Джузэпэ Пеана

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Джузэпэ Пеана
італ.: Giuzeppe Peano
Giuseppe Peano.jpg
Дата нараджэння 27 жніўня 1858(1858-08-27)[1][2][…]
Месца нараджэння
Дата смерці 20 красавіка 1932(1932-04-20)[4][1][…] (73 гады)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства Flag of Italy.svg Італія
Род дзейнасці матэматык, філосаф, выкладчык універсітэта
Навуковая сфера Матэматык
Месца працы
Альма-матар
Навуковы кіраўнік Enrico D'Ovidio[d]
Вядомы як Стваральнік аксіём Пеана, Тэарэмы Пеана, мовы Лаціна-сінэ-флексіонэ
Узнагароды і прэміі
Order of the Crown of Italy
Лагатып Вікікрыніц Творы у Вікікрыніцах
Commons-logo.svg Джузэпэ Пеана на Вікісховішчы
Aritmetica generale e algebra elementare, 1902

Джузэпэ Пеана (італ.: Giuseppe Peano; 1858 — 1932) — італьянскі матэматык. Унёс уклад у матэматычную логіку, аксіяматыку, філасофію матэматыкі. Стваральнік дапаможнай штучнай мовы лаціна-сінэ-флексіонэ. Больш за ўсё вядомы як аўтар стандартнай аксіяматызацыі натуральнай арыфметыкі — т.зв. арыфметыкі Пеана.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Пеана нарадзіўся ў маёнтку Тэта Галант у 5 кіламетрах ад Кунеа, дзе працавалі яго бацькі. Ён наведваў школу ў вёсцы Спінета, а пасля ў Кунеа. Паколькі яго дзядзька быў святаром у Турыне, ён накіраваўся туды, каб наведваць гімназію (з 1873), а потым універсітэт (з 1876).

У Турынскім універсітэце ён зрабіўся дацэнтам у галіне злічэння бесканечна малых велічынь (1884), а ў 1890 годзе — прафесарам. Ён быў міжнародна вядомым матэматыкам, адным з найбольш важных у свой час.

Пеана быў таксама вядомы як стваральнік штучнай мовы лаціна-сінэ-флексіонэ. Яго мова была адным з першых праектаў натуралістычнай штучнай мовы. Пеана склаў слоўнік мовы ў 1915 годзе і стаў прэзідэнтам Акадэміі інтэрлінгвы (якая раней мела назву Акадэмія Валапюка). Нягледзячы на тое, што ён меў свой уласны праект штучнай мовы, ён дзейнічаў дзеля самой ідэі міжнароднай мовы і ніколі супраць іншых праектаў.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.
  3. Giuseppe Peano // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. 4,0 4,1 4,2 Пеано Джузеппе // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  5. http://www.peano2008.unito.it/crono.php
  6. http://matematica-old.unibocconi.it/interventi/RoeroPeano/saggezza.htm

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  •  Гусак А. А., Гусак Г. М., Брычыкава А. А. Даведнік па вышэйшай матэматыцы. — Мн., «ТетраСистемс», 2007. — С. 549.
  • Gillies, Douglas A., 1982. Frege, Dedekind, and Peano on the foundations of arithmetic. Assen, Netherlands: Van Gorcum
  • Kennedy, Hubert C., 1980. Peano: Life and Works of Giuseppe Peano. Reidel. Biography with complete bibliography (p. 195—209).
  • E. Stamm, Wł. M. Kozłowski, S. Dickstein: Józef Peano, Repozytorium Cyfrowe Instytutów Naukowych