Кантынент
Кантынент (ад лац.: Continens, р.скл. continentis) або мацярык — найбуйнейшы масіў сушы Зямлі, абмежаваны літасфернымі плітамі.
Змест |
Тэрміналогія [правіць]
Таксама Зямлю падзяляюць на часткі свету. Гэта дзяленне ўзнікла ў эпоху геаграфічных адкрыццяў, мараплаўцы паступова адкрывалі ўсё новыя і новыя зямлі, як тымчасова казалі, новыя «часткі свету». У адрозненне ад дзялення на мацерыкі, два кантынента (мацярыка) Паўночная Амерыка і Паўднёвая Амерыка ўтвараюць адну частку свету — Амерыку, а дзве часткі свету Еўропа і Азія знаходзяцца на адным кантыненце (мацярыку) — Еўразіі. Мяжа паміж Еўропай і Азіяй праходзіць па Уральскіх гарах, затым рацэ Эмбе да Каспійскага мора, рэках Кума і Маныч да вусця ракі Дон і далей па берагах Чорнага і Міжземнага мораў. Апісаная вышэй мяжа Еўропа—Азія не з'яўляецца бясспрэчнай, гэта толькі адзін з некалькіх прынятых варыянтаў.
У адрозненне ад мацерыка, частка свету ўключае ў сябе таксама блізкія да мацерыка астравы, прычым блізкасць маецца на ўвазе па гістарычнай традыцыі, а адлегласць можа быць і вялікай. У геалогіі да кантыненту часта адносяць таксама подводную ўскраіну мацерыка, уключаючы астравы, размешчаныя на ёй.
У англійскай і некаторых іншых мовах словам continent пазначаюць як кантыненты, так і часткі свету.
Кантыненты і часткі свету [правіць]
| Кантынент / Частка свету | Плошча (км²) | Доля сушы | Насельніцтва | Доля насельніцтва | Шчыльнасць насельніцтва |
|---|---|---|---|---|---|
| Афраеўразія | 84 360 000 | 57% | 5 710 000 000 | 85% | 56.4 |
| Еўразія | 53 990 000 | 36% | 4 510 000 000 | 71% | 83.5 |
| Азія | 43 810 000 | 29% | 3 800 000 000 | 60% | 86.7 |
| Афрыка | 30 370 000 | 20% | 922 011 000 | 14% | 29/3 |
| Амерыка | 42 330 000 | 28% | 890 000 000 | 14% | 20/9 |
| Паўночная Амерыка | 24 490 000 | 16% | 515 000 000 | 8% | 21.0 |
| Паўднёвая Амерыка | 17 840 000 | 12% | 371 000 000 | 6% | 20/8 |
| Антарктыда | 13 720 000 | 9% | 1 000 | 0.00002% | 0.00007 |
| Еўропа | 10 180 000 | 7% | 710 000 000 | 11% | 69.7 |
| Акіянія | 8 500 000 | 6% | 30 000 000 | 0.5% | 3/5 |
| Аўстралія | 7 600 000 | 5% | 21 000 000 | 0.3% | 2/8 |
Поўная плошча сушы ўсіх кантынентаў 148 647 000 км², або 29% плошчы Зямлі (510 065 600 км²).
Кантыненты (мацярыкі) [правіць]
Часткі свету [правіць]
Колішнія кантыненты (мацярыкі) [правіць]
Часткі свету [правіць]
Гл. таксама [правіць]
