Карыбскае мора

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Цэнтральная Амерыка і Карыбскае мора

Карыбскае мора, мора басейну Атлантычнага акіяна. Абмывае на поўдні Венесуэлу, Калумбію, Панаму; на захадзе — Коста-Рыку, Нікарагуа, Гватэмалу, Беліз і мексіканскі паўвостраў Юкатан; на поўначы — Вялікія Антыльскія астравы (Куба, Гаіці, Ямайка, Пуэрта-Рыка); на ўсходзе — Малыя Антыльскія астравы.[1][2]. Плошча мора — 2,7 млн км², найбольшая глыбіня — 7,5 км.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Калі іспанцы прыбылі на Антыльскія астравы, яны былі заселены індзейцамі таіна, якія прыкладна ў I стагоддзі да н.э. мігравалі туды з Паўднёвай Амерыкі. У 1492 годзе першая экспедыцыя Хрыстафора Калумба высадзілася на Багамах, знаходзячыся ў поўнай упэўненасці, што імі быў адкрыты новы шлях у Азію. На востраве, які атрымаў назву Эспаньёла, было заснавана першае іспанскае паселішча, якое паклала пачатак панавання Іспаніі ў рэгіёне. З 1506 па 1511 гады з удзелам Эрнана Картэса і Дыега Веласкеса дэ Куэльяру астравы Эспаньёла і Куба былі заваяваны, а мясцовае насельніцтва пераўтворана ў рабоў. У 1517 годзе Франсіска Эрнандэс дэ Кордава адкрыў паўвостраў Юкатан, дзе іспанцы ўпершыню сустрэліся з развітой цывілізацыяй мая. Далейшыя экспедыцыі Хуана дэ Грыхальвы (1518) і Эрнана Картэса (1519) паклалі пачатак заваёвы і каланізацыі Мексікі.

Іншыя еўрапейскія імперыі таксама сталі пашырацца на захад, накіроўваючы караблі ў Новы Свет. Першыя брытанскія калоніі з'явіліся на Бермудскіх астравах (1612), астравах Сент-Кітс (1623) і Барбадас (1627) і былі затым выкарыстаны для каланізацыі іншых астравоў рэгіёна. Французская Вест-Індыя таксама пачалася з вострава Сент-Кітс (1624), затым былі заснаваны паселішчы на астравах Гвадэлупа і Марцініка (1635). Брытанія і Францыя таксама паспяхова адваёўвалі астравы ў слабеючай іспанскай імперыі: у 1655 годзе пад кантролем англічанін апынулася Ямайка, а ў 1697 годзе французы захапілі заходнюю частку Эспаньёлы. У XVII стагоддзі на астравах Кюрасаа, Сен-Мартэн, Аруба і шэрагу іншых з'явіліся галандскія калоніі, якія пазней увайшлі ў склад Нідэрландскіх Антыльскіх астравоў. Дацкія ўладанні ў рэгіёне з'явіліся ў 1672 годзе на астравах Сент-Джон і Сент-Томас.

Еўрапейскія дзяржавы актыўна завозілі афрыканскіх рабоў і вывозілі прадукцыю сельскай гаспадаркі (тытунь, цукар, фарбавальнікі) і каштоўныя металы (золата і серабра), выкарыстоўваючы для гэтага нават спецыяльныя флатыліі. Рэгіён Карыбскага мора ператварыўся ў пляцоўку гандлю новымі для Еўропы таварамі, што пацягнула развіццё пірацтва.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. The Caribbean Sea (англ.) 
  2. Карыбскае мора (Атлантычны акіян). Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн., 1999. ISBN 985-11-0144-3.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]