Гісторыя Італіі

Гісторыя Італіі
Старажытны свет
Дагістарычная Італія
Этрускі (XII—VI стст. да н.э.)
Вялікая Грэцыя (VIII—VII стст. да н.э.)
Старажытны Рым (VIII ст. да н.э. — V ст. н.э.)
Італія пад уладай остготаў (V—VI стст.)
Сярэднявечча
Сярэднявечная Італія
Італія пад уладай Візантыі (VI—VIII стст.)
Лангабардскае каралеўства (VI—VIII стст.)
Сярэднявечнае каралеўства Італія
Іслам і нарманы ў паўднёвай Італіі
Марскія рэспублікі і Італьянскія гарады-дзяржавы
Новы час
Італьянскі Рэнесанс (XIV—XVI стст.)
Італьянскія войны (1494—1559)
Італія ў Новы час (1559—1814)
Рысарджымента (1815—1861)
Сучасная гісторыя
Каралеўства Італія (1861—1945)
Італія ў Першай сусветнай вайне (1914—1918)
Фашызм і каланіяльная імперыя (1918—1945)
Італія ў Другой сусветнай вайне (1940—1945)
Найноўшая гісторыя Італіі (1945—цяперашні час)
Свінцовыя гады (1970-я — 1980-я)
Асобныя тэмы
Гістарычныя дзяржавы Італіі
Ваенная гісторыя Італіі
Эканамічная гісторыя Італіі
Генетычная гісторыя Італіі
Выбарчая гісторыя
Гісторыя моды ў Італіі
Паштовая гісторыя
Чыгуначная гісторыя
Гісторыя грошай у Італіі
Гісторыя музыкі ў Італіі
Партал «Італія»

Першабытнасць у Італіі

Першабытныя плямёны

Першыя людзі ў Італіі пачалі з'яўляцца ў 10-8 тыс. ДХ. У 5 тыс. ДХ на поўдні пачало з'яўляцца земляробства а паўночныя тэрыторыі заставаліся амаль не заселенымі.

Грэчаскія калоніі і этрускі

Грэчаскія калоніі знаходзілісь на поўдні Апенінскага паўвострава і Сіцыліі. Яны мелі назву "Вялікая Грэцыя" (Magna Greece). Сярод найбольш значнымі гарадамі былі Сіракузы, Тарэнт, Локры, Неаполіс, Гела, Селімунт і г. д. Грэчаскія калоніі былі выдатнымі цэнтрамі стварэння і распаўсюджвання культуры эллінізму.

Рымская імперыя

Асноўны артыкул Рымская імперыя

Старажтны Рым быў заснаваны эмігрантамі-лацінамі прыкладна ў 753 г. ДХ на сямі халмах - Палацін, Эсквілін, Вімінал, Квірынал, Капітолій, Цэліё і Авенцін. На працягу сваёй гісторыі, Рым змяніў чатыры формы кіравання - Каралеўская ўлада, Рэспубліка, Прынцыпат і Дамінат і ўжо напрыканцы IV ст. ДХ Рымская дзяржава займала ўвесь Аппенінскі паўвостраў. Ад Пунічных войнаў і да 30 г. ДХ рымляне захапілі велізарную тэрыторыю па ўсім Міжземнамор'і. Падчас Імперыі, Рым дасягнуў найвышэйшай магутнасці і на ўсёй тэрыторыі Рымскай імперыі набылі распаўсюд лацінская культура і лацінская мова.

Італія ў Сярэднія вякі

Мапа Італіі прыкладна ў 1494 годзе.

Пачаткам Сярэдніх вякоў лічыцца звяржэнне ў 476 г. імператара Заходняй Рымскай імперыі Ромула Аўгустула германскім каралём Адаакрам, які адаслаў імператарскую карону Бізантыйскаму імператару, а сам каранаваўся тытулам караля Італіі і кіраваў з Равэнны. Кіраванне Адаакра было нядоўгім часам пакою падчас Вялікага перасялення народаў. Але ўжо ў 493 г. на Італію напалі остготы на чале са сваім каралём Тэадорыхам. Падчас іхняй улады захоўваліся ўсе антычныя структуры як то рабства, юрыдычная сістэма, бюракратыя. Але ўжо ў 552 г. бізантыйскі ваенапасаднік Нарсэс асвобадзіў Італію ад ўлады остготаў. Візантыя не здолела пратрымацца доўгі тэрмін у Італіі і ўжо ў 567-568 гг. Італію зноў захапілі, на гэты раз ужо лангабарды.

Італія пасля ІІ Сусветнай вайны

Пасля ІІ Сусветнай вайны, Італія знаходзілася ў цяжкім эканамічным і палітычным стане. У 1946 годзе, Італія стала рэспублікай, а ў 1947 годзе, прыняла Канстытуцыю дэмакратычную, якая ўступіла ў дзеянне 1 студзеня 1948 года. Пасля ІІ Сусветнай вайны на палітычнай арэне, з'явіліся новыя партыі, сярод якіх вылучаецца Хрыціянска-Дэмакратычная партыя (ХДП)

Гл. таксама

• Рысарджымента