Аляксандр I, імператар расійскі

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Аляксандр I Паўлавіч
Alexander I of Russia.PNG
10 імператар Усерасійскі
Пачатак праўлення: 11 (23) сакавіка 1801
Канец праўлення: 19 лістапада (1 снежня) 1825
Каранацыя: 15 (27) верасня 1801
Папярэднік: Павел I
Пераемнік: Мікалай I
Дата нараджэння: 12 (23) снежня 1777
Месца нараджэння: Санкт-Пецярбург
Дата смерці: 19 лістапада (1 снежня) 1825
Месца смерці: Таганрог
Жонка: Елізавета Аляксееўна
Дзеці: Марыя, Лізавета
Дынастыя: Раманавы
Бацька: Павел I
Маці: Марыя Фёдараўна

Аляксандр I Паўлавіч, (12 (23) снежня 1777, Санкт-Пецярбург — 19 лістапада (1 снежня) 1825, Таганрог) — імператар Расійскай Імперыі з 11 (23) сакавіка 1801 па 19 лістапада (1 снежня) 1825), старэйшы сын імператара Паўла I і Марыі Фёдараўны.

У пачатку кіравання правёў умерана ліберальныя рэформы, распрацаваныя Тайным камітэтам і М. М. Спяранскім. У знешняй палітыцы лавіраваў паміж Вялікабрытаніяй і Францыяй. У 18051807 удзельнічаў у антыфранцузских кааліцыях. У 18071812 часова зблізіўся з Францыяй. Вёў паспяховыя войны з Турцыяй (18061812) і Швецыяй (18081809). Пры Аляксандры I да Расіі былі далучаны тэрыторыі Усходняй Грузіі (1801), Фінляндыі (1809), Бесарабіі (1812), Азербайджана (1813), былога герцагствы Варшаўскага (1815). Пасля Айчыннай вайны 1812 узначаліў у 18131814 антифранцузскую кааліцыю еўрапейскіх дзяржаў. Быў адным з кіраўнікоў Венскага кангрэса 1814—1815 і арганізатараў Свяшчэннага саюза.

У апошнія гады жыцця нярэдка гаварыў аб намеры зрачыся ад пасаду і «выдаліцца ад свету», так што пасля яго нечаканай смерці ад брушнога тыфа у Таганрозе ўзнікла легенда аб «старцы Фёдары Кузьмічы». Паводле гэтай легенды, у Таганрозе памёр і быў затым пахаваны не Аляксандр, а яго двайнік, у то час як цар яшчэ доўга жыў старцам-пустэльнікам у Сібіры і памёр у 1864.