасць адпраўкі пасажыраў у восеньска-зімовы перыяд[2].

Для аднаўлення палётаў да жніўня 1983 года будаўнікі здалі ў эксплуатацыю часовы аэравакзал, які ўяўляў сабой ангар (захаваўся) памерамі 48×50 метраў і вышынёй 14 метраў. У будынку размяшчалася зона кантролю пасажыраў і багажу з прапускной здольнасцю 150 пасажыраў у гадзіну. Тут жа знаходзіліся службовыя памяшканні, білетныя касы, стойкі рэгістрацыі і нават буфет[2].

Па плане будаўніцтва першай чаргі аэрапорта, які ўключаў аэравакзальны комплекс, павінна было завяршыцца у 1985 годзе. Але праект быў занадта буйным для БССР, меліся праблемы з фінансаваннем, бюджэт праекта ўвесь час узрастаў, пачаліся перабоі з будаўнічымі матэрыяламі[2].

1 лютага 1985 года побач з яшчэ не дабудаваным аэрапортам абылася першая ў яго гісторыі авіякатастрофа: пацярпеў крушэнне самалёт Ту-134 Другога Мінскага аб’яднанага авіяатрада Беларускага УГА, які выконваў рэйс Мінск — Ленінград, у выніку чаго загінулі 55 пасажыраў і 3 члены экіпажа з 80 чалавек, што знаходзіліся на борце. Апынулася, што перад узлётам самалёт быў недастаткова апрацаваны проціабледзяняльнай вадкасцю[ru][2].

Наяўнасць часовага аэравакзала дазваляла ўвесь час пашыраць геаграфію рэйсаў і колькасць перавезеных пасажыраў. Ужо ў 1986 годзе 60 % агульнага аб’ёму перавозак у рэспубліцы выконвалася праз Мінск-2. Да канца 1980-х гадоў на гэтай будоўлі было асвоена ўжо каля 60 млн рублёў[2].

Першы пускавы комплекс (міжнародны сектар з прапускной здольнасцю 600 чалавек у гадзіну) быў здадзены ў эксплуатацыю ў сакавіку 1989 года, усесаюзны — толькі ў 1991 годзе, а цалкам галоўны пасажырскі тэрмінал быў гатовы толькі ў 19931994 гадах. Атрымаўся ён агульнай плошчай у 75 000 м² і прапускной здольнасцю ў 5,8 млн пасажыраў. Велізарны будынак, разлічаны на найактыўнейшае паветранае паведамленне часоў СССР, з цяжкасцю дабудаваны, апынущся фактычна нікому не патрэбны[2].

У 2016 годзе пачалося будаўніцтва другога ўзлётна-пасадачнай паласы, якая дазваляе зняць абмежаванні на прыём паветраных суднаў, у тым ліку Ан-225 і Airbus A380. Дзякуючы гэтаму прапускную здольнасць можна ўзрасці да 40 млн пасажыраў на год[4]. 4 красавіка 2019 з новага паса адбыўся першы тэхнічны рэйс, а 3 мая 2019 года ўзлётна-пасадачны пас быў урачыста адкрыты. У цырымоніі адкрыцця ўзяў удзел Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка[5].

Архітэктура[правіць | правіць зыходнік]

Макет аэрапорта «Мінск-2». Гасцінічны комплекс злева не быў рэалізаваны

Аэравакзальны комплекс забудоўваўся з 1976 г. каля пасёлка Смалявічы. Праектаванне новага транспартнага комплексу было даручана аб’яднанаму творчаму калектыву ленінградскага спецыялізаванага інстытута «Ленаэрапраект» (архітэктары А. Ізаітка[ru], В. Сірота, Б. Воцінаў, канструктары-тэхнолагі Пракоф’еў, Смірноў) і «Мінскпраекта» (архітэктары Б. Ларчанка, Ю. Грыгор’еў, Г. Сысоеў, Н. Цямнова, інжынер-канструктар Л. Валчэцкі)[2]. У адзіным аб’ёмна-планіровачным вузле былі аб’яднаныя два аэравакзалы (унутрысаюзных і міжнародных ліній), камандна-дыспетчарскі пункт[ru], гасцінічны комплекс (не рэалізаваны), блок з рэстаранам, кафэ, барам. Аэравакзал (размешчаны ў дугападобным аб’ёме даўжынёю больш за 500 м) — дэцэнтралізаванага тыпу, зоны адпраўлення і прыбыцця пасажыраў раздзеленыя і знаходзяцца на розных узроўнях аб’ёма. Усе асноўныя памяшканні на трох галоўных паверхах дугападобнага аб’ёма, які завяршаецца тэхнічным паверхам і камандна-дыспетчарскім пунктам. Агульная прапускная здольнасць аэравакзала складала 1800 пасажыраў у гадзіну[6].

Да дугападобнага аб’ёма прымыкае гаэльны комплекс, які мае сувязь з аперацыйнымі заламі аэравакзала. У гатэльны комплекс уваходзілі два гатэлі на 550 для пасажыраў унутрысаюзных ліній і на 318 месцаў для пасажыраў міжнародных ліній, а таксама прафілакторый для лётнага саставу. У сувязі з размяшчэннем паблізу ад узлётна-пасадачных палос гатэль запраектаваны ў выглядзе чашы са ссунутымі паверхамі. Жылыя нумары размяшчаныя ўнутры гэтай чашы, а яе вонкавыя сцены выконваюць ролю акустычных экранаў[6].

Увесь комплекс збудаваны з каркасна-панельных канструкцый, зборныя жалезабетонныя элементы якіх распрацаваныя па індывідуальных праектах[6].

Авіякампаніі і кірункі[правіць | правіць зыходнік]

Нацыянальны аэрапорт Мінск з’яўляецца портам прыпіскі і хабам для авіякампаніі Belavia. Таксама ў аэрапорце базуюцца аператар бізнес-авіяцыі BySky і грузавыя авіяперавознікі Genex, Ruby Star і Transaviaexport.

Пасажырскія[правіць | правіць зыходнік]

У аэрапорт на рэгулярнай аснове выконваюць рэйсы 15 пасажырскіх авіякампаній з 14 краін Еўропы і Азіі. Сярод іх іспанская бюджэтная авіякампанія (англ.: low-cost airline) Vueling.

Зімовы расклад 2019/2020 дзейнічае з 27 кастрычніка па 28 сакавіка[7].

Авіякампаніі Кірункі
Aeroflot Масква–Шарамецьева
Air China Пекін–Сталічны
airBaltic Рыга
Austrian Airlines Вена–Швехат
Belavia Адэса, Актау (з 2 чэрвеня 2020)[8], Алматы, Амстэрдам, Ашгабад, Баку, Барселона, Батумі, Бейрут, Берлін–Шонефельд, Брусель–Шарлеруа, Будапешт, Бялград, Варонеж, Варшава, Вена–Швехат (з 29 сакавіка 2020)[9], Вільнюс, Гановер, Ерэван, Жэнева, Казань, Калінінград, Кіеў–Барыспаль, Кіеў–Жуляны, Кішынёў, Краснадар, Ларнака, Лондан–Гэтўік, Львоў, Масква–Дамадзедава, Масква–Жукоўскі, Масква–Шарамецьева, Мілан–Мальпенса, Мюнхен, Ніжні Ноўгарад, Нур-Султан, Парыж–Руасі, Прага, Растоў-на-Доне, Рыга, Рым–Ф’юмічына, Рэус (з 4 чэрвеня 2020)[10], Санкт-Петэрбург, Сочы, Стакгольм–Арланда, Стамбул, Талін, Тбілісі, Тэль-Авіў, Франкфурт, Харкаў, Хельсінкі
Чартарныя: Дубай, Хургада, Шарм-эль-Шэйх
Сезонныя: Брэст, Гомель, Караганда, Манчэстэр, Ніца, Паланга, Паўладар
Сезонныя чартарныя: Анталья, Бургас, Варна, Геракліян, Ізмір, Патрас, Ціват
Etihad Airways Абу-Дабі
Iraqi Airways Багдад
LOT Варшава
Lufthansa Мюнхен (з 4 красавіка 2020)[11], Франкфурт
Motor Sich Запарожжа
Turkish Airlines Стамбул
Turkmenistan Airlines Ашгабад
Utair Масква–Унукава, Сургут
Uzbekistan Airways Ташкент
Vueling Сезонны: Барселона
Wizz Air Будапешт (з вясны 2020 года)

Грузавыя[правіць | правіць зыходнік]

Авіякампаніі Кірункі
Ruby Star Малага
Transaviabaltika Вільнюс
Turkish Cargo Вена–Швехат, Стамбул–Атацюрк
ULS Airlines Cargo Бялград, Хельсінкі

Статыстыка[правіць | правіць зыходнік]

Агулам за 9 месяцаў 2019 года ў Нацыянальным аэрапорце Мінск было абслужана 21 587 вылетаў (прырост склаў 11,8 % у параўнанні з аналагічным леташнім перыядам) і 3 887 062 пасажыраў (прырост 9,5 %)[12].

Пасажыры Змена ад папярэдняга года Колькасць вылетаў Змена ад папярэдняга года Грузы, т Змена ад папярэдняга года
2003 6 230
2004 6 133 1,6 %
2005 559 114 10,9 % 5 456 2,8 % 5 904 3,7 %
2006 637 560 14,0 % 6 144 12,6 % 6 745 14,2 %
2007 830 481 30,0 % 7 590 23,5 % 7 873 16,7 %
2008 1 010 695 21,7 % 9 256 21,9 % 8 324 5,7 %
2009 1 028 886 1,8 % 9 341 0,9 % 7 687 7,7 %
2010 1 285 423 24,9 % 11 020 18,0 % 8 553 11,3 %
2011 1 437 825 11,9 % 13 686 24,2 % 8 667 1,3 %
2012 1 837 911 27,8 % 14 947 9,2 % 9 833 13,5 %
2013 2 182 177 18,7 % 16 585 11,0 % 10 476 6,5 %
2014 2 593 559 18,9 % 20 036 20,8 % 19 900 89,9 %
2015 2 782 866 7,3 % 20 365 1,6 % 16 509 17,0 %
2016 3 429 122 23,2 % 23 034 13,1 % 17 460 5,8 %
2017 4 114 512 20,0 % 24 508 6,5 % 18 465 5,8 %
2018 4 536 618 10,3 % 26 082 6,6 % 20 217 10,6 %
Крыніца: Паказнікі дзейнасці прадпрыемства. Нацыянальны аэрапорт Мінск
(гады: 2013[13], 2014[14], 2015[15], 2016[16], 2017[17], 2018[18])

Транспарт[правіць | правіць зыходнік]

Паміж Мінскам і аэрапортам дзейнічаюць аўтамабільныя зносіны. Ад аэрапорта у Мінск курсуюць рэйсавыя аўтобусы № 300Э і 173Э.

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. Национальный аэропорт Минск обслужил 5-миллионного пассажира (руск.) . Нацыянальны аэрапорт Мінск (23 снежня 2019). Праверана 23 снежня 2019.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 Районы, кварталы: Национальный аэропорт Минск
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Аэропорт «Минск»: 30 лет на взлете
  4. РЕПОРТАЖ: Национальный аэропорт Минск готовится к открытию второй взлетной полосы (руск.) . Грамадства. БелТА (31 кастрычніка 2018). Праверана 3 лістапада 2018.
  5. president.gov.by
  6. 6,0 6,1 6,2 С. Дз. Філімонаў. Мінскія аэрапорты // Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993.
  7. Национальный аэропорт Минск переходит на зимнее расписание полетов (руск.) . Навіны. Нацыянальны аэрапорт Мінск (26 кастрычніка 2019). Праверана 10 лістапада 2019.
  8. Адкрыццё рэйса ў Актау (бел.) . Belavia (8 студзеня 2020). Праверана 10 студзеня 2019.
  9. Адкрыццё рэйса ў Вену (бел.) . Belavia (4 студзеня 2020). Праверана 8 студзеня 2020.
  10. Адкрыццё рэйса ў Реус (бел.) . Belavia (9 студзеня 2020). Праверана 10 студзеня 2019.
  11. Авиакомпания Lufthansa и Национальный аэропорт Минск представляют новые предложения для пассажиров (руск.) . Навіны. Нацыянальны аэрапорт Мінск (30 кастрычніка 2019). Праверана 9 лістапада 2019.
  12. Национальный аэропорт Минск подвел итоги производственной деятельности (руск.) . Навіны. Нацыянальны аэрапорт Мінск (10 кастрычніка 2019). Праверана 10 лістапада 2019.
  13. Показатели деятельности РУП «Национальный аэропорт Минск» за 2013 год (руск.)  (pdf). Нацыянальны аэрапорт Мінск. Праверана 17 сакавіка 2018.
  14. Показатели деятельности РУП «Национальный аэропорт Минск» за 12 месяцев 2014 года (руск.)  (pdf). Нацыянальны аэрапорт Мінск. Праверана 17 сакавіка 2018.
  15. Показатели деятельности РУП «Национальный аэропорт за 2015 год (руск.)  (pdf). Нацыянальны аэрапорт Мінск. Праверана 17 сакавіка 2018.
  16. Показатели деятельности РУП «Национальный аэропорт за 12 месяцев 2016 года (руск.)  (pdf). Нацыянальны аэрапорт Мінск. Праверана 17 сакавіка 2018.
  17. Показатели деятельности предприятия (руск.) . Нацыянальны аэрапорт Мінск. Праверана 17 сакавіка 2018.
  18. Национальный аэропорт Минск подвел итоги производственной деятельности за 2018 год (руск.) . Нацыянальны аэрапорт Мінск (4 студзеня 2019). Праверана 12 студзеня 2019.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]