Горад Варшава

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Горад
Варшава
польск.: Warszawa
Сцяг Герб
Сцяг
Герб
Warsaw-centrum.jpg

Каардынаты: 52°13′00″ пн. ш. 21°02′00″ у. д. / 52.216667° пн. ш. 21.033333° у. д. (G) (O) (Я)52°13′00″ пн. ш. 21°02′00″ у. д. / 52.216667° пн. ш. 21.033333° у. д. (G) (O) (Я)

Краіна
Ваяводства
Павет
Унутранае дзяленне
18 раёнаў (2013)
Прэзідэнт горада
Ханна Гранкевіч-Вальц
Горад з
Плошча
517,24 (2013) км²
Вышыня НУМ
78-121 м
Насельніцтва (2014)
1 726 581[1] чалавек
Шчыльнасць
3 317 (2013)[2] чал./км²
Часавы пояс
Тэлефонны код
+48 22
Паштовыя індэксы
00-001 - 04-999
Аўтамабільны код
WA, WB, WD, WE, WF,
WH, WI, WJ, WK, WN,
WT, WU, WW, WX, WY
TERC (GUS)
1465011
Афіцыйны сайт
Гарады-пабрацімы
Берлін, Масква, Санкт-Пецярбург,
Грозны, Рыга

Варшава (Польшча)
Варшава
Варшава

Варшава (польск.: Warszawa польскае вымаўленне ) — сталіца Польшчы з 1596 г. Афіцыйная назва — Сталічны горад Варшава (польск.: Miasto Stołeczne Warszawa).

Насельніцтва 1,701 млн. жыхароў, з прыгарадамі 2,88 млн. (2009). Варшава — 9-ы па колькасці насельніцтва горад ЕС. Плошча горада 516,9 км², плошча гарадской агламерацыі (Obszar Metropolitalny Warszawy) 6100,43 км².

Порт на рацэ Вісла, прыкладна ў 260 км ад узбярэжжа Балтыйскага мора; міжнародны аэрапорт. Машынабудаванне (аўтабудаванне, электратэхнічнае і інш.), металаапрацоўка і металургія, хімічная, парфумерная, паліграфічная, лёгкая прамысловасць. Універсітэт (1818). Нацыянальны музей, археалагічны музей. «Тэатр Велкі», «Тэатр Па-польску», «Тэатр народовы» і інш. Міжнародны музычны фестываль «Варшаўская восень», арганізаваны ў 1956 Тадэвушам Бердам і Казімірам Сероцкім. Метрапалітэн.

Варшава дала імя Варшаўскай канфедэрацыі, Варшаўскаму герцагству, Варшаўскаму дагавору (і адпаведнай арганізацыі), Варшаўскай канвенцыі.

Гістарычны нарыс[правіць | правіць зыходнік]

Першыя паселішчы на тэрыторыі сучаснай Варшавы адносяцца да Х ст.

Упершыню Варшава згадваецца ў 1313. З 1413 сталіца Мазавецкага княства. У 1526, пасля спынення дынастыі мазавецкіх князёў, Варшава далучана да Каралеўства Польскага. У XVI ст. тут праходзілі пасяджэнні сейма, у 1573 адбыліся першыя каралеўскія выбары. З 1596 Варшава сталіца Польшчы.

Пад час Польска-шведскай 1655-60 і Паўночнай войнаў Варшава была неаднаразова разбурана шведскімі войскамі, але хутка адбудоўвалася.

З другой паловы XVIII ст. Варшава з'яўляецца важнейшым палітычным, эканамічным, культурным і асветніцкім цэнтрам краіны.

Шматлікія помнікі Варшавы ў выніку Другой сусветнай вайны былі разбураны, у пасляваенныя гады адбудаваныя.

Клімат[правіць | правіць зыходнік]

Клімат Варшавы — умерана-кантынентальны, з мяккай зімой і цёплым, вільготным летам. Сярэдняя тэмпература ўзімку ад +2 °C да -5 °C, улетку — ад +15 да +20 °C. Клімат Варшавы — адзін з найбольш камфортных сярод гарадоў умеранага пояса, спякота вышэй +30 °C бывае рэдка і кароткачасова, маразы ніжэй -15 °C таксама бываюць рэдка. Восень зацяжная і цёплая, вясна прыходзіць паступова.

Клімат Варшавы (норма 1981—2010)
Паказчык Сту Лют Сак Кра Май Чэр Ліп Жні Вер Кас Ліс Сне Год
Абсалютны максімум, °C 13,0 17,0 22,0 30,4 32,8 35,1 35,9 36,0 31,1 25,0 18,9 15,0 36,0
Сярэдні максімум, °C 0,6 1,9 6,6 13,6 19,5 21,9 24,4 23,9 18,4 12,7 5,9 1,6 12,6
Сярэдняя тэмпература, °C −1,8 −0,6 2,8 8,7 14,2 17,0 19,2 18,3 13,5 8,5 3,3 −0,7 8,5
Сярэдні мінімум, °C −4,2 −3,6 −0,6 3,9 8,9 11,8 13,9 13,1 9,1 4,8 0,6 −3 4,6
Абсалютны мінімум, °C −31 −27,2 −22,2 −7,2 −2,8 1,6 5,0 3,0 −2 −9,6 −17 −22,8 −31
Норма ападкаў, мм 27 26 31 34 56 69 73 64 46 32 37 34 529
Крыніца: «Надвор'е і клімат»

Адміністрацыйны падзел[правіць | правіць зыходнік]

Раёны Варшавы.

Варшава мае статус павета (powiat) і складаецца з 18 раёнаў (dzielnic). Варшава мае два гістарычных цэнтра — Стары горад (Stare Miasto) і Новы горад (Nowe Miasto) у раёне Сьрудмесце (Śródmieście).

Помнікі[правіць | правіць зыходнік]

Барбакан
Каралеўскі замак

Стары горад

  • Крапасныя сцены, XIV-XV ст.
  • Касцёл Св. Яна, XIV ст.
  • Барбакан, арх. Дж. Баціста, 1548
  • Камяніцы, XV-XVIII ст.

Новы горад

  • Фарны касцёл, XV ст.
  • Каралеўскі замак, 1598-1619
  • Калона Жыгімонта III на Замкавай плошчы, 1644
  • Кляштары і касцёлы, XVI-XVII ст.
  • Палацы, XVII-XVIII ст.

У Варшаве каля 40 музеяў.

Прамысловасць[правіць | правіць зыходнік]

Горад з'яўляецца цэнтрам машынабудавання, хімічнай прамысловасці, вытворчасці будаўнічых матэрыялаў і інш.

Транспарт[правіць | правіць зыходнік]

Варшава - вузел чыгунак і аўтадарог, міжнародны аэрапорт. З 1994 дзейнічае Варшаўскі метрапалітэн.

Адукацыя і навука[правіць | правіць зыходнік]

У горадзе размяшчаецца Польская АН, Нацыянальная бібліятэка. Варшаўскі ўніверсітэт — буйнешы навучальны і навуковы цэнтр Польшчы, заснаваны ў 1816.

Культура і мастацтва[правіць | правіць зыходнік]

У Варшаве дзейнічае каля 30 тэатраў, філармонія.

Штогод праводзіцца Міжнародны фестываль сучаснай музыкі «Варшаўская восень», адзін раз у пяць гадоў Міжнародны конкурс піяністаў імя Шапена.

Гарады-пабрацімы[правіць | правіць зыходнік]

Варшава з'яўляецца горадам-пабрацімам наступных гарадоў:[3]

Некаторыя вуліцы[правіць | правіць зыходнік]

Вядомыя асобы[правіць | правіць зыходнік]

Выбітныя будынкі і помнікі[правіць | правіць зыходнік]

Хмарачосы[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Główny Urząd Statystyczny. Baza Demografia. Ludność. Stan, ruch naturalny i wędrówki ludności w I kwartale 2014 r., stan na 31.03.2014. [1]
  2. Główny Urząd Statystyczny, dane za rok 2013 [2]
  3. Сайт горада Варшава (польск.)  (2005-05-04). Праверана 26 сакавіка 2014.
  4. Chicago Sister Cities (англ.) 

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]