Беліз
З пляцоўкі Вікіпедыя.
| Belize
Беліз |
||
| герб | сцяг | |
|---|---|---|
 |
 |
|
|
дэвіз: Sub Umbra Floreo |
||
| геаграфічнае месцазнаходжанне | ||
 |
||
| дата ўтварэння | ||
| дзяржаўная мова: | Англійская | |
| сталіца: | Бельмапан (Belmopan) | |
| прадстаўнік дзяржавы: | ||
| кіраўнік дзяржавы: | ||
| плошча: | 22 966 км² | |
| насельніцтва: | 291 500 2006 | |
| шчыльнасць насельніцтва: | 12 жых./км² | |
| грашовая адзінка: | Белізскі долар (BZD) | |
| часавы пояс: | -6 | |
| гімн: | ||
| нумарныя знакі аўтамабіляў: | BH | |
| дамен у Інтэрнеце: | .bz | |
| міжнародны тэлефонны код: | +501 | |
| карта | ||
 |
||
БЕЛІ́З, краіна ў Цэнтральнай Амерыцы, на заходнім узбярэжжы Карыбскага мора. Мяжуе на поўначы з Мексікай, на захадзе - з Гватэмалай.
Змест |
[правіць] Дзяржаўны лад
Беліз - канстытуцыйная манархія. На чале дзяржавы фармальна знаходзіцца каралева Вялікабрытаніі, прадстаўленая генерал-губернаторам. Выканаўчую ўладу ажыццяўляе урад, на чале з прэм'ер-міністрам. Заканадаўчая ўлада належыць двухпалатнаму нацыянальнаму сходу.
[правіць] Гісторыя
Тэрыторыя сучаснага Беліза адкрыта Х. Калумбам у 1502.
З 1871 — англійская калонія Брытанскі Гандурас.
У 1964 атрымаў унутранае самакіраванне, у 1973 пераіменаваны ў Беліз. 21 верасня 1981 Беліз атрымаў незалежнасць.
[правіць] Прырода
Паўночная частка краіны – нізінная, забалочаная раўніна. У паўднёвай частцы прыбярэжная раўніна аддзеленая ад унутранай гарыстай вобласці, цэнтральную частку якой утвораць выцягнутыя з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад гары Майя. Тут знаходзіцца найвышэйшы пункт краіны – пік Вікторыя (1120 м). На паўночны захад ад гэтых гор, у межах акругі Кайа, размешчаная града з вышынямі больш 900 м. Уздоўж узбярэжжа, на адлегласці каля 30 км ад яго, цягнецца бар'ерны рыф.
Клімат Беліза – трапічны пасатны. Сярэднія тэмпературы ліпеня 24–26 °С, студзеня – 20–24 °С. Сярэдняя гадавая колькасць ападкаў ад 1340 мм на поўначы (акруга Карасаль) да 4520 мм на поўдні (Пунта-Пунта-Горда). На ўзбярэжжы паўночна-ўсходні пасат змякчае летнюю спёку, але ўдалечыні ад берага ўлетку тэмпературы могуць перавышаць 38 °С. Вільготнасць высокая, асабліва ў прыбярэжнай частцы. Сухі сезон працягваецца з лютага па май, а максімум ападкаў прыходзіцца на перыяд з чэрвеня па кастрычнік. Беліз знаходзіцца ў адным з найбольш падвержаных трапічным цыклонам раёнаў Карыбскага басейна і перыядычна церпіць велізарную шкоду ад штармоў і ўраганаў. Бoльшая частка поўдня краіны пакрытая густымі вільготнымі трапічнымі лясамі. У Белізе растуць шматлікія каштоўныя пароды дрэў, такія, як чырвонае дрэва, кедр, ружовае дрэва (дальбергія); у мінулым актыўна вяліся нарыхтоўкі кампешавага дрэва і смалы чыкле: для вытворчасці жавальнай гумкі.
На поўначы краіны працякаюць буйныя рэкі Рыа-Онда і Беліз, якія раней выкарыстоўваліся для транспартоўкі лесу. Яны прыводзяць да паводак на невялікіх рэках, што бяруць пачатак у горах Майя; гэта істотна абцяжарвае рух аўтамабільнага транспарта.
[правіць] Насельніцтва
Насельніцтва падзяляецца на наступныя групы: крэолы (39,7%), метысы (33,1%), майя (9,5%), гарыфуна (7,6%), індыйцы (2,1%) і іншыя (8,0%). Больш за палову насельніцтва з'яўляюцца католікамі. У Белізе распаўсюджана некалькі моў. Сярод іх англійская, англа-крэольская, іспанская, гарыфуна і мовы майя.
Прыкладна чацвёртая частка насельніцтва краіны пражывае ў горадзе Беліз-Сіці, які знаходзіцца на Карыбскім узбярэжжы.
