Асвейская града

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Асве́йская града — узвышша на крайняй поўначы Беларусі, у Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці.

Працягнулася ад даліны ракі Сар'янка (правы прыток Заходняй Дзвіны) на ўсход па паўднёвым беразе Асвейскага возера да возера Белага больш як на 30 км. Града лічыцца ўсходнім адгор'ем Латгальскага ўзвышша, асноўная частка якога знаходзіцца ў межах Латвіі.

Найвышэйшая кропка - г. Гарадзілаўская - 191,8. Гара ўяўляе сабой эталонную форму рэльефа бакавой канечна-марэннай грады (даўжыня - 1,4 км, шырыня дасягае 0,5 км, адносная вышыня складае 20-25 м, крутасць схілаў - да 20°.

Абсалютныя вышыні дасягаюць да 200 м. Узвышша сфарміравалася ў час апошняга на Беларусі паазерскага зледзянення, было натуральнай падпрудай старажытнага прыледавіковага возера.

Складзена з марэнных завалуненых супескаў і суглінкаў. Паўночны схіл грады абрываецца да Асвейскага возера некалькімі тэрасамі, утварае над ім амфітэатр вышынёй 50—60 м. Паўднёвы схіл паката спускаецца да Полацкай нізіны.

Глебы сельгасугоддзяў дзярнова-падзолістыя. Куставая і лугавая расліннасць асталася на паўночным схіле.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Асвейская града // Геаграфія Беларусі: Энцыкл. даведнік. — Мн.: БелЭн, 1992. — С. 45.
  • Якушка, В. П. Асвейская града / В. П. Якушка // Энцыклапедыя прыроды Беларусі: у 5 т. — Мн.: БелСЭ, 1983. — Т. 1. — С. 140.
  • Физическая география Витебской области: учебное пособие / М. И. Бобрик и др. — Витебск.: Издательство УО «ВГУ им. П. М. Машерова», 2004. — С. 50.