Вайна ў Афганістане (2001—2021)

З пляцоўкі Вікіпедыя
(Пасля перасылкі з Вайна ў Афганістане (2001—2014))
Вайна НАТА ў Афганістане
Асноўны канфлікт: Грамадзянская вайна ў Афганістане,
Вайна супраць тэрарызму
Afghan-big.jpgКарта Афганістана.
Дата 7 кастрычніка 200115 жніўня 2021
Месца Flag of Afghanistan (2002–2004, variant with golden arms).svg Афганістан
Прычына Тэрарыстычныя акты 11 верасня 2001 года і супрацоўніцтва рэжыма талібаў з Аль-Каідай
Вынік перамога Талібана, вывад замежных войск
Змены Ліквідацыя Ісламскага Эмірата Афганістан; забойства Усамы бен Ладэна; ператварэнне Афганістана ў Ісламскі эмірат
Праціўнікі
На фазе ўварвання

Flag of the United States.svg ЗША
Flag of the United Kingdom.svg Вялікабрытанія
Flag of Australia.svg Аўстралія
Flag of Canada.svg Канада
Афганістан Паўночны альянс


Пасля 2001 года:
Seal of the International Security Assistance Force.svg НАТА — ISAF

Flag of Afghanistan (2002–2004, variant with golden arms).svg Афганістан:

На фазе ўварвання

Афганістан Ісламскі Эмірат Афганістан
Flag of Jihad.svg Аль-Каіда


Пасля 2001 года:
Паўстанцы:

пры падтрымцы:
Flag of Pakistan.svg Пакістан[6][7][8][9]
Flag of Iran.svg Іран[10][11][12] (па версii ЗША)


Трэцяя сіла:
AQMI Flag asymmetric.svg ІДІЛ (з 2015)

Камандуючыя
Сцяг ЗША Томі Фрэнкс

Сцяг Італіі Маўра дэль Век’ё
Сцяг Вялікабрытаніі Дэвід Рычардс
Сцяг ЗША Дэвід Макірнан
Сцяг ЗША Стэнлі Макрыстал
Сцяг ЗША Дэвід Петрэус


Flag of Afghanistan (1992–2001).svg/Flag of Afghanistan (2004-2021, Variant).svg Бурханудзін Рабані
Flag of Afghanistan (1992–2001).svg/Flag of Afghanistan (2004-2021, Variant).svg Мухамед Фахім†
Flag of Afghanistan (2004-2021, Variant).svg Хамід Карзай
Flag of Afghanistan (2004-2021, Variant).svg Абдул-Рашыд Дустум
Flag of Afghanistan (2004-2021, Variant).svg Абдул Рахім Вардак
Flag of Afghanistan (2004-2021, Variant).svg Ісмаіл-хан

Афганістан Мухамед Амар
Афганістан Мула Дадулах †
Афганістан Джелалудзін Хакані
Афганістан Байтула Мехсуд †
Афганістан Маулана Файзула
Афганістан Абдул Гані Барадар
Афганістан Убейдала Ахунд

Аль-Каіда Усама бін Ладэн
Аль-Каіда Айман аз-Завахіры
Аль-Каіда Абу Ях’я аль-Лібі †
Flag of Jihad.svg Тахір Юлдашэў †
Flag of Jihad.svg Джума Намангані †
Flag of Jihad.svg Хасан Махсум †
Flag of Jihad.svg Абдул Хак †


Hezbi Islami.svg Гульбедзін Хекмаціяр

Сілы бакоў
Seal of the International Security Assistance Force.svg НАТА — ISAF: 132 457[13]
  • Сцяг ЗША : 90 000
  • Сцяг Вялікабрытаніі: 9 500
  • Сцяг Германіі: 5 350
  • Сцяг Францыі: 3 935

Сцяг ЗША сілы ЗША, якія не ўваходзяць у ISAF: 28 300[14] [15]
Flag of Afghanistan (2004-2021, Variant).svg 300 000[16]

Flag of the Taliban.svg Талібан: 60 000[16]

Flag of Jihad.svg Аль-Каіда: 800[17][18]
Hezbi Islami.svg Ісламская партыя Афганістана: +4,000[19]
Flag of Jihad.svg Ісламскі рух Узбекістана: +10,000[20]
Сіраджудзіну Хакані: 5,000+[19]
Афганістан Рух талібаў Пакістана: 40,000-45,000[21]
Квета Шура: 20,000+

Страты
2001—2014:
Flag of Afghanistan (2004-2021, Variant).svg: 13 700 салдат і паліцэйскіх забіта,

16 500 параненых[16]

Seal of the International Security Assistance Force.svg: 5 422—11 834[22][23][24][25][26] ваеннаслужачых i наймiтаў ПВК загінулi, 33 219 параненыя[16]

2001—2014:
20—35 тыс. баевікоў забіта[16]
Агульныя страты
2001—2014:
14 000—34 000 мiрных грамадзян загiнулi[27]
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Вайнá ў Афганістáне (2001—2021) — асіметрычны ваенны канфлікт паміж Міжнароднымi сіламі садзейнічання бяспекі (ISAF), якія падтрымліваў спачатку «Паўночны альянс», а затым новы ўрад Афганістана, і ісламісцкай арганізацыяй Талібан, якая кантралявала да гэтага большую частку Афганістана. Адзін з этапаў грамадзянскай вайны ў Афганістане, якая працягваецца з 1978 года.

ЗША удзельнiчалі у вайне ў Афганістане ў рамках аперацыі «Нязломная свабода», пачатай ў адказ на тэрарыстычны акт 11 верасня 2001. Міжнародныя сілы садзейнічання бяспекі ў Афганістане (ISAF) дзейнічалі ў адпаведнасці з рэзалюцыяй № 1386[28] Савета Бяспекі ААН ад 20 снежня 2001 года. Гэта самая працяглая вайна ў гісторыі ЗША[29].

З ліпеня 2011 года пачаўся паступовы вывад войскаў кааліцыі з Афганістана[30]. У ліпені 2013 года забеспячэнне бяспекі ў краіне перададзена мясцовым сілавым структурам, з гэтага моманту кантынгент кааліцыі гуляе дапаможную ролю[31][32]. Засталіся каля 13000 салдат НАТА, з якіх 9800 чалавек складаў амерыканскі кантынгент[33].

У 2021 годзе скончыўся вывад амерыканскіх войск з Афганістана, пасля чаго хутка талібы пачалі наступленне, якое завяршылася 15 жніўня 2021 года падзеннем Кабула і ператварэннем Афганістана ў Ісламскі эмірат, што азнаменавала заканчэнне вайны перамогай талібаў.

Перадгiсторыя[правіць | правіць зыходнік]

У 1979 г. СССР, з мэтай абароны сваіх межаў і падтрымкі камунiстычных сілаў у Афганістане, уводзіць у краіну свае войскі. На працягу наступных 9 гадоў у краіне ішла ўзброенае супрацьстаянне паміж савецкай арміяй і дружалюбным ёй урадам у Кабуле з аднаго боку, і ісламарадыкальным рухам маджахедаў, які падтрымалі ЗША і іх саюзнікі[34], з другога. У 1989 годзе СССР выводзіць свае войскі з краіны, а ў 1992 маджахеды змаглі звергнуць існуючую ўладу і скарыць усю тэрыторыю Афганістана[35]. Аднак пасля гэтага рух распаўся на Паўночны альянс[ru] і найбольш радыкальныя групоўкi, якiя пазней аб’ядналiся ў «Талібан». Апошнiя змаглі захапіць сталіцу і абвясціць Ісламскі Эмірат Афганістан. Аж да 2001 года паміж Паўночным альянсам і сіламі ІЭА ішла бесперапынная барацьба за ўладу ў краіне.

Тады ў 90-х тэрарыст Усама бін Ладэн, якi ўжо адшукваецца ўладамі ЗША, атрымаў прытулак у Афганістане[36]. Талібы адмаўляліся выдаваць бін Ладэна, нават пасля выбухаў у амерыканскіх пасольствах ў Кенiі і Танзанiі ў 1998 годзе. Пасля тэрактаў 11 верасня 2001 года прэзідэнт ЗША Джордж Буш высунуў талібам ультыматум: у самыя кароткія тэрміны выдаць амерыканскаму правасуддзю бін Ладэна, а таксама ўсё кіраўніцтва «Аль-Каіды». 21 верасня талібы адказалі адмовай, заявіўшы, што ЗША не далі дастаткова важкіх доказаў дачынення гэтай арганізацыі да нападаў у Нью-Ёрку і Вашынгтоне.

22 верасня 2001 два з трох дзяржаў, якія прызнавалі Ісламскі Эмірат Афганістан (ААЭ і Саудаўская Аравія), разарвалі з Афганістанам дыпламатычныя адносіны. З самаго Афганістана ў Іран і Пакістан лінуў велізарны паток бежанцаў.

Тады было вырашана правесці ваенную аперацыю ў Афганістане, аб’яднаўшыся з Паўночным альянсам у барацьбе з IЭА i Талiбанам. Афіцыйна, ЗША разам з саюзнiкамi прадэкларавалi тры мэты свайго ўварвання[37]:

  • звяржэнне рэжыму талібаў,
  • вызваленне тэрыторыі Афганістана ад уплыву талібаў,
  • паланенне і суд над удзельнікамі Аль-Каіды.

Храналогiя[правіць | правіць зыходнік]

2001—2005[правіць | правіць зыходнік]

2001:

  • 7 кастрычніка — ваенная аперацыя супраць руху Талібан пачалася ўвечары. У нанясенні першага ўдару прымалі ўдзел 40 баявых самалётаў; з амерыканскіх і брытанскіх караблёў было выпушчана каля 50 крылатых ракет.

На працягу першага месяца баявыя дзеянні зводзіліся да паветраных бамбардзіровак амерыканскай авіяцыяй розных ваенных аб’ектаў баевiкоў Талібана. Сістэма СПА талібаў была выведзена са строю амаль адразу; уся існуючая ў іх авіяцыя была знішчана на аэрадромах. Таксама праводзіліся і наземныя аперацыі з удзелам сіл спецыяльнага прызначэння краін кааліцыі.

  • 9 лістапада — Паўночны альянс правёў першую сур’ёзную наступальную аперацыю з пачатку паветранай кампаніі, узяўшы буйны горад Мазары-Шарыф.
  • 13 лістапада — талібы без бою пакінулі Кабул, які знаходзіўся пад іх уладай з 1996 года.
  • 27 лістапада — пачатак наземнай аперацыі супраць ўмацаванага раёна Тора-Бора[38].
  • 4 снежня — атачэнне Кандагара.
  • 7 снежня — падзенне Кандагара.
  • 16 снежня — падзенне Тора-Боры.

2002:

  • 5 студзеня — ад дзеянняў тэрарыстаў ў Афганістане загінуў першы амерыканскі салдат[39].
  • 19 студзеня — «Супер Стэліян» пацярпеў катастрофу з-за адмовы рухавікоў, у горнай мясцовасці ў раёне Кабула ў 40 мілях на поўдзень ад авіябазы Баграм, знішчаны для прадухілення траплення ў рукі праціўніка. Загінулі 2 члена экіпажа і 5 атрымалі раненні[40].
  • Сакавік — паспяховая аперацыя НАТА «Анаконда».
Салдаты 101-й паветрана-дэсантнай дывізіі ЗША высаджваюцца з верталёта CH-47 у даліне Шахі-Кот, сакавік 2002 года.
  • 2 ліпеня — па меншай меры 40 чалавек загінулі і каля 70 атрымалі раненні ў афганскай правінцыі Урузган, калі амерыканскі ваенны самалёт скінуў бомбу на дом, дзе праводзілася вясельная цырымонія[41].
  • 2 жніўня — па меншай меры 50 чалавек, у тым ліку салдат і мірных жыхароў, загінулі ў выніку сутыкненняў на этнічнай глебе ў афганскай правінцыі Герат.
  • 9 жніўня — больш за 50 чалавек загінулі i адтрымалi раненні ў выніку выбуху ў будынку офіса блізу горада Джэлалабад.
  • 5 верасня — больш за 22 чалавек загінулі і дзясяткі атрымалі раненні ў выніку выбуху замініраванага аўтамабіля ў цэнтры Кабула.
  • 9 верасня — па меншай меры 10 чалавек атрымалі раненні ў выніку выбуху бомбы на рынку ў Афганістане.
  • 16 кастрычніка — талібы забілі дзевяць салдат міжнароднай антытэрарыстычнай кааліцыі.
  • 2 снежня — па меншай меры 16 чалавек загінулі ў выніку двух узброеных сутыкненняў у Афганістане.

2003:

  • 27 студзеня — аперацыя «Мангуст».
  • 30 студзеня — «Блэк Хок» пацярпеў катастрофу падчас трэніровачнага палёту на ўсход ад авіябазы Баграм. Увесь экіпаж — 4 чалавекі — загiнуў.
  • 4 кастрычніка — афганскія і амерыканскія войскі захапілі базу талібаў у горным раёне краіны, па меншай меры 6 талібаў забiты.
  • 7 чэрвеня — у Кабуле тэрарыст-смяротнік на замініраванай машыне пратараніў аўтобус з вайскоўцамі нямецкага кантынгенту ISAF, загінулі 4 нямецкіх салдат і адзін мірны грамадзянiн[42].
  • 9 чэрвеня — у выніку выбуху ў Кандагары былi забітыя 3 чалавек.
  • 24 чэрвеня — пакістанскі салдат забіты на пакістана-афганскай мяжы.
  • 15 ліпеня — у выніку нападу на камандны пункт афганскай паліцыі паблізу горада Горак ў 120 км на паўночны захад ад Кандагара загінулі 5 паліцыянтаў, у тым ліку шэф участка.
  • 19 ліпеня — выбух у Хаста, 8 забiтых[42].
  • 20 ліпеня — выбух у Кабуле. 1 чалавек загiнуў.
  • 21 ліпеня — вайскоўцы антытэрарыстычнай кааліцыі ў Афганістане забілі 24 баевікоў руху «Талібан».
  • 28 ліпеня — у Гільмендзе забітыя шэсць чалавек.
  • 13 жніўня — па меншай меры 17 чалавек загінулі, тры атрымалі раненні ў выніку выбуху невялікага аўтобуса на поўдні Афганістана[42].

2004:

  • 6 студзеня — у афганскім горадзе Кандагар прагрымеў магутны выбух. Па папярэдніх дадзеных, у выніку выбуху загінула як мінімум 10 чалавек.
  • 19 студзеня — у афганскай правінцыі Урузган авіяўдар амерыканскіх ваенных прывёў да гібелі 11-ці мясцовых жыхароў, у тым ліку чацвёра дзяцей і трох жанчын.
  • 20 сакавіка — сем чалавек загінулі, і яшчэ шасцёра былі параненыя ў выніку налёту амерыканскай авіяцыі на афганскую правінцыю Урузган.
  • 25 мая — у выніку тэракту ў Афганістане забітыя 9 ахоўнікаў губернатара правінцыі Пактыка Гуляба Мангал, уключаючы начальніка паліцыі Рахіма[42].
  • 11 ліпеня — на захадзе Афганістана, у горадзе Герат, прагрымеў выбух, загінулі пяць чалавек, дзесяць атрымалі раненні.
  • 12 жніўня — «Блэк Хок» пацярпеў катастрофу ў правінцыі Хост у выніку «паветранага ліхацтва» пілота. Загінуў 1 член экіпажа, астатнія 14 вайскоўцаў ЗША атрымалі траўмы.

2005:

  • 6 красавіка — «Чынук» пацярпеў катастрофу ў раёне Дах Худайдад на паўднёвы захад ад горада Газні ва ўмовах пясчанай буры пры вяртанні на авіябазу Баграм. Загінулі 15 вайскоўцаў ЗША і 3 амерыканскіх грамадзянскіх спецыяліста кампаніі Халібёртан.
  • 28 чэрвеня — група спецпрызна з чатырох чалавек знікла ў правінцыі Кунар, а адпраўлены на іх пошукі верталёт «Чынук» быў збіты. Выратаваны салдат змог пазбегнуць злову з боку баевікоў. У выніку падзення верталёта загінулі 16 амерыканскіх вайскоўцаў.
  • 1 ліпеня — падчас амерыканскага авіяналёту загінулі 17 мірных жыхароў правінцыі, якія займаліся пошукам зніклых амерыканскіх вайскоўцаў[42].
  • 2 ліпеня — амерыканскае камандаванне ў Афганістане вызваліла 57 ваеннапалонных афганцаў, якія ўтрымліваліся на ваеннай базе ў Баграма на поўнач ад Кабула[42].
  • 3 ліпеня — больш за 40 чалавек загінулі за мінулыя двое сутак у ўзброеных сутыкненнях урадавых войскаў з талібамі на поўдні і паўднёвым усходзе Афганістана недалёка ад мяжы з Пакістанам[42].
  • 4 ліпеня — на паўднёвым усходзе Афганістана падарваны аўтамабіль, загінуў кіроўца-афганец і параненыя двое турэцкіх інжынераў. Таксама ў выніку бамбавання амерыканскай авіяцыяй лагера баевікоў Талібану на ўсходзе краіны загінулі, па меншай меры, 17 мірных жыхароў. На поўдні Афганістана забіты вядомы вучоны-ісламіст, член ўплывовай шыіцкай арганізацыі Маулаві Махамад Набі Масах. Вучонага застрэлілі каля яго дома ў горадзе Кандагар.
  • 11 ліпеня — па меншай меры 13 афганскіх міліцыянераў загінулі і яшчэ двое атрымалі раненні ў выніку падрыву грузавіка ў раёне населенага пункта Джані Кель (правінцыя Пакт) на паўднёвым усходзе Афганістана.
  • 12 ліпеня — у Афганістане выяўленыя абезгалоўленае цела 6 паліцыянтаў, 18 чалавек забітыя на поўдні краіны.
  • 15 ліпеня — амерыканскія войскі знішчылі ў правінцыі Забуль на поўдні Афганістана 19 талібаў і 6 ўзялі ў палон.
  • 19 ліпеня — тэрарыст-смяротнік загінуў у Афганістане пры спробе падарваць начальніка паліцыі правінцыі Герат[42].

2006—2010[правіць | правіць зыходнік]

2006:

  • 13 сакавіка — афганскія талібы забілі замежных закладнікаў[42].
  • 27 сакавіка — тры чалавекі загінулі і як мінімум двое атрымалі раненні рознай ступені цяжкасці пры выбуху прыдарожнай бомбы ў паўднёвых раёнах Афганістана.
  • 21 красавіка — у Кандагары талібы забілі 6 паліцэйскіх.
  • 30 кастрычніка — талібы забілі індыйскага сувязіста[42].
  • 18 мая — рэйд на горад Муса-Кала (правінцыя Гільменд).
  • Май — Аперацыя НАТА «Горны прарыў» (правінцыя Гільменд)[43].
  • 4 жніўня — урадавыя войскі ў Афганістан ходзе сумеснай аперацыі з падраздзяленнямі заходняй кааліцыі знішчылі на поўдні краіны, у правінцыі Хэлманд, 25 баевікоў руху Талібан.
  • 6 жніўня — у Афганістане талібы забілі брытанскага салдата каля складу сілаў НАТА[42].
  • 17 жніўня — у Афганістане пракацілася серыя магутных выбухаў, накіраваных супраць афганскай паліцыі і вайскоўцаў сіл кааліцыі. Выбухі ў правінцыі Урузган здзейснілі два тэрарыста-смяротніка. Першы здзейсніў тэракт у аднаго з паліцэйскіх пастоў, у выніку чаго раненні атрымалі сем паліцэйскіх. Другі тэрарыст падарваў сябе ў той момант, калі знаходзіўся побач з патрулём вайскоўцаў міжнароднай кааліцыі. У выніку выбуху загінуў мясцовы жыхар, і яшчэ 6 атрымалі раненні.
  • Верасень — Аперацыя «Медуза» ў Афганістане[44].
  • 10 верасня — талібы забілі губернатара правінцыі ў Афганістане.
  • 18 верасня — у Афганістане тэрарысты-смяротнікі ажыццявілі 3 выбуху, у выніку якіх загінула, па меншай меры, 17 чалавек.
  • 26 верасня — па афіцыйных дадзеных, па меншай меры 18 чалавек былі забітыя і больш за 17 чалавек атрымалі раненні ў выніку выбуху, які прагрымеў недалёка ад будынка ўрада на поўдні Афганістана.
  • 19 кастрычніка — адзін брытанскі салдат, а таксама некалькі афганцаў, у тым ліку двое дзяцей, загінулі ў выніку выбуху ў горадзе Лашкаргах на поўдні краіны. Яшчэ двое брытанскіх вайскоўцаў былі параненыя. Тэрарыст-смяротнік падарваў сябе побач з патрулём НАТА[42].
  • 3 лістапада — талібы забілі шасцярых паліцэйскіх[42].
  • 9 снежня — на ўсходзе Афганістана ў правінцыі Кунар талібы забілі пецярых мірных жыхароў, у тым ліку двух настаўніц[42].

2007:

Канадская артылерыя падчас аперацыi «Ахілес» вядзе агонь па пазіцыях баевікоў, красавік 2007 года.
  • 7 студзеня — брытанскія войскі знішчылі базу талібаў на поўначы правінцыі Гільменд[45].
  • 11 студзеня — паведамленне пра баі ў правінцыі Пактыка з буйным атрадам талібаў (брытанскія крыніцы паведамляюць пра 150 загінулых)[46].
  • 3 лютага — талібам атрымалася захапіць горад Муса-Кала — адміністрацыйны цэнтр правінцыі Гільменд[47].
  • 17 лютага — больш за 100 чалавек сталі ахвярамі тэракту, здзейсненага на поўдні Афганістана[42].
  • 6 сакавіка30 мая — аперацыя «Ахілес».
  • 16 сакавіка — талібы забілі вадзіцеля выкрадзенага італьянскага журналіста[42].
  • 12 мая — забойства мулы Дадулы.
  • 25 мая — у правінцыі Кандагар у выніку выбуху міны загінуў канадскі вайсковец[42].
  • 17 чэрвеня — звыш 35 чалавек загінулі ў выніку падрыву паліцэйскага аўтобуса, здзейсненага тэрарыстам-смяротнікам з руху «Талібан» у сталіцы Афганістана.
  • 18 чэрвеня — сямёра дзяцей загінулі ў выніку авіяўдару сіл кааліцыі ў Афганістане.
  • 19 ліпеня — 23 місіянера з Паўднёвай Карэі былі ўзятыя ў закладнікі баевікамі ў правінцыі Газні. Двое мужчын-закладнікаў былі пакараныя да таго, як было дасягнута пагадненне паміж талібамі і ўрадам Паўднёвай Карэі[42].
  • 25 ліпеня — у Афганістане талібы забілі паўднёвакарэйскага закладніка.
  • 3 жніўня — у выніку бамбардзіроўкі авіяцыяй ЗША афганскага горада Мазары-Дыні загінулі больш за 200 жыхароў.[48].
  • 10 верасня — да 27 чалавек узрасла колькасць ахвяр тэракту, здзейсненага ў правінцыі Гільменд на поўдні Афганістана. Смяротнік на замініраванным матацыкле падарваў сябе на аўтобусным прыпынку ў цэнтры ажыўленага рынку горада Гірышк. Раненні атрымалі каля 60 чалавек. Сярод загінулых — 13 вартавых парадку, астатнія — мірныя жыхары.
  • 1 кастрычніка — як мінімум 30 чалавек загінулі ў выніку выбуху ў аўтобусе ў сталіцы Афганістана
  • 6 лістапада — у горадзе Баглан на поўначы Афганістана тэрарыст-смяротнік падарваў бомбу, наблізіўшыся да групы афганскіх парламентарыяў (яны здзяйснялі паездку па рэгіёне). У выніку 90 чалавек загінулі і яшчэ 50 пацярпелі.
  • 5 снежня — у сталіцы Афганістана, Кабуле, быў здзейснены другі за мінулыя суткі тэракт. Тэрарыст-самазабойца, які знаходзіўся за рулём замініраванай машыны, пратараніў аўтобус, які перавозіў вайскоўцаў. У выніку тэракту загінулі 13 чалавек.
  • 10 снежня — пасля трохдзённай баёў сілам НАТА атрымалася выбіць талібаў з Муса-Калы, якi кантраляваўcя тымі з лютага[49].

2008:

  • 13 студзеня — талібы забілі двух галандскіх салдат у афганскай правінцыі Урузган.
  • 14 студзеня — адбыўся напад на Kabul Serena Hotel ў Кабуле, загінулі шэсць чалавек, у тым ліку нарвежскі журналіст Карстэн Томасен. Яшчэ шэсць чалавек былі параненыя.
  • 17 лютага — смяротнік падарваў замацаваную на целе магутную выбухоўку ў натоўпе сотняў афганцаў, якія сабраліся паглядзець у горадзе Кандагар на сабачыя баі. Па апошніх дадзеных, у выніку выбуху загінулі 37 чалавек і больш за 90 атрымалі раненні[42].
  • 1323 мая — паспяховая нямецка-Нарвежская аперацыя «Карэз» у Бадгыс, падтрымлянная афганскай арміяй.
  • 7 ліпеня — у выніку тэракту ў Кабуле загінулі 58 чалавек і больш за 150 параненыя.
  • 13 ліпеня —21 чалавек загінуў, больш за 40 атрымалі раненні ў выніку тэракту на поўдні Афганістана. Па дадзеных паліцыі, смяротнік падарваў сябе на ажыўленым базары паблізу паліцэйскай патрульнай машыны ў раёне Дех-Рауд правінцыі Урузган. Сярод загінулых — 17 мірных жыхароў, большасць з якіх — дзеці, і чацвёра вартавых парадку.
  • 8 верасня — у выніку тэракту на паўднёвым усходзе Афганістана загінулі шэсць мірных жыхароў, яшчэ двое атрымалі раненні.
  • 29 кастрычніка — у выніку выбуху на ўсходзе Афганістана ў правінцыі Нангархар загінулі 15 мясцовых жыхароў і яшчэ 25 чалавек атрымалі раненні рознай ступені цяжкасці. Выбух ажыццявіў тэрарыст-смяротнік.
  • 22 лістапада — да поўдня ад Кабула адбыўся тэракт. Бомба была падарваная непадалёк ад групы французскіх вайскоўцаў, якія ажыццяўлялі патруляванне мясцовасці. У выніку выбуху адзін чалавек загінуў, другі атрымаў раненні.

2009:

«Хамвi» афганскай нацыянальнай армii.
  • 7 студзеня — афганскія талібы забілі траіх пакістанскіх паліцэйскіх, яшчэ адзін паліцэйскі быў паранены.
  • 9 сакавіка — талібы знішчылі 9 амерыканскіх і 2 брытанскiх танка, забілі 29 салдат Вялікабрытаніi і 28 салдат ЗША.
  • 2 мая — талібы забілі пецярых салдат у Афганістане.
  • 7 мая — дванаццаць мірных жыхароў загінулі, яшчэ 28 атрымалі раненні рознай ступені цяжкасці ў выніку тэракту, праведзенага смяротнікам ў раёне Герышк паўднёвай афганскай правінцыі Гiльменд.
  • 2 ліпеня20 жніўня — паспяховая сумесная аперацыя пад назвай «Удар мячом» сіл ЗША, Вялікабрытаніі, Пакістана і Афганістана ў правінцыі Гільменд.
  • 9 ліпеня — замінаваны грузавік узляцеў на паветра каля школы. У гэты час міма праязджаў паліцэйскі патруль. Па папярэдніх дадзеных, у ліку загінулых 21 школьнік і чацвёра вартавых парадку. Разбураныя тры крамы і выбітыя вокны ў бліжэйшых будынках.
  • 27 жніўня — памёр, паранены ў выніку ракетнага ўдару, заснавальнік і лідар «Ісламскага руху Узбекістана», Тахір Абдулхалілавіч Юлдашеў[42].
  • 2 верасня — талібы забілі буйнога афганскага чыноўніка[42].
  • 17 верасня — начынены выбухоўкай аўтамабіль, за рулём якога знаходзіўся тэрарыст-смяротнік, пратараніў дзве машыны кантынгенту НАТА. У выніку магутнага выбуху і пажару, згарэлі яшчэ 6 аўтамабіляў. Ахвярамі тэракту сталі 16 чалавек, раненні рознай ступені цяжкасці атрымалі 55[42].
  • 3 кастрычніка — бой за Камдэш, дзе каля трохсот талібаў атакавалі два блокпаста сіл кааліцыі. Пасля 12-гадзіннага бою напад быў адбіты.
  • 4 кастрычніка — у Афганістане талібы забілі восем амерыканцаў.
  • 8 кастрычніка — у выніку тэракту ў Кабуле загінулі 17 і паранены 83 чалавекі.
  • 11 кастрычніка — талібы забілі афганскага высокапастаўленага чыноўніка.
  • 28 кастрычніка — 6 чалавек загінулі і 9 параненыя ў выніку тэракту ў Кабуле.
  • 31 снежня — у Афганістане талібы забілі 12 замежных ваенных і журналістку.

2010:

  • 14 студзеня — тэрарыст-смяротнік прывёў у дзеянне выбуховае прыстасаванне на ажыўленым рынку ў афганскай правінцыі Урузган. У выніку загінулі па меншай меры 16 чалавек, яшчэ 13 атрымалі раненні.
  • 17 студзеня — у афганскай правінцыі Герат на захадзе краіны баевікі-талібы забілі кіраўніка адміністрацыі аддаленага раёна Чэшт Шарыф.
  • 12 лютага — паспяховая аперацыя «Moshtarak» сiл каалiцыi супраць талiбаў у правiнцыi Гiльменд.
  • 28 лютага — у выніку тэракту на поўдні Афганістана ў правінцыі Гільменд загінула сям’я з 11 чалавек.
  • 13 сакавіка — у горадзе Тырын-Кот (правінцыя Урузган, Афганістан) на аўтатрасе быў здзейснены тэракт. У выніку выбуху фугаса, закладзенай каля дарогі, загінулі пасажыры, што ехалi па трасе на мікрааўтобусу[42]
  • 21 сакавіка — па меншай меры дзевяць чалавек атрымалі раненні і дзесяць загінулі ў выніку выбуху на поўдні Афганістана[42].
  • 31 мая — тэрарыст-смяротнік на замініраваным аўтамабілі атакаваў будынак ваеннага каардынацыйнага цэнтра афганскай арміі ў раёне Караме Сарай ўсходняй правінцыі Хост. Загінулі як мінімум 19 вайскоўцаў, яшчэ 23 параненыя.
  • 10 чэрвеня — у выніку тэракту, здзейсненага ў Афганістане, не менш за 39 чалавек загінулі, больш за 70 атрымалі раненні[42].
  • 1014 чэрвеня — наступ у Шах Валі Кот, якi скончыўся рашучай перамогай сіл кааліцыі
  • 7 ліпеня — экстрэмісты радыкальнага руху «Талібан» атакавалі пазіцыі афганскай арміі ў правінцыі Кунар, у выніку чаго тры грамадзяніна загінулі і 16 атрымалі раненні.
  • 2 жніўня — Галандыя пачала вывад сваix войскаў з Афганістана[50].
  • 6 жніўня — у афганскай правінцыі Бадахшан талібы забілі дзесяцёх бяззбройных супрацоўнікаў міжнароднай дабрачыннай хрысціянскай арганізацыі International Assistance Mission, якія аказвалi медыцынскую дапамогу афганцам. Сярод загінулых былі шэсць амерыканцаў, адна брытанка, адна немка і два афганца.
  • 26 жніўня — выбух прагрымеў на базары раёна Даштэ Арчы паўночнай афганскай правінцыі Кундуз. у выніку падрыву самаробнага выбуховага прыстасаваньня загінулі два афганскіх паліцэйскіх, 14 мірных жыхароў, якія апынуліся ў эпіцэнтры, атрымалі раненні.
  • 9 кастрычніка — у даліне Гулістан талібы забілі чацвярых італьянцаў.

2011—2014[правіць | правіць зыходнік]

2011:

  • 10 студзеня — баевікі Ісламскага Эмірата заявілі, што падчас 2-гадзіннага бітвы ў ноч на 9 студзеня яны ўсталявалі кантроль над горадам Зары ў правінцыі Балх. Было заяўлена аб адсутнасці ў іх страт і захопленых трафеях: 12 аўтаматаў Калашнікава, iншай зброі, боепрыпасаў, 1 джыпа. Баевікі паведамілі, што на яны ўсталявалі кантроль над усім раёнамi, так як праціўнік не размяшчае больш ніякімі сіламі ў гэтым раёне і што Зары з’яўляецца ўжо сёмым з 15 городам правінцыі Балх, над якім ўсталявалі кантроль баевікі.
  • 2 мая — у Пакістане знішчаны заснавальнік і лідар «Аль-Каіды» Усама бін Ладэн.
  • 6 ліпеня — у раёне авіябазы Баграм у правінцыі Парван разбіўся азербайджанскi транспартны самалёт Іл-76ТД.
  • 21 чэрвеня — у Афганістане талібы забілі грузінскага салдата.
  • 12 ліпеня — брат прэзідэнта Афганістана Ахмад Карзай быў забіты сваім знаёмым Сардарам Махамадам. Талібы заявілі, што забойства здзейснена іх баявіком.
  • 28 ліпеня — талібы зазапiлілі раён Хас Урузган.
  • 1 жніўня — у раёне Хайрпур на паўночным захадзе Пакістана баевікі атакавалі аўтакалону забеспячэння НАТА, былі паранены 4 чалавекі (вадзіцелі і ахоўнікі) і знішчаныя 10 бензавозаў.
  • 6 жніўня — Катастрофа CH-47 у правінцыі Вардак.
  • 23 лістапада — на ўсходзе Афганістана абыўся магутны выбух. У выніку загінулі 2 чалавекі, пацярпелі каля 40.
  • 30 лістапада — у Афганістане выбухнуў пасажырскі аўтобус. Загінулі больш за 10 чалавек. 12 атрымалі раненні.
  • 6 снежня — па меншай меры 54 чалавек, у тым ліку жанчын і дзяцей, загінулі ў выніку атакі экстрэміста-смяротніка на шыіцкі храм у цэнтры сталіцы Афганістана Кабула, яшчэ 150 атрымалі раненні.

2012:

Салдаты ЗША патрулююць мяжу з Пакістанам, люты 2012 года.
  • 5 лютага — невядомыя ўзарвалі аддзяленне паліцыі на поўдні Афганістана. Загінулі сем чалавек, пяць з іх — супрацоўнікі праваахоўных органаў. Раненні атрымалі 19 чалавек.
  • 13 лютага — па дадзеных урадавай камісіі, у правінцыях Капіса і Кунар на ўсходзе Афганістана ў выніку авіяўдараў НАТА былі забітыя па меншай меры 15 мірных жыхароў, у тым ліку 7 дзяцей.
  • 7 сакавіка — к правінцыі Кандагар на поўдні Афганістана раніцай чатыры чалавекі загінулі і яшчэ дзесяць атрымалі раненні пры выбуху бомбы, умацаванай на матацыкле[42].
  • ліпень — у правінцыі правінцыі Фарах на бок баевікоў перайшлі афіцэр і 20 супрацоўнікаў афганскай паліцыі са зброяй, амуніцыяй і тэхнікай. Вядомыя і іншыя выпадкі пераходу на бок баевікоў афганскіх вайскоўцаў і паліцэйскіх. У цэлым, у першым паўгоддзі 2010 года афганскай арміі дэзертыравалі 11 423 чалавека, са студзеня па чэрвень 2011 году — 24 590 салдат і афіцэраў[42].
  • 4 чэрвеня — знішчаны высокапастаўлены чыноўнік «Аль-Каіды» — Абу Ях’я аль-Лібі.
  • 28 ліпеня — пры нападзе на кантрольны пункт у правінцыі Пактыка забітыя 30 баевікоў Талібану і паранены 1 служачы памежнай паліцыі.
  • 14 жніўня — у Афганістане адбылася серыя тэрактаў, якая забрала жыцці 46 чалавек. Пры выбухах былі параненыя 90 мясцовых жыхароў.
  • 1 кастрычніка — у выніку выбуху, учыненага тэрарыстам-смяротнікам загінулі не менш за 14 чалавек, у тым ліку трое вайскоўцаў НАТА. Яшчэ амаль 40 чалавек атрымалі раненні,
  • 7 кастрычніка — рух «Талібан» абвясціў аб сваёй перамозе ў вайне супраць ЗША і іх саюзнікаў.
  • 19 кастрычніка — у ваколіцах Мазары-Шарыфа на фугасе падарваўся пасажырскі аўтобус. Загінулі 15 мясцовых жыхароў, параненыя каля 20.
  • 21 лістапада — у дыпламатычным квартале Кабула адбыўся выбух. Тэракт забраў жыцці, як мінімум, 2 чалавек.
  • 14 снежня — на поўдні краіны ў Кандагары тэрарыст-смяротнік падарваў аўтамабіль ля авіябазы НАТА. Па папярэдніх дадзеных, загінуў амерыканскі вайсковец і два мірных жыхара.

2013:

  • 26 студзеня — дзесяць супрацоўнікаў афганскай паліцыі загінулі і яшчэ больш за 20 атрымалі раненні ў выніку атакі тэрарыста-смяротніка ў горадзе Кундуз.
  • 4 кастрычніка — больш за 50 чалавек загінулі і 90 атрымалі раненні ў выніку нападу баевікоў на будынак суда ў афганскім горадзе Фарах.
  • 23 красавіка — забіты заснавальнік і кіраўнік руху «Талібан» — Мухамад Амар.
  • 29 кастрычніка — катастрофа Boeing 747 у правінцыі Баграм[ru].
  • 30 кастрычніка — у правінцыі Гільменд на самаробнай выбуховай прыладзе падарваўся аўтамабіль з салдатамі 2-га батальёна Каралеўскага палка Шатландыі. У выніку загінулі тры брытанскіх салдат[51].
  • 16 мая — пры выбуху ў сталіцы Афганістана Кабуле загінулі шэсць чалавек, 37 атрымалі раненні.
  • 25 чэрвеня — на поўдні Афганістана адбыўся магутны тэракт. У выніку выбуху прыдарожнай міны загінулі 10 чалавек.
  • 11 ліпеня — на поўдні Афганістана адбыўся двайны тэракт. У выніку атакі загінулі 5 чалавек.
  • 3 жніўня — восем дзяцей загінулі пры выбуху каля індыйскага консульства ў Афганістане.
  • 5 верасня — чарговая атака баевікоў у сталіцы Афганістана. Загінулі 10 чалавек. У ходзе аперацыі па вызваленні прыхаджан баевікі былі забітыя.
  • 13 верасня — у амерыканскага консульства ў Афганістане прагучаў магутны выбух. Загінулі 3 чалавекі, амаль 20 атрымалі раненні.
  • 22 верасня — трое амерыканскіх салдат былі застрэлены ў ноч з суботы на нядзелю.
  • 22 верасня на тэрыторыі афганскай ваеннай базы ў горадзе Гардэз на ўсходзе Афганістана.
  • 17 снежня — выбух у афганскай правінцыі Кандагар забраў жыцці дваіх супрацоўнікаў паліцыі, пацярпелі больш за 10 чалавек.

2014:

  • 17 студзеня — тэракт у Афганістане: загінуў 21 чалавек, у тым ліку супрацоўнікi ААН і МВФ.
  • 15 ліпеня — у выніку выбуху начыненай выбухоўкай машыны на людным рынку ва ўсходняй правінцыі Афганістана Пактыка не менш за 30 чалавек загінулі і звыш 40 былі параненыя.
  • 23 лістапада — жыцця па меншай меры 40 чалавек забраў тэракт у Афганістане. Больш за 60 атрымалі раненні. Тэрарыст-смяротнік прывёў у дзеянне выбуховае прыстасаванне падчас валейбольнага матчу ў правінцыі Пактыка на ўсходзе краіны.
  • 28 снежня — пасля таго, як ЗША і саюзнікі завяршаюць шэраг спецаперацый у Афганістане, прымаецца рашэнне аб заканчэнні гэтага этапу вайны.

2015[правіць | правіць зыходнік]

  • 5 студзеня — выбух аўтамабіля ў цэнтры Кабула. Загінуў 1 чалавек, 5 атрымалі раненні. Адказнасць за атаку на сябе ўзялі баевікі групоўкі «Талібан»[52].
  • Сярэдзіна студзеня — групоўка ІДІЛ абвясціла аб пачатку сваей дзейнасці ў Афганістане, аднак паводле дадзеных ВС Афганістана групоўка нікчэмна малая.
  • 18 сакавіка — УС Афганістана заявілі аб ліквідацыі прадстаўніка ІДІЛ у Афганістане.
  • 19 сакавіка — ЗША заявілі аб працягу свайго знаходжання на тэрыторыі Афганістана да снежня 2015 года для барацьбы з талібамі і ІД[53].
  • 5 мая — У правінцыі Фарах, на захадзе Афганістана, урадавыя сілы адбілі буйнамаштабную атаку талібаў. Пры гэтым былі забіты 14 баевікоў «Талібана». Генерал урадавай арміі Свету Асадулы Хана Кахістані паведаміў, што напярэдадні сотні талібаў зрабілі масіраваную атаку ў правінцыі Фарах, аднак былі вымушаныя адступіць. Урадавыя сілы страцілі 3 чалавекі забітымі, 6 параненымі[54].
  • 25 мая — сотні баевікоў «Талібана» атакавалі ваенную базу Афганскай нацыянальнай арміі ў павеце Навзад паўдневай правінцыі Гільменд і некалькі паліцэйскіх КПП. У выніку разлютаваных баеў, толькі паводле афіцыйных дадзеных, сілавікі страцілі 26 чалавек забітымі (19 паліцэйскіх і 7 ваенных). У выніку талібы захапілі на захопленых кантрольных пунктах зброю і боепрыпасы і перакрылі дарогі, што вядуць у павет Навзад. Сілавікі, якія апынуліся ў блакадзе, адправілі запыт аб падмацаванні. У аўторак і сераду, 26-27 траўня, у паветах Навзад, Нахрэн-і Сарадж і Сангін пачаліся аперацыі па зачыстцы тэрыторыі ад экстрэмістаў[55].
  • 27 мая — прасоўванне пазначылася толькі ў павеце Сангін, дзе было знішчана каля 30 баевікоў, іх лагер падрыхтоўкі, вялікая колькасць зброі і боепрыпасаў. Аб сітуацыі ў павеце Навзад афіцыйныя крыніцы не паведамляюць. Талібы сцвярджаюць, што там ідуць баі і ўрадавыя сілы нясуць значныя страты. Перамяшчэння буйных бандгруп адзначана за апошні час у суседняй афганскай правінцыі Кандагар. У павеце Шорабак былі заўважаныя дзясяткі баевікоў «Талібана».
  • 26-27 мая — тут прайшла вайсковая аперацыя з прыцягненнем авіяцыі. У выніку серыі авіяўдараў і наземных баявых дзеянняў былі знішчаны не менш за 35 баевікоў.
  • 2 чэрвеня — у ходзе баявых дзеянняў баевікі ІД страцілі 13 чалавек забітымі і 12 цяжка параненымі. Частка радыкальных ісламістаў здалася талібам, больш за 30 «пакаяліся» і вярнуліся ў рады «Талібана». Значная частка прыхільнікаў «Ісламскай дзяржавы» ў Афганістане з'яўляецца былымі талібамі, што спрашчае кантакт паміж імі[56].
  • 4 чэрвеня — не менш за пяць чалавек загінулі ў чацвер, на ўскраіне горада Лашкаргах. Адказнасць за тэракт узяла на сябе групоўка «Талібан»[57].
  • 6 чэрвеня — паводле іх дадзеных, баевікам групоўкі ІД удалося цалкам захапіць раён Ямган ў паўночнай правінцыі Бадахшан. «Усе варожыя аб'екты былі ўзятыя пад кантроль, знішчаны два танкі і больш за 30 марыянетак», — гаворыцца ў заяве «Талібана». Усе падраздзяленні афганскіх сілавікоў (як войска, так і паліцыя) пакінулі раён Ямган.
  • 7 чэрвеня — «Талібан» захапіў большую частку павета Гізаб у паўднёвай афганскай правінцыі Урузган. Прадстаўнікі афганскай паліцыі паведамілі, што ў баявых дзеяннях загінулі чацвёра ваенных, забітыя 12 баевікоў. Усе афіцыйныя крыніцы заяўляюць аб захопе талібамі 12 паліцэйскіх кантрольна-прапускных пунктаў, але гаворка ідзе пра захоп значнай часткі павета. Намеснік начальніка паліцыі правінцыі Урузган сказаў журналістам, што «сілы бяспекі адступілі ў некаторых раёнах павета Гізаб». Вечарам паступіла інфармацыя, што баевікі ўжо набліжаюцца да адміністрацыйнага цэнтра.
  • 27 жніўня — рух «Талібан» праз 7,5 гадоў вярнула сабе кантроль над стратэгічна важным горадам Муса-Кала ў правінцыі Гільменд. У выніку гэтага дзеяння цэнтральная і паўночная часткі правінцыі перайшла пад кантроль баевікоў, а яе сталіца Лашкаргах апынулася адрэзанай ад Кабула[58].
  • 28 верасня — на досвітку пачалося наступ талібаў на Кундуз. У гэты час большасць армейскіх і паліцэйскіх падраздзяленняў знаходзіліся за горадам, губернатар правінцыі — у Таджыкістане, а ўсё кіраўніцтва сілавікоў — у Кабуле. Баевікі ўзялі пад кантроль ключавыя пункты на падыходах да Кундуза, пасля чаго пачалі планамерна зачышчаць горад. Яны захапілі будынкі правінцыйнага савета, Вышэйшага савета міру і бальніцу на 200 ложкаў. Паводле апошніх звестак, у ходзе атакі загінулі 14 афганскіх паліцэйскіх і сем грамадзянскіх асоб, 47 чалавек параненыя. Сілавікі паведамілі, што ім удалося знішчыць 13 талібаў і раніць 21. У рэгіён былі спешна перакінутыя вайсковыя падраздзяленні, але прабіцца ў горад ім не ўдаецца. Урадавыя сілы не вырашалі ўжыць авіяцыю, каб пазбегнуць гібелі мірных жыхароў, якіх баевікі не выпускаюць з горада[59].
  • 29 верасня - найбуйнейшы поспех руху «Талібан» за апошнія 14 гадоў: цалкам захоплены Кундуз і над цэнтральнай часткай горада лунае сцяг «Талібану». У ходзе штурму была захоплена бронетэхніка афганскай арміі[60]. Тым часам Афганская армія пачала аперацыю па вызваленні Кундуза пры падтрымцы ВПС ЗША[61].
  • 30 верасня — працяг зацятых баёў за Кундуз.
  • 3 кастрычніка — самалётам ВПС ЗША[62] здзейснены авіяўдар па бальніцы міжнароднай арганізацыі «Урачы без межаў» ў горадзе Кундузе. Загінула 22 чалавекі, у тым ліку медыцынскі персанал і дзеці. 37 чалавек паранена[63][64].
  • 5 лістапада — амаль 30 баевікоў ІД знішчаныя ў выніку ваеннай аперацыі ў правінцыі Нангархар на ўсходзе Афганістана[65].
  • 10 лістапада — загінуў, у выніку атакі тэрарыста-смяротніка, камандзір «Талібану» Мула Пір Агха[26].
  • 24 лістапада — падбіты малдаўскі верталёт, які здзейсніў вымушаную пасадку; загінулі 3 чалавекі, у палоне талібаў апынуліся 18 чалавек[66].
  • 28 лістапада — два чалавекі загінулі і чатыры пацярпелі ў выніку выбуху ў Кабуле[67].
  • 2 снежня — у пакістанскім горадзе Квета памёр ад ранення лідар талібаў Мула Мансур[68].
  • 3 снежня — афганскі спецназ, пры падтрымцы акупацыйных войскаіў ЗША, вызваліў 60 чалавек, якія ўтрымліваліся ў наладжанай рухам «Талібан» турме ў паўднёвай правінцыі Гільменд[69].
  • 9 снежня — напад талібаў на аэрапорт Кандагара. Загінула 14 чалавек[70].
  • 15 снежня — прадстаўнікі сілаў бяспекі Афганістана ліквідавалі 40 талібаў[71].
  • 16 снежня — разлютаваныя сутыкненні паміж баевікамі руху «Талібан» і баевікамі тэрарыстычнай групоўкі «Ісламская дзяржава» ў пунктах ўсходняй правінцыі Нангархар. У выніку баёў было забіта 15 экстрэмістаў, і яшчэ 36 атрымалі раненні. З ліку баевікоў ІД забіта чатыры чалавекі[72].
  • 21 снежня — у выніку падрыву тэрарыста-смяротніка ў Кабуле былі забітыя шэсць вайскоўцаў НАТА[73]. 28 снежня ў горадзе зноў прагрымеў выбух (адзін загінулы, чацвёра параненых)[74].

2016[правіць | правіць зыходнік]

  • 1 студзеня — выбухнула машына побач з французскім рэстаранам ў Кабуле. Адказнасць за тое, што здарылася ўзяў на сябе рух «Талібан». Выбух прагрымеў таксама і ў раёне пасольстваў і каля ўрадавых будынкаў[75].
  • 3 студзеня — тэрарысты напалі на консульства Індыі ў горадзе Мазары-Шарыф на поўначы краіны[75].
  • 5 студзеня — у Кабуле ўзарвалася магнітная бомба, прымацаваная да аўтамабіля[76].
  • 20 студзеня — выбух блізу пасольства Расіі ў Кабуле. Не меней трох чалавек загінула[77].
  • 1 лютага — тэракт ля будынка парламента ў Кабуле; 20 загінулых і 20 параненых[78].
  • 27 лютага — у аэрапорце Джэлалабад адбыўся выбух. Загінулі па меншай меры 6 чалавек, яшчэ сем атрымалі раненні[79].
  • 7 сакавіка — на ўсходзе Афганістана ліквідавана 15 баевікоў ІД[80].
  • 14 сакавіка — у Нангархар 12 баевікоў ІДІЛ загінулі ад падрыву на ўласнай выбухоўцы, яшчэ па меншай меры 21 атрымалі раненні[81].
  • 11 красавіка — «Талібан» абвясціў аб пачатку вясновага наступу на пазіцыі афганскіх урадавых войскаў (мірны працэс вынікаў пакуль не прыносіць: талібы па-ранейшаму адмаўляюцца абмяркоўваць спыненне канфлікту да вываду з краіны замежных войскаў)[82]. У Джалалабадзе адбыўся тэракт; загінулі як мінімум 12 чалавек, яшчэ 27 чалавек атрымалі раненні[83].
  • 21 мая — амерыканскі беспілотнік нанёс удар па машыне, у якой знаходзіўся лідар руху «Талібан» Мула Ахтар Мансур[84].
  • 30 чэрвеня — тэракт у Кабуле. Загінулі 40 выпускнікоў паліцэйскай акадэміі[85].
  • 23 ліпеня — тэракт у Кабуле. Загінулі, па меншай меры, 80 чалавек, звыш 230 атрымалі раненні[86].
  • 13 жніўня — за суткі ў ходзе аперацый афганскіх сіл бяспекі на тэрыторыі Афганістана былі забітыя 92 баевіка[87].
  • 14 жніўня — у паўночнай правінцыі Афганістана Кундуз адбыліся сутыкненні афганскай арміі з баевікамі руху «Талібан». У выніку знішчаны 21 талібы, звестак аб параненых не паступала[88].
  • 16 жніўня — армія Афганістана спыніла масіраваны наступ радыкальнай групоўкі «Талібан» на захадзе краіны, у ходзе аперацыі забітыя 53 баевіка[89].
  • 18 жніўня — на тэрыторыі заходняй афганскай правінцыі Гор прагрымеў выбух, у выніку якога загінулі і пацярпелі 8 служачых Афганскай нацыянальнай арміі[90].
  • 8 верасня — талібы зайшлі ў сталіцу правінцыі Урузган горад Тарынкот на поўдні Афганістана[91].
  • 19 верасня — на поўдні Афганістана ў выніку авіяўдару ВПС ЗША загінулі восем паліцыянтаў[92].
  • 24 верасня — Пентагон заявіў, што талібы кантралююць 10% тэрыторыі Афганістана[93].
  • 10 кастрычніка — баевікі руху «Талібан» захапілі раён Болан і прасоўваюцца да цэнтра горада Лашкаргах, які з’яўляецца сталіцай паўднёвай правінцыі Гільменд[94].
  • 11 кастрычніка — як мінімум 14 чалавек загінулі і 26 пацярпелі падчас выбуху ля сцен шыіцкай пахавальні Сахі ў Кабуле падчас ушанаваньня святога для шыітаў дня Ашура, які лічыцца днём памінання пакутнікаў[95].
  • 26 кастрычніка — баевікі радыкальнай групоўкі «Талібан» выкралі і пазней забілі не менш за 33 мірных жыхара ў правінцыі Гор ў цэнтральнай частцы Афганістан[96].
  • 12 лістапада — чатыры чалавекі загінулі і 15 атрымалі раненні ў выніку магутнага выбуху ля ваеннай базы ЗША і НАТА Баграм у Афганістане.

2017[правіць | правіць зыходнік]

  • 10 студзеня — двайны тэракт у Кабуле. Загінулі 49 чалавек[97].
  • 7 лютага — як мінімум 19 чалавек загінулі і больш за 40 атрымалі раненні ў выніку выбуху, учыненага смяротнікам, на тэрыторыі Вярхоўнага суда Афганістана ў Кабуле[98].
  • 11 лютага — чврговы тэракт у Афганістане: сем чалавек загінулі, яшчэ 20 параненыя[99].
  • 8 сакавіка — тэрарысты захапілі ў закладнікі медперсанал і хворых у Кабуле[100]. Загінулі 49 чалавек. Адзін з баевікоў падарваў сябе каля паўночных брамы лячэбнай установы. Іншыя ўварваліся ў будынак.
  • 19 сакавіка — каля 10 талібаў загінулі ў выніку авіяўдару ў Афганістане. У выніку амерыканскіх авіяўдараў ў афганскай правінцыі Пактыка быў забіты адзін з верхаводаў «Аль-Каіды» Кары Ясін[101].
  • 21 марта — 3 чалавекі загінулі, яшчэ восем атрымалі раненні ў выніку выбуху замініраванага аўтамабіля ў паўднёвай афганскай правінцыі Гільменд[102].
  • 26 сакавіка — па меншай меры 27 тэрарыстаў ІДІЛ знішчаныя ў выніку авіяўдару афганскіх ВПС у правінцыі Нангархар на ўсходзе Афганістана[101].
  • 9 красавіка — тэракт на поўначы Афганістана, 9 загінулых.
  • 13 кастрычніка — амерыканскія ваенныя скінулі на афганскую правінцыю Нангархар неядзерную бомбу, якую самі называюць «маці ўсіх бомбаў». Загінула сама меней 94 баевіка ІД[103].
  • 15 кастрычніка — тэракт на поўдні Афганістана: загінулі 11 мірных жыхароў[104].
  • 21 красавіка — у Афганістане 90 ваенных загінулі пры нападзе талібаў[105].
  • 3 мая — у сталіцы Афганістана Кабуле ў выніку нападу смяротніка на ваенную калону НАТА загінулі не менш за восем мірных жыхароў, яшчэ 25 былі параненыя[106].
  • 7 мая — у Афганістане падчас аперацыі афганскіх і амерыканскіх ваенных забіты лідар мясцовай ячэйкі тэрарыстычнай групоўкі «Ісламская дзяржава» Абдул Хасіб[107].
  • 9 мая — тэракт у цэнтры Афганістана забраў жыцці дзевяці чалавек.
  • 14 мая — дзесяць баевікоў руху «Талібан» падарваліся на самаробнай выбуховай прыладзе на поўдні Афганістана.
  • 17 мая — У Афганістане баевікі захапілі тэлекампанію.
  • 20 мая — з-за нападу на банк у Афганістане загінулі двое паліцэйскіх.
  • 25 мая — па меншай меры 13 ваеннаслужачых Афганістана загінулі ў выніку сутыкненняў з баевікамі руху «Талібан».
  • 27 мая — тэракт у Афганістане: 18 загінулых[108].
  • 31 мая — тэракт у Кабуле: 150 загінулых, 460 параненых[109].
  • 3 чэрвеня — пры выбухах у Кабуле загінулі 20 чалавек.
  • 6 чэрвеня — каля мячэці ў афганскім горадзе Герат прагрымеў выбух. У выніку выбуху загінулі сем чалавек, яшчэ 12 атрымалі раненні[110].
  • 11 чэрвеня — Пентагон пацвердзіў гібель трох ваеннаслужачых ЗША ў выніку нападу ў Афганістане[111].
  • 15 чэрвеня — каля мячэці Кабула адбыўся выбух. У выніку шэсць чалавек загінулі, яшчэ 10 атрымалі раненні[112].
  • 18 чэрвеня — тэракт у Афганістане: загінулі 5 паліцэйскіх, 18 чалавек параненыя.
  • 22 чэрвеня — на поўдні Афганістана прагрымеў выбух. 34 загінулых, 60 параненых.
  • 25 чэрвеня — талібы забілі 10 паліцэйскіх на захадзе Афганістана.
  • 30 чэрвеня — у Афганістане талібы атакавалі КПП і забілі шасцярых паліцэйскіх.
  • 1 ліпеня — тэракт у Афганістане забраў жыцці 9 чалавек.
  • 24 ліпеня — тэракт у Кабуле: 36 забітых, больш за 40 параненых.
  • 29 ліпеня — тэракт у Кабуле: загінулі 24 чалавекі, 42 атрымалі раненні.
  • 1 жніўня — тэракт у Афганістане, 50 загінуўшых.
  • 23 жніўня — пры тэракце ў Афганістане загінулі пяць чалавек.
  • 25 жніўня — у выніку нападу на мячэць у сталіцы Афганістана больш за 20 чалавек загінулі, больш за 30 атрымалі раненні.
  • 27 жніўня — у Афганістане выбухнуў аўтамабіль, 13 чалавек загінулі.
  • 28 жніўня — тэракт у Кабуле. Загінулі 11 чалавек.
  • 29 жніўня — усталіцы Афганістана адбыўся тэракт каля пасольства ЗША. У выніку загінулі як мінімум пяць чалавек, яшчэ трое атрымалі раненні.
  • 9 верасня — афганскія вайскоўцы ліквідавалі больш за 120 тэрарыстаў за апошнія 24 гадзіны. Паведамляецца, што з іх былі забітыя 19 тэрарыстаў арганізацыі «Ісламскі Дзяржава».
  • 13 верасня — у выніку выбуху ў Афганістане загінулі мінімум тры чалавекі.
  • 30 верасня — тэракт у Афганістане: шасцёра загінулых, дзясяткі параненых.
  • 14 кастрычніка — талібы расстралялі пяцёх мірных жыхароў у правінцыі Герат[113].
  • 16 кастрычніка — талібы абвясцілі аб крушэнні амерыканскага БПЛА на поўначы Афганістана[114].
  • 17 кастрычніка — пры тэракце ў Афганістане загінуў 71 чалавек[115].
  • 19 кастрычніка — тэракт на ваеннай базе ў Афганістане, не менш за 43 забітых[116].
  • 20 кастрычніка — ахвярамі двух тэрактаў у Афганістане сталі 89 чалавек[117].
  • 21 кастрычніка — смяротнік падарваў аўтобус з курсантамі ваеннай акадэміі, 15 загінулых[118].
  • 24 кастрычніка — баевікі радыкальнага ісламісцкага руху «Талібан» у ноч на 25 кастрычніка напалі на тры вайсковыя базы ў Афганістане, у выніку чаго загінулі 13 салдат. У выніку 4-гадзіннага бою, у якім афганская армія ўжыла авіяцыю, былі ліквідаваныя 17 талібаў[119].
  • 29 кастрычніка — увыніку тэракту ў Афганістане загінулі 13 паліцэйскіх[120].
  • 31 кастрычніка — гагутны выбух прагрымеў у дыпламатычным квартале Кабула, 13 загінулыхх[121].
  • 1 лістапада — па меншай меры 15 чалавек загінулі і 27 атрымалі раненні ў выніку выбуху замініраванага бензавоза побач з пасажырскім аўтобусам у афганскім горадзе Чарыкар.
  • 7 лістапада — па меншай меры два чалавекі загінулі, яшчэ 20 атрымалі раненні пры спробе захопу кабульскай спадарожнікавай тэлевізійнай станцыі «Шамшад»[122].
  • 9 лістапада — чатыры чалавекі загінулі ў выніку тэракту ў Афганістане[123].
  • 10 лістапада — тэракт у Афганістане, загінуў паліцэйскі[124].
  • 13 лістапада — баевікі радыкальнага руху «Талібан» здзейснілі напады на паліцэйскія пасты ў Афганістане. Загінулі 27 паліцэйскіх[125].
  • 16 лістапада — выніку тэракту ў Кабуле загінулі 18 чалавек[126].
  • 19 лістапада — бавікі тэрарыстычнай групоўкі «Талібан» здзейснілі адразу тры напады на кантрольна-прапускныя пункты ў правінцыі Заходні Фарах. Ахвярамі нападаў сталі шэсць супрацоўнікаў паліцыі. Падчас перастрэлак былі забітыя восем паўстанцаў, яшчэ пяцёра параненыя[127].
  • 20 лістапада — у Афганістане спецназ вызваліў з турмы талібаў больш за 30 зняволеных[128].
  • 23 лістапада — у выніку выбуху ў горадзе Джалалабад на ўсходзе краіны загінулі 10 чалавек, яшчэ больш за 20 атрымалі раненні[129].
  • 24 лістапада — у выніку нападу на КПП у Афганістане загінуў адзін сілавік, былі забітыя шэсць баевікоў[130].
  • 2 снежня — па менш меры тры чалавекі загінулі, яшчэ восем атрымалі раненні ў выніку двайнога тэракту на ўсходзе Афганістана[131].
  • 3 снежня — у Афганістане смяротнік падарваў сябе каля стадыёна. Загінулі 6 чалавек, 13 параненыя.
  • 5 снежня — у Афганістане знішчылі лідара «Аль-Каіды» Амара Хетаба і 80 баевікоў[132].
  • 8 снежня — некалькі тэрактаў адбылося ў Афганістане. У жылым раёне Кабула прагрымеў выбух, які забраў жыцці сямі чалавек і прывёў да раненняў яшчэ 16 мірных жыхароў. У правінцыі Нангархар адбыўся выбух у мячэці падчас пятнічнай малітвы. У выніку выбуху загінуў адзін чалавек, раненні атрымалі сямёра чалавек[133].
  • 9 снежня — у выніку аперацыі афганскіх сіл бяспекі на тэрыторыі паўночнай правінцыі Кундуз былі забітыя і параненыя больш за 40 баевікоў "Талібану"[134].
  • 11 снежня — на тэрыторыі паўночнай афганскай правінцыі Кундуз завяршылася буйная аперацыя зачысткі, па выніках якой больш за 10 пасёлкаў былі ачышчаны ад прысутнасці паўстанцаў. У выніку баявых дзеянняў больш за 130 талібаў былі забітыя і яшчэ каля 50 атрымалі раненні[135].
  • 12 снежня — талібы забілі трох вайскоўцаў у Афганістане[136].
  • 13 снежня — талібы захопліваюць тэрыторыі ў правінцыях Сары-Куль і Тахар[137].
  • 14 снежня — у Аўфаністане ў правінцыі Гільменд адбылося сутыкненне супрацоўнікаў паліцыі з баевікамі радыкальнага руху «Талібан». У выніку перастрэлкі былі забітыя 14 супрацоўнікаў праваахоўных органаў[138].
  • 17 снежня — баевікі Талібану забілі па меншай меры 14 афганскіх вайскоўцаў і паранілі некалькі чалавек падчас перадсвітальныя нападу ў правінцыі Гільменд на поўдні краіны[139]. Таксама ў выніку тэракце загінула адна жанчына, яшчэ чацвёра чалавек былі тэрмінова шпіталізаваны. Выбух таксама пашкодзіў аўтамабілі акупацыйных сіл НАТА і будынкі, якія знаходзіліся паблізу. Ніхто з салдат Альянсу не пацярпеў[140].
  • 19 снежня — смяротнік падарваў замінаваны аўтамабіль каля паліцэйскага паста. Па меншай меры, тры чалавекі загінулі, больш за 30 параненыя[141].
  • 22 снежня — не менш васьмі чалавек загінула ў выніку двух выбухаў у Афганістане[142].
  • 31 снежня — выбух прагрымеў падчас пахавання прадстаўніка мясцовых уладаў на могілках пакутах Хан у Джалалабадзе. Бомбу прывёў у дзеянне смяротнік. У выніку выбуху загінулі 18 чалавек, яшчэ 13 атрымалі раненні[143].

2018[правіць | правіць зыходнік]

  • 1 студзеня — загінуў начальнік акруговай паліцыі, Махамад Ібрагім, і двое паліцэйскіх былі параненыя ў выніку перастрэлкі з талібамі[144]. У Афганістане ліквідавалі аднаго з галоўных талібаў, адказнага за планаванне тэрактаў[145].
  • 3 студзеня — у ходзе шырокамаштабнай аперацыі на поўначы і ўсходзе Афганістана за апошнія трое сутак знішчаныя больш за 120 баевікоў IДIЛ[146].
  • 4 студзеня — пры выбуху ў Кабуле загінулі 20 чалавек[147].
  • 6 студзеня — у афганскай правінцыі Фарах талібы выкралі 20 чалавек[148]. На захадзе Афганістана ліквідаваныя 20 баевікоў "Талібану". ВПС Афганістана знішчылі не менш за 14 баевікоў ІДІЛ[149].
  • 8 студзеня — баевікі радыкальнага руху «Талібан» штурмуюць цэнтр павета Кахістан і тры паселішчы ў яго наваколлі ў правінцыі Фар’яб на паўночным захадзе Афганістана[150].
  • 12 студзеня — смяротнік падарваўся ў жылым доме ў Афганістане. У выніку выбуху загінулі не менш двух чалавек, яшчэ шасцёра атрымалі раненні. Талібы забілі трох афганскіх паліцэйскіх. Служачыя афганскіх сіл панеслі страты ў выніку сутыкненняў з талібамі ў Гельмандзе. У выніку сутыкненняў абодва бакі панеслі страты. Чацвёра вайскоўцаў загінулі і яшчэ 9 атрымалі раненні. Талібы страцілі 7 чалавек забітымі і яшчэ некалькі параненымі[151].
  • 14 студзеня — талібы забілі не менш за сем паліцэйскіх у Афганістане[152].
  • 16 студзеня — пры атаках талібаў у Фар’ябе загінулі 10 чалавек і пацярпелі яшчэ больш за 40[153].
  • 21 студзеня — талібы атакавалі пазіцыі баевікоў ІД на тэрыторыі павета Дарзаб правінцыі Джаўзджан. Напад стаў адказам на здзейсненае некалькі дзён таму паслядоўнікамі ІД забойства аднаго з камандзіраў "Талібану" мулы Надзіра. У адказ на забойства мулы талібы знішчылі 18 баевікоў ІД і захапілі ў палон семярых членаў арганізацыі. Страты талібаў склалі два баевіка забітымі і два параненымі. Сутыкненне паміж двума групоўкамі працягваецца на тэрыторыі паселішчаў Сардараў, Мугул, якія з’яўляюцца галоўнымі базамі ІД ў раёне Дарзаб[154]. На поўначы Афганістана баевікі атакавалі КПП, загінулі 18 чалавек[155].
  • 9 лютага — ваенна-паветраныя сілы ЗША нанеслі бомбавыя ўдары па аб’ектах руху «Талібан» і «Ісламскага руху Усходняга Туркестана», размешчаным у афганскай правінцыі Бадахшан[156].
  • 2 сакавіка — па меншай меры 9 з 30 чалавек, выкрадзеных баевікамі «Талібану» на тэрыторыі паўднёвай афганскай правінцыі Урузган, атрымалі свабодуз[157]. Адбыўся тэракт у пасольскім квартале Кабула. У выніку атакі тэрарыста-смяротніка адзін чалавек загінуў, як мінімум чацвёра атрымалі раненні.
  • 21 сакавіка — тэракт у Кабуле: 29 чалавек загінулі, 52 атрымалі раненні.
  • 23 сакавіка — у Афганістане пры выбуху аўтамабіля загінулі 12 чалавек.
  • 28 сакавіка — у выніку ўзброенага нападу на пахавальную працэсію ў павеце Хіва правінцыі Нангархар у Афганістане загінулі двое чалавек, яшчэ 4 атрымалі раненні.
  • 2 красавіка — ракетна-бомбавы ўдар сумесных сіл ВПС ЗША і Афганістана па медрэсэ ў вёсцы Дафтані ў павеце Дашт-е-Арчы правінцыі Кундуз[158].
  • 9 красавіка — у Афганістане забіты галоўны вярбоўнік баевікоў ІДІЛ.
  • 11 красавіка — у Афганістане талібы забілі сем паліцэйскіх і кіраўніка раёна.
  • 15 кастрычніка — у Афганістане пры атацы талібаў загінулі чатыры паліцэйскіх. Талібы атакавалі кантрольныя пункты апалчэнцаў. У выніку нападу 11 удзельнікаў апалчэння загінулі, у тым ліку камандзір, вядомы як Хафіз Хан. У ліку забітых таксама апынуўся талибский камандзір Халід.
  • 22 красавіка — у Афганістане ў выніку падвойнага тэракту загінулі 57 чалавек. Адказнасць за тэракт ўзяла ІД.
  • 23 красавіка — у Афганістане баевікі атакавалі сілавікоў, загінулі 16 чалавек.
  • 24 кастрычніка — талібы забілі чатырох паліцэйскіх у Афганістане.
  • 25 красавіка — афганскія талібы абвясцілі аб пачатку вясновага наступу.
  • 26 красавіка — талібы падчас начной атакі забілі каля 15 вайскоўцаў у Афганістане.
  • 28 красавіка — талібы забілі дзевяць жыхароў Нангархару.
  • 29 кастрычніка — талібы атакавалі шэраг кантрольных пунктаў у некалькіх раёнах правінцыі Баглан. Па выніках сутыкненняў 18 талібаў былі забітыя і яшчэ 33 атрымалі раненні.
  • 30 кастрычніка — падвойны тэракт у Афганістане, загінулі 29 чалавек. ІД ўзяла адказнасць за тэракт.
  • 4 мая — адзін з паветаў правінцыі Бадахшан быў захоплены талібамі.
  • 6 мая — у Афганістане ў выніку тэракту загінулі 19 чалавек.
  • 7 мая — пераапранутыя ў паранджу талібы застрэлілі трох паліцэйскіх у Афганістане.
  • 8 мая — талібы захапілі 12 населеных пунктаў у Афганістане.
  • 11 мая — талібы забілі больш за 40 паліцыянтаў і вайскоўцаў у Афганістане.
  • 13 мая — талібы захапілі паселішча на паўночным захадзе Афганістана. У выніку захопу загінулі шэсць афганскіх вайскоўцаў, яшчэ чацвёра патрапілі ў палон да талібам. У горадзе Джалалабад адбылася серыя выбухаў. У выніку загінулі 9 чалавек, дзясяткі параненых.
  • 14 мая — у Афганістане талібы штурмуюць цэнтр правінцыі Фарах.
  • 15 мая — Афганскія ваенныя адбілі наступ талібаў на горад Фарах.
  • 18 мая — серыя выбухаў у Афганістане: загінулі па меншай меры 8 чалавек.
  • 20 мая — павет Аджрыстан усходняй афганскай правінцыі Газні знаходзіцца пад пагрозай захопу талібамі.
  • 21 мая — у Афганістане талібы забілі 20 паліцэйскіх.
  • 22 мая — у Афганістане прагрымеў выбух, загінулі 16 чалавек.
  • 28 мая — масавай атацы талібаў падвергнуўся павет Хваджагар правінцыі Тахар.
  • 29 мая — у Афганістане талібы захапілі два раёны павета Хваджагар.
  • 30 мая — талібы захапілі афганскі павет на мяжы з Таджыкістанам. У Афганістане ў выніку выбуху загінулі трое паліцэйскіх.
  • 3 чэрвеня — у правінцыі Фарах талібы напалі на служачых УНБ ІРА. У выніку сутыкненняў былі забітыя 16 талібаў і яшчэ 9 атрымалі раненні.
  • 4 чэрвеня — ухвярамі тэракту каля універсітэта ў Кабуле сталі 14 чалавек.
  • 6 чэрвеня — на поўначы Афганістана адбыўся тэракт. Ахвярамі тэракту сталі шэсць чалавек.
  • 7 чэрвеня — у Афганістане ўрад абвясціў аб перамір'і з талібамі.
  • 8 чэрвеня — талібы прынялі прапанову ўладаў Афганістана аб часовым перамір’і.
  • 11 чэрвеня — у выніку тэрактаў у Афганістане загінулі 36 чалавек. Адказнасць за тэракты ўзяла ІД.
  • 12 чэрвеня — у час абвешчанага ў Афганістане перамір’я ў ноч з 11 на 12 чэрвеня талібамі быў захоплены павет Кахістан ў паўночнай правінцыі Фар’яб. Талібы забілі кіраўніка раёна.
  • 14 чэрвеня — у Афганістане пры атацы талібаў загінулі чацвёра вайскоўцаў.
  • 16 чэрвеня - ІД ўзяла адказнасць за тэракт на свяце ў Афганістане, ахвярамі якога сталі 36 чалавек.
  • 17 чэрвеня — тэракт у Афганістане: загінулі 18 чалавек. Талібы афіцыйна заявілі аб заканчэнні перамір’я.
  • 19 чэрвеня — у правінцыі Кундуз у баі з талібамі загінулі 9 афганскіх вартавых парадку.
  • 20 чэрвеня — талібы забілі 30 афганскіх вайскоўцаў.
  • 21 чэрвеня — новыя атакі талібаў адбыліся ў правінцыях Німроз, Фар’яб, Газні і Кандагар. Загінулі 14 вайскоўцаў.
  • 22 чэрвеня — у Афганістане баевікі радыкальнага руху «Талібан» скралі 33 супрацоўнікаў дарожна-будаўнічай кампаніі ў правінцыі Кандагар, яшчэ чатыры чалавекі загінулі ў перастрэлцы з талібамі.
  • 23 чэрвеня — талібы захапілі ваенную базу Балю-Мургаб на мяжы з Туркменістанам. У перастрэлцы вайскоўцы забілі 15 талібаў.
  • 25 чэрвеня — талібы штурмуюць афганскі горад ля мяжы з Таджыкістанам, больш за 30 чалавек загінулі ў баях. Талібы захопліваюць кантрольныя пункты ў правінцыі Вардак.
  • 27 чэрвеня — на тэрыторыі паўночнай афганскай правінцыі Тахар баевікі Талібану захапілі кантрольны пункт памежнай паліцыі. Баявыя дзеянні праходзілі ў адным з раёнаў павета Чахаб, непадалёку ад мяжы з Таджыкістанам. На момант атакі на кантрольным пункце дзяжурылі 24 вартавога парадку. Па выніках сутыкнення 16 паліцыянтаў былі забітыя.
  • 28 чэрвеня — талібы расстралялі кіраўніка афганскага павета. Падчас авіяўдараў, праведзеных афганскімі ВПС ў паўднёва-ўсходняй правінцыі Газні, талібы панеслі сур’ёзныя страты.
  • 30 чэрвеня — Афганістан абвясціў аб спыненні перамір’я з талібамі. Талібы захапілі порт Айханум на афганская-таджыкскай мяжы. ВПС Афганістана знішчылі 12 баевікоў «Талібану»
  • 1 ліпеня — падраздзяленне афганскага спецпрызна вярнула кантроль над рачным портам Айханум, захопленым раней талібамі. У выніку тэракту на ўсходзе Афганістана загінулі 19 чалавек. Адказнасць за тэракт узяла на сябе тэрарыстычная арганізацыя «Ісламская дзяржава».
  • 4 ліпеня — у Кабуле талібы забілі шэсць паліцэйскіх і паранілі яшчэ чатырох.
  • 8 ліпеня — талібы ў Афганістане абстралялі з мінамётаў горад Газні. Сілавікі за суткі ліквідавалі ў Афганістане больш за 120 сяброў руху «Талібан» і тэрарыстаў ІД. У розных раёнах Афганістана прайшло каля дзясятка аперацый па зачыстцы і 89 аперацый спецназа супраць баявікоў. Самалёты ВПС краіны нанеслі дзевяць удараў па пазіцыях ІД і талібаў. Аперацыі прайшлі ў правінцыя Фарах, Газні і Нангархар. У афганскай правінцыі Нангархар знішчана ключавая база ІД. У Афганістане ўзмацніўся ўплыў тэрарыстычных груповак, урадавыя сілы вядуць актыўную барацьбу супраць баявікоў. Па ўсёй краіне аб’яўлены аперацыі супраць ІД і талібаў.
  • 9 ліпеня — сілы бяспекі Афганістана пры падтрымцы амерыканскіх ваенных прыступілі да заключнай фазе аперацыі па знішчэнні баявікоў забароненай у шэрагу краін групоўкі «Ісламская дзяржава» (ІД) у правінцыі Нангархар, на мяжы з Пакістанам.
  • 10 ліпеня — у выніку тэракту ў Афганістане загінулі 12 чалавек.
  • 12 ліпеня — талібы ўзялі пад кантроль мяжу з Таджыкістанам.
  • 30 жніўня — у Афганістане ў выніку тэракту загінулі 5 памежнікаў.
  • 5 верасня — у выніку тэрактаў у Афганістане забітыя 20 чалавек.
  • 9 верасня — у Афганістане з-за тэракту загінулі 7 чалавек. Талібы захапілі два населеныя пункты ў Афганістане.
  • 31 кастрычніка — у Афганістане разбіўся вайсковы верталёт, загінулі 25 чалавек.
  • 3 лістапада — вайскоўцы сілы Афганістана знішчылі 34 баевіка «Талібану».
  • 4 лістапада — у выніку авіяўдараў на ўсходзе Афганістана былі забітыя 17 баевікоў «Талібану» і «Ісламскай дзяржавы».
  • 8 лістапада — у Афганістане сілавікі ліквідавалі 16 баевікоў «Талібану».
  • 10 лістапада — у правінцыі Фарах забіта 30 салдат сіл бяспекі Афганістана.
  • 12 лістапада — у афганскай правінцыі Фарах ліквідаваныя 34 баевіка. Пры атацы талібаў у Афганістане загінулі 37 чалавек.
  • 15 лістапада — у афганскай правінцыі Фарах ліквідавана 9 баевікоў. Баевікі «Талібану» працягваюць наступ у правінцыі Фарах.
  • 18 лістапада — у афганскай правінцыі Фарах знішчана 65 баевікоў.
  • 20 лістапада — пры выбуху ў Кабуле 55 чалавек загінулі і амаль 100 пацярпелі.
  • 23 лістапада — у афганскай правінцыі Кандагар знішчана 65 баевікоў ІДІЛ. У выніку тэракту ў мячэці на ваеннай базе ў Афганістане загінулі 26 вайскоўцаў, яшчэ 50 былі параненыя.
  • 26 лістапада — у правінцыі Фарах пры атацы талібаў загінулі 22 паліцэйскіх.
  • 27 лістапада — у афганскай правінцыі Фарах ліквідавана 16 талібаў. Тэракт у Афганістане забраў жыцці трох салдат ЗША.
  • 30 лістапада — у афганскай правінцыі Нангархар ліквідавана 27 баевікоў.
  • 7 снежня — афганскія талібы атакавалі два вайсковых блокпаста: 14 загінулых.
  • 9 снежня — талібы захапілі ваенную базу ў правінцыі Фарах.
  • 11 снежня — у Афганістане ў выніку сутыкненняў з талібамі загінулі двое мясцовых урадавых вайскоўцаў і 21 баявік.
  • 12 снежня — у Афганістане смяротнік урэзаўся ў канвой: 12 ахвяр.
  • 14 снежня — тэракт на пахаваннях у Афганістане: чацвёра загінуўшых.
  • 24 снежня — тэракт у Кабуле: 43 загінуўшых. У афганскай правінцыі Фарах знішчана восем талібаў.
  • 27 снежня — у афганскай правінцыі Герат забіта два камандзіры талібаў.
  • 30 снежня — талібы адмовіліся ісці на студзеньскія перамовы з Кабулам[159].

2019[правіць | правіць зыходнік]

  • 1 студзеня — талібы забілі 5 вайскоўцаў.
  • 6 студзеня — талібы напалі на блокпасты, загінуў 21 чалавек.
  • 10 студзеня — пры нападзе талібаў забітыя дзясяткі сілавікоў.
  • 13 студзеня — армія ЗША правяла аперацыю на паўночным захадзе Афганістана, здзейсніўшы напад на турму баевікоў руху «Талібан». Вайскоўцы нейтралiзaвалi ахову і дапамаглі збегчы 40 тэрарыстам ІД, якія ўтрымліваліся ў турме.
  • 21 студзеня — напад талібаў на трэніравальны ваенны комплекс у цэнтральнай правінцыі Вардак; па афіцыйнай інфармацыі, загінулі як мінімум 36 чалавек; па паведамленні Reuters — як мінімум 126 чалавек; па сцвярджэнні прадстаўніка «Талібану» — загінулі 190 афганскіх вайскоўцаў[160].
  • 1 сакавіка — талібы напалі на базу Шаробак (правінцыя Гільменд). У выніку атакі загінулі 25 да 397 ваеннаслужачых афганскай арміі і замежных войскаў, а таксама як мінімум 9 баевікоў[161].
  • 12 сакавіка — Талібы дамовіліся з ЗША аб вывадзе амерыканскіх арміі з Афганістана[162].
  • 24 сакавіка — У выніку атакі талібаў на блокпасты ў раёне Над Алі правінцыі Гільменд як мінімум 14 сілавікоў былі забітыя.
  • 30 сакавіка — талібы захапілі акруга на паўночным усходзе Афганістана, 14 чалавек загінулі.
  • 5 мая — у сутыкненнях паміж талібамі і арміяй Афганістана ў правінцыіях Фарах і Баглан загінулі 56 чалавек[163].
  • 15 чэрвеня — У выніку авіяўдараў ў Афганістане забітыя не менш за 25 талібаў.
  • 28 чэрвеня — У заходняй афганскай правінцыі Герат ў выніку нападаў з боку талібаў загінулі 8 супрацоўнікаў паліцыі, яшчэ 16 чалавек параненыя.
  • 7 ліпеня — У выніку выбуху ў горадзе Газні загінулі 12 чалавек, яшчэ 179 пацярпелі.
  • 8 ліпеня — у Катары адбылася сустрэча руху «Талібан» з пасланцамі афганскага ўрада. Услед за ёй павінны прайсці перамовы мяцежнікаў з дэлегацыяй ЗША[164].
  • 18 жніўня — Ахвярамі тэракту на вяселлі ў Кабуле сталі 80 чалавек.
  • 24 жніўня — Талібы і ЗША дамовіліся аб тэрмінах вываду замежных войскаў з Афганістана[165].
  • 30 жніўня — Талібы захапілі павет у правінцыі Фар’яб.
  • 8 верасня — прэзідэнт ЗША Дональд Трамп заявіў, што з-за тэракту ў Кабуле, у выніку якога загінулі 12 чалавек, у тым ліку амерыканскі вайсковец, ён адмяніў запланаваныя раней сустрэчы з лідарамі «Талібану» і прэзідэнтам Афганістана Ашраф Гані. У тэракце таксама загінуў адзін румынскі ваенны[166].
  • 13 верасня — Афганскі спецназ зачысціўшы павет Янгі-Кала, размешчаны ў правінцыі Тахар на мяжы з Таджыкістанам, ад баевікоў, якія захапілі раён яшчэ 10 верасня. Падчас аперацыі 28 талібаў забіты[167].
  • 17 верасня — у выніку тэракту ў Калакаце ля будынка нацыянальнага директарата загінула сем чалавек[168]. Также произошёл взрыв в провинции Парван во время собрания представителей избирательной кампании афганского лидера, где погибли уже 24 человека[169].
  • 22 верасня — Нацыянальныя сілы абароны і бяспекі Афганістана зачысцілі павет Джагату ў правінцыі Газні ў цэнтральнай частцы краіны ад талібаў[170].
  • 28 верасня — у дзень прэзідэнцкіх выбараў баевікі правялі серыю з 113 тэрарыстычных нападаў па ўсёй краіне, падчас якіх загінулі 32 чалавекі і звыш 120 параненыя[171]. Таксама афганскія сілавікі забілі 34 і затрымалі 18 талібаў[172].
  • 30 верасня — у ходзе баёў у правінцыі Фар’яб загінулі 45 баевікоў[173].
  • 1 кастрычніка — баі ў правінцыі Балх: 11 сілавікоў загінулі[174].
  • 9 кастрычніка — у выніку авіяўдараў у Газні і Пактыі загінула больш за 80 баевікоў руху «Талібан»[175].
  • 18 кастрычніка — невядомыя абстралялі ракетамі дзве мячэці ў раёне Хаска Міна ў Нангархары падчас пятнічнай малітвы. У выніку атакі абрынуўся дах аднаго з будынкаў, загінулі 62 чалавекі, яшчэ каля 60 атрымалі раненні[176].
  • 25 кастрычніка — не менш за 100 талібаў знішчана падчас аперацыі афганскага спецназа ў правінцыі Баглан. Урадавыя сілы вяртаюць раён Даха-э-Горы правінцыі Баглан, утрымоўваны рухам «Талібан» амаль тры гады[177].
  • 20 лістапада — у Кундузе па меншай меры 13 служачых сіл бяспекі Афганістана загінулі, пяцёра атрымалі раненні ў выніку нападу баевікоў на ваенную базу. Пасля нападу ўзброеныя сілы правялі контратаку і ліквідавалі 10 баевікоў[178].
  • 24 лістапада — восем афганскіх сілавікоў загінулі, трое пацярпелі ў выніку атакі талібаў на КПП у правінцыі Дайкундзі[179].
  • 6 снежня — дзясяць супрацоўнікаў паліцыі Афганістана загінулі ў выніку сутыкненняў у правінцыі Кундуз[180].
  • 14 снежня — падчас баёў у акрузе Карабах правінцыі Газні загінулі дзевяць салдат нацыянальнай арміі[181].

2020[правіць | правіць зыходнік]

  • 1 студзеня — сутыкненні ў правінцыях Кундуз, Балх і Тахар: 23 вайскоўцаў і 11 талібаў загінулі[182].
  • 5 студзеня — пры атацы талібаў у павеце Сангін правінцыі Гельманд загінулі па меншай меры 10 вайскоўцаў і яшчэ чацвёра атрымалі раненні.
  • 9 студзеня — дзясяткі мірных жыхароў былі забітыя і параненыя разам з 30 членамі групоўкі «Талібан» у выніку ўдару беспілотніка ў горадзе Герат. Мэтай атакі быў галоўны камандзір фракцыі, якая адкалолася ад «Талібана», Мула Нанг’яла. Аперацыю па яго знішчэнні праводзілі амерыканскія ўзброеныя сілы[183].
  • 27 студзеня — талібы збілі самалёт арміі ЗША з агентамі ЦРУ. Загінулі 5 альбо 6 чалавек. Сярод ахвяр быў адказны за забойства іранскага генерала Касема Сулеймані Майк дэ Андрэа[184].
  • 29 студзеня — баевікі напалі на ваенных і паліцэйскіх у паўночнай правінцыі Афганістана Кундуз, у выніку чаго 13 чалавек загінулі і 12 пацярпелі[185].
  • 15 лютага — у выніках авіяўдару ў правінцыі Тахар знішчаны намеснік камандзіра Чырвонага падраздзялення руху «Талібан».
  • 27 лютага — «Талібан» пацвердзіў намеры падпісаць Пагадненне з ЗША 29 лютага.
  • 29 лютага — Кіраўніцтва радыкальнага руху Талібан загадала ўсім сваім баевікам адмовіцца ад нападаў перад падпісаннем Пагаднення з амерыканскім бокам.
  • 2 сакавіка — талібы заявілі аднаўленні баявых дзеянняў у Афганістане. На ўсходзе краіны адбыўся выбух, у выніку якога тры чалавекі загінулі і 11 атрымалі раненні[186][187].
  • 4 сакавіка — Больш за 20 служачых УС Афганістана і паліцыянтаў былі забітыя ў выніку нападаў, якія здзейснілі баевікі радыкальнага руху "Талібан" ў паўночнай афганскай правінцыі Кундуз[188]. Амерыканскія вайскоўцы ў Афганістане заявілі аб першым за 11 дзён авіяўдараў па баевіках[189].
  • 6 сакавіка — У Кабуле ў выніку тэракту забітыя больш за 30 чалавек, 60 параненыя[190]. Адказнасць ўзяла на сябе тэрарыстычная групоўка «Ісламская дзяржава»[191].
  • 9 сакавіка — ЗША пачалі вывад сваіх войскаў з Афганістана[192].
  • 11 сакавіка — Брытанія вырашыла вывесці 330 вайскоўцаў з Афганістана да сярэдзіны ліпеня пасля таго, як было заключана пагадненне з рухам "Талібан"[193].
  • 18 сакавіка — У Афганістане талібы пакаралі смерцю жанчыну за пазашлюбную сувязь.
  • 19 сакавіка — Урад Афганістана аднавіў аперацыі супраць "Талібану"[194].
  • 20 сакавіка — У выніку атакі талібаў у правінцыі забула загінулі па меншай меры 20 афганскіх салдат.
  • 1 красавіка — тэракт у Афганістане: загінулі 8 мірных жыхароў.
  • 8 красавіка — талібы забілі восем мірных жыхароў на поўначы Афганістана. Яны заявілі, што працягнуць ваяваць з Кабулам да абмену палоннымі.
  • 9 красавіка — баевікі запусцілі пяць ракет па базе ЗША ў Афганістане. Афганскае ўрад выпусціла на волю першую групу зняволеных талібаў.
  • 10 красавіка — пяць супрацоўнікаў Цэнтрабанка Афганістана забітыя ў Гераце.
  • 11 мая — па меншай меры 22 вайскоўцаў загінулі, яшчэ шэсць пацярпелі ў выніку сутыкнення з баевікамі ў правінцыі Лагман на ўсходзе Афганістана. У ходзе 16-дзённай ваеннай аперацыі ў паўднёва-ўсходняй афганскай правінцыі Газні было забіта больш за 100 баевікоў руху «Талібан».
  • 12 мая — у Кабуле 24 чалавекі загінулі і яшчэ 16 пацярпелі пры нападзе баевікоў на бальніцу. Таксама на пахаванні кіраўніка паліцыі адбыўся выбух, загінулі 32 чалавекі, яшчэ 103 атрымалі раненні. Прэзідэнт Афганістана Ашраф Гані ў адказ на няспынныя атакі аддаў вайскоўцам загад пачаць наступ на экстрэмістаў.
  • 16 мая — па меншай меры восем афганскіх вайскоўцаў загінулі, дзевяць атрымалі раненні ў выніку серыі нападаў баевікоў у правінцыі Пактая на ўсходзе Афганістана.
  • 17 мая — восем баевікоў забіты ў выніку авіяўдараў па хованцы талібаў на поўначы дзяржавы.
  • 20 мая — па меншай меры дзевяць чалавек загінулі, яшчэ шэсць паранены ў выніку атакі з боку баевікоў на паўночным усходзе Афганістана.
  • 21 мая — авіяўдар ў раёне Манджык (правінцыя Джаузджан) забіты 21 таліб.
  • 29 мая — па меншай меры 15 ваеннаслужачых нацыянальнай арміі Афганістана і пагранічных войскаў загінулі і яшчэ 9 атрымалі раненні ў выніку некалькіх нападаў баевікоў у правінцыі Пактыя на ўсходзе Афганістана.
  • 30 мая — талібы заявілі аб вызваленні больш за 70 афганскіх палонных. Афганскія ўлады вызвалілі яшчэ 700 баевікоў.
  • 6 чэрвеня — у Афганістане каля 11 паліцэйскіх загінулі пры падрыве аўтамабіля.
  • 11 чэрвеня — талібы, згодна з дамовай аб паступовым мірным працэсу, заявілі аб вызваленні 76 афганскіх палонных.
  • 12 чэрвеня — пры выбуху ў мячэці ў Кабуле загінулі чатыры чалавекі.
  • 15 чэрвеня — па меншай меры сем чалавек загінулі ў выніку нападу групы ўзброеных асоб у правінцыі Хост на ўсходзе краіны.
  • 17 чэрвеня— дванаццаць афганскіх сілавікоў загінулі, яшчэ пяць атрымалі раненні ў выніку нападу баевікоў «Талібана» у правінцыі Джаўзджан.
  • 24 чэрвеня — 10 сілавікоў загінулі пры атацы талібаў.
  • 11 ліпеня — пры падрыве аўтамабіля загінулі шэсць чалавек.
  • 17 ліпеня — 12 вайскоўцаў загінулі ў сутыкненнях з талібамі.
  • 20 ліпеня — не менш за 13 сілавікоў загінулі, 10 пацярпелі ў выніку нападаў баевікоў у правінцыі Кундуз.
  • 31 ліпеня — не менш за 17 чалавек загінулі ў выніку тэракту ў Афганістане[303].
  • 2 жніўня — тэрарысты арганізацыі «Ісламская дзяржава» напалі на турму ў Афганістане. У горадзе Джалалабадзе спачатку смяротнік, знаходзячыся ў аўтамабілі, падарваў сябе каля будынку мясцовай турмы, пасля чаго ў будынак пранікла некаторы колькасць баевікоў. На працягу прыкладна 17 гадзін яны ўтрымлівалі турму пад сваім кантролем, пасля чаго супрацоўнікі мясцовых праваахоўных органаў здолелі адбіць атаку. У выніку тэрарыстычнага акту загінулі не менш 29 чалавек, 50 чалавек пацярпелі.
  • 7 верасня — урадавыя войскі знішчылі 22 баевіка.
  • 8 верасня — талібы захапілі ў закладнікі каля дзесяці чалавек.
  • 9 верасня — у цэнтры Кабула адбыўся выбух на шляху картэжа віцэ-прэзідэнта Афганістана Амрулы Салеха, у выніку загінулі 10 чалавек, яшчэ столькі ж атрымалі раненні, але сам палітык не пацярпеў.
  • 11 верасня — талібы знішчылі 16 афганскіх салдат і паліцэйскіх.
  • 13 верасня — пры атацы баевікоў загінулі пяць паліцэйскіх.
  • 19 верасня — падчас авіяўдараў ВПС Афганістана на поўначы краіны загінулі 12 мірных жыхароў.
  • 20 верасня — у выніку авіяўдару ВПС Афганістана па баевікам, якія ўчынілі напад, удалося ліквідаваць 30 тэрарыстаў.
  • 23 верасня — каля 28 паліцэйскіх загінулі пры нападзе баевікоў на поўдні Афганістана.
  • 24 верасня — як мінімум 65 баевікоў радыкальнага руху «Талібан» ліквідаваныя за адну ноч у ходзе аперацыі афганскіх сіл бяспекі ў усходняй правінцыі Пактыка, яшчэ 35 атрымалі раненні.
  • 25 верасня — талібы захапілі райцэнтр у правінцыі Урузган.
  • 29 верасня —па меншай меры 15 чалавек загінулі або пацярпелі ў выніку выбуху аўтамабіля ў правінцыі Дайкунды.
  • 30 верасня — трое паліцэйскіх загінулі пры нападзе талібаў на поўначы дзяржавы.
  • 1 кастрычніка — не менш як 9 вайскоўцаў сталі ахвярамі выбуху на поўдні Аўганістану.
  • 3 кастрычніка —пятнаццаць чалавек сталі ахвярамі выбуху замінаванай машыны на ўсходзе Афганістана, больш за 30 чалавек атрымалі раненні.
  • 12 кастрычніка — прыкладна сямёра паліцэйскіх былі забітыя і шасцёра параненыя ў сутыкненнях з баевікамі ў двух паўночных правінцыях.
  • 15 кастрычніка — па меншай меры 15 баевікоў былі ліквідаваныя, 26 чалавек, уключаючы паліцэйскіх, пацярпелі ў выніку выбуху аўтамабіля, начыненага выбухоўкай, і наступнай перастрэлкі ў Афганістане.
  • 18 кастрычніка — пры выбуху на захадзе Афганістана загінулі 12 чалавек і параненыя больш за 100.
  • 30 кастрычніка — дванаццаць баевікоў знішчаны афганскімі вайскоўцамі ў ходзе баявога сутыкнення ў правінцыі Фарьяб.
  • 31 кастрычніка — талібы атакавалі пазіцыі вайскоўцаў у правінцыі Урузган. Афганскім вайскоўцам удалося адбіць атаку баевікоў. У ходзе бою 14 талібаў былі знішчаныя, дзевяць атрымалі раненні.
  • 1 лістапада — каля 100 талібаў знішчына падчас аперацыі афганскіх сіл у правінцыі Кандагар[195].
  • 2 лістапада — ўрадавыя войскі і сілы бяспекі пачалі баі з атрадамі Талібана на заходніх і паўднёвых подступах да Кандагару. Прадстаўнікі талібаў заявілі аб захопе некалькіх апорных пунктаў афганскіх сілавікоў, паказалі каля 50 палонных і трафеі – у тым ліку сем браняваных пазадарожнікаў. У ваенным ведамстве Афганістана пацвердзілі выкарыстанне баявой авіяцыі супраць надыходзячых талібаў і заявілі пра шматлікія ахвяры сярод мірнага насельніцтва Кандагара[196].
  • 9 лістапада — горад Газні трапіў пад мінамётны абстрэл, загінулі восем чалавек. Не менш чатырох чалавек загінулі і 24 атрымалі раненні ў выніку падрыву замініраванага аўтамабіля ў правінцыі Кандагар.
  • 10 лістапада — сілавікі ліквідавалі кіраўніка тэрарыстычнай сеткі «Аль-Каіда» на Індыйскім субкантыненце ў ходзе аперацыі, праведзенай у правінцыі Фарах.
  • 17 лістапада — падчас атакі баевікоў загінулі 12 паліцэйскіх[197].
  • 29 лістапада — у выніку тэракту загінулі больш за 30 чалавек[198].
  • 1 снежня — супрацоўнікі расійскага пасольства ў Кабуле атрымалі лёгкую кантузію пры падрыве аўтамабіля дыпмісіі на самаробнай выбуховай прыладзе[199].
  • 7 снежня — пяцёра вайскоўцаў загінулі пры атацы талібаў на КПП на поўначы Афганістана.
  • 11 снежня — ЗША паведамілі аб авіяўдары па пазіцыях талібаў.

2021[правіць | правіць зыходнік]

  • 14 красавіка — новы прэзідэнт ЗША Джо Байдэн заявіў пра пачатак поўнага вываду войскаў ЗША з Афганістана з 1 мая 2021 года[200].
  • 22 чэрвеня — сілы Талібану захапілі памежны пасёлак Шэрхан-Бандар у правінцыі Кундуз. 134 вайскоўцаў урадавых сіл адступілі ў Таджыкістан[201].
  • 15 жніўня — падзенне Кабула.

ISAF[правіць | правіць зыходнік]

ISAF — узначаленая НАТА міжнародная вайсковая каалiцыя, які дзейнічаў на тэрыторыі Афганістана з 2001 года. Склад удзельнікаў кааліцыі быў неаднолькавым: у лютым 2005 года дзейнічалі кантынгенты 37 краін, у далейшым, іх колькасць павялічылася (у сакавіку 2011 года ў склад ISAF ўваходзілі вайскоўцы 46 краін НАТА[202]; у жніўні 2013 года ў склад ISAF ўваходзілі вайскоўцы 47 краін кааліцыі[52]). У агульнай складанасці за перыяд з пачатку ваеннай аперацыі ў 2001 годзе і да канца 2015 года ў склад ISAF ўваходзілі падраздзялення ўзброеных сіл 50 краін свету, найбольш буйным з’яўляецца кантынгент ЗША. Па стане на 1 чэрвеня 2014 года, агульная колькасць ISAF складала 49 902 вайскоўцаў[203].

Спіс краін, якія ўдзельнічалі ў канфлікце ў Афганістана ў рамках ISAF:

Страты[правіць | правіць зыходнік]

ISAF
Паводле дадзеных міністэрстваў абароны ЗША і Вялікабрытаніі, а таксама незалежнага інтэрнэт-сайта iCasualties.org, да 31 снежня 2014 года баявыя і небаявыя страты міжнароднай кааліцыі ў ходзе аперацыі «Нязломная свабода» (галоўным чынам у Афганістане) склалі звыш 3 485 ваеннаслужачых загінуўшымі. Найбольшыя страты панеслі ЗША (2 356), Вялікабрытанія (453), Канада (162[204]), Францыя (88[205]), ФРГ (55[206]).

У пералічаныя вышэй страты не ўключаны страты сярод супрацоўнікаў паліцыі краін Еўрасаюза, якія знаходзiлiся ў Афганістане па праграме EUPOL — Afghanistan, але не з’яўляюцца ваеннаслужачымі ISAF. Таксама, ў пералічаныя вышэй страты не ўключаны супрацоўнікі замежных прыватных ваенных і ахоўных кампаній, якія дзейнічалі ў Афганістане з дазволу і ў інтарэсах краін кааліцыі. Між тым, па стане на пачатак снежня 2009 года, у Афганістане дзейнічала 104 тыс. супрацоўнікаў прыватных ваенных і ахоўных кампаній[207]. У далейшым, па патрабаванні ўрада Афганістана[208] іх колькасць была зменшана. Па стане на сярэдзіну 2012 года, у Афганістане дзейнічала да 40 тыс. Супрацоўнікаў замежных прыватных ваенных кампаній[209].

Па няпоўных даных, у Афганістане загінулі не менш 1843 кантрактнікаў кааліцыйных сіл.

Большасць вайскоўцаў ISAF загiнула ад самаробных выбуховых прылад. Па дадзеных сайта iCasualties.org, страты ISAF ад прымянення праціўнікам мінна-выбуховых прылад у 2010 годзе склалі 58 % (368 з 630 ваеннаслужачых) агульных страт ад варожых дзеянняў праціўніка, у 2011 годзе — 51 % (252 з 492 ваеннаслужачых).

Талiбан
Дакладная колькасць забітых і параненых баевікоў застаецца невядомым. Але паведамляецца, што ў перыяд з пачатку аперацыі ў 2001 годзе да сярэдзіны верасня 2011 года, страты баевікоў склалі 15-20 тыс. чалавек[210].

Урадавыя сiлы Афганістана
23 кастрычніка 2014 года афіцыйны прадстаўнік міністэрства абароны Афганістана Захір Азімі паведаміў, што ў ходзе баявых дзеянняў у перыяд з 2003 да 23 кастрычніка 2014 года загінулі 2853 ваеннаслужачых Афганскай нацыянальнай арміі[211].

Па афіцыйных дадзеных НАТА, якія агучыў намеснік камандуючага сіламі ISAF ў Афганістане генерал-лейтэнант Дж. Андэрсан, на працягу 2014 года страты афганскіх сіл бяспекі склалі 4634 чалавек забітымі (пры гэтым, з ліку забітых у перыяд са студзеня да 28 снежня 2014 году каля 3200 складалі забітыя паліцыянты, астатнімі з’яўляліся вайскоўцы, супрацоўнікі памежнай аховы, спецслужбаў і інш.)[212].

Мiрныя жыхары
Афіцыйных дадзеных адносна страт грамадзянскага насельніцтва ў Афганістане няма, але ацэнкі незалежных арганізацый моцна разыходзяцца. Асноўную крытыку з боку праваабарончых арганізацый выклікаюць залішне актыўныя авіяцыйныя ўдары ISAF пры недастаткова дбайным выбары мэтаў. Па дадзеных Marc W. Herold, у перыяд з 7 кастрычніка 2001 да чэрвеня 2003 года ў выніку авіяўдараў ЗША загінула больш 3600 чалавек[41]. Вялікая колькасць мірных жыхароў загінулі і ад рук баевікоў, у асноўным падчас тэрактаў.

Наступствы вайны[правіць | правіць зыходнік]

Вытворчасць наркотыкаў[правіць | правіць зыходнік]

Аўстралійскія салдаты на макавым полі.

Пасля ўводу войскаў НАТА вытворчасць наркотыкаў павялічылася. Некаторыя расійскія даследчыкі сцвярджаюць, што «адміністрацыя Буша глядзела скрозь пальцы на імклівы рост вытворчасці гераіну»[213][214][215][216]. Падобнае меркаванне мае і швейцарскі журналіст Р. Лабев’ер, аўтар кнігі «Долары тэрору. Злучаныя Штаты і ісламісты». Ён сцвярджае, што ў Афганістане амерыканцы атрымліваюць звышпрыбыткі ад нарказбройнага «бізнэсу» і фінансавання тэрарыстаў[217]. Дэпутат Дзярждумы РФ Андрэй Какошын: «Усе прапановы амерыканскіх саюзнікаў па НАТА ліквідаваць гэтыя прадпрыемствы па перапрацоўцы опіуму ў гераін былі адпрэчаныя, паколькі гэта падрывала ўлада і магчымасці тых, на каго абапіраліся ЗША і НАТА»[218].

На тэму атрымання даходаў амерыканскімі акупацыйнымі войскамі ад вырошчвання опію зняты дакументальны фільм «База».

Па папярэдніх дадзеных, агучаных кіраўніком ФСКН В. Івановым, у 2014 годзе плошчы пасеваў опіюмнага маку ў Афганістане дасягнулі гістарычна рэкорднага максімуму ў 250 тыс. гектараў[219].

Вытворчасць опіуму-сырца:[220]

1999 год 2000 год 2001 год 2002 год 2003 год 2004 год 2005 год 2007 год 2008 год 2009 год 2010 год
4565 тон 3276 тон 185 тон 2700 тон 3400 тон 4200 тон 4100 тон 8200 тон[221] 7700 тон[221] 6900 тон[222] 3600 тон[223]

Ацэнкі вынікаў вайны[правіць | правіць зыходнік]

Аб удзеле НАТА ў афганскім канфлікце галоўным чынам ставяцца крытычна. Найбольш адмоўныя ацэнкi i стаўлення дзеянням ЗША і ISAF ў Афганістане маюць месца на Постсавецкай Прасторы і Блізкім Усходзе.

Афганскi журналіст Хабіба Заіра аб наступствах амерыканскай кампаніі даў такi каментарый[224]: «Я думаў, што ЗША скінуць ўладу талібаў, і вайна ў Афганістане спыніцца. Але яна толькі разгарэлася мацней».

Па тэме амерыканскага ўварвання ў Афганiстан i яго вынікаў першы намеснік старшыні камітэта па міжнародных справах Савета РФ Уладзімір Джабараў заявiў[225]: «Вынікі ўмяшання ЗША ва ўнутраную палітыку Афганістана небагатыя, таму што з тымі мэтамі, з якімі яны заходзілі — знішчэнне Аль-Каіды, Талібану … — яны іх не дасягнулі. Прэзідэнт Афганістана кіруе толькі яго сталіцай — Кабулам, а ўся тэрыторыя краіны зноў знаходзіцца пад Талібанам».

Расiйскi палітолаг Сяргей Маркаў характарызуе вынiкi кампанii так: «Без сумневу, штаб-кватэра „Аль-Каіды“ ў Афганістане была разгромлена, быў спынены марш „Талібану“ ў Сярэднюю Азію. Але ніякага нармальнага развіцця Афганістана няма, сёння гэта разбітая краіна, якая ледзь-ледзь выжывае. Ніякай праграмы сацыяльна-эканамічнага развіцця, у адрозненне ад СССР, ЗША там не прыдумалі».

У 2018 годзе сацыялагічная служба Pew Research Center апублікавала апытанне, згодна з якiм, 49 % апытаных грамадзян ЗША лічаць, што амерыканскія войскі i ix саюзнiкi не дасягнулі пастаўленых мэтаў у Афганістане[226]. Пры гэтым 45 % мяркуюць, што рашэнне ўварвацца ў гэтую краiну было правільным. У 2006 годзе працэнт апытаных з такім меркаваннем склаў каля 30.

Аднак ўмяшанне НАТА ў афганскі канфлікт часткова дапамагло стрымаць націск iсламарадыкалаў на Блiзкiм Усходзе. Дзякуючы ваеннай аперацыі ЗША, удалося абясшкодзіць найбольш уплывовых і небяспечных лідараў iсламiсцкiх тэрарыстычных арганізацый, такіх як бен Ладэн.

Ваенныя злачынствы[правіць | правіць зыходнік]

Падчас узброенага канфлікту ободва супрацьстаялыя бакi былі абвінавачаныя ў жорсткім абыходжанні з ваеннапалоннымі, забойстве мірных жыхароў, рабаваннях, выкраданні людзей і іншых злачынствах.

У лістападзе 2001 года амерыканскія салдаты забілі каля 800 палонных талібаў блізу горада Мазары-Шарыф[227].

У верасні 2004 года былі асуджаныя 20 амерыканскіх салдат, якія звярталіся да катаванняў зняволеных у турме Баграма.

У 2010 годзе ваеннаслужачыя арміі ЗША забілі 7 мірных грамадзян, у тым ліку 2 цяжарных жанчын. Пры гэтым сведкі распавялі, што амерыканскія салдаты выцягвалі кулі з целаў забітых, каб схаваць сляды злачынства. Спачатку прадстаўнікі Узброеных сіл ЗША заявілі, што ўсе гэтыя людзi былі забітыя за некалькі дзён да рэйду, аднак пазней Пентагон прызнаў, што гэта адбылося падчас правядзення чарговай аперацыі ISAF[228].

У 2017 годзе былі апублікаваныя дакументы, дзе ішла гаворка пра 10 выпадкаў, якія адбыліся паміж 2009-м і 2013 гадамі, калі аўстралійскія вайскоўцы забівалі мірных афганскіх жыхароў, у тым ліку дзяцей. З дакументаў вынікае, што вышэйшае начальства міністэрства абароны ўстрывожана маральнымі якасцямі аўстралійскага спецназа, паколькі тыя паводзілі крывавую, утоеную вайну супраць баевiкоў[229].

З боку тэрарыстаў-талібаў вядзецца пераследы ў адносінах да немусульман і прадстаўнікоў некаторых этнасаў (напрыклад, народа хазар[230]. Баевікі сілком прымушалі пераходзіць у іслам, адрошчваць бараду, насіць цюрбаны, выконваць законы шарыяту[230]. Непадпарадкаванне каралася смерцю. Так, у ліпені 2012 года ў вёсцы Кімчак, размешчанай у правінцыі Парван, баевікі публічна забiлi двух жанчын, абвiнчаваных нібыта за «пералюб»[231].

Мірны працэс[правіць | правіць зыходнік]

Спробы заключыць мірнае пагадненне і план вываду замежных войскаў быў зроблены ў 2018 годзе. Працэс працягваўся да восені 2019, калі перамовы паміж амерыканскім кіраўніцтвам і Талібанам сарваліся з-за тэракту.

Аднак да гэтага часу склаліся асноўныя ўмовы магчымай дамовы[232].

  • «Талібан» гарантуе, што не дазволіць міжнародным тэрарыстычным групоўкам накшталт «Аль-Каіды» выкарыстоўваць Афганістан як трэніровачную пляцоўку для нападаў за мяжой.
  • ЗША абавязваюцца вывесці з тэрыторыі краіны войскі.
  • Канфліктуючыя афганскія бакі павінны пачаць унутрыпалітычны дыялог.
  • У краіне усталёўваецца бестэрміновае перамір’е.

У пачатку лютага 2020 года ў пасланні кангрэсу амерыканскі лідар Дональд Трамп заявіў пра імкненне ЗША завяршыць канфлікты на Блізкім Усходзе. «Мы працуем, каб пакласці канец самай працяглай вайне Амерыкі і вярнуць нашыя войскі дадому», — сказаў Трамп пра канфлікт у Афганістане, адзначыўшы, што ЗША не павінны быць «паліцыянтам» для іншых дзяржаў.

21 лютага кіраўнік прэс-службы Дзярждэпартамента ЗША Морган Ортэгус апублікавала заяву Майка Пампеа аб пагадненні з талібамі, якое мае быць заключана. У дакуменце, у прыватнасці, гаварылася, што ЗША рыхтуюцца да падпісання пагаднення 29 лютага[233].

29 лютага ЗША і «Талібан» у Катары падпісалі мірнае пагадненне, якое прадугледжвае вывад амерыканскіх войскаў з Афганістана і пачатак межафганского дыялогу. Подпісы пад дакументам паставілі спецпрадстаўнік Злучаных Штатаў па Афганістане і кіраўнік дэлегацыі на перамовах Залмай Халілзад і палітычны лідар талібаў мула Абдул Гані Барадар. На цырымоніі прысутнічалі прадстаўнікі больш за 30 краін.

Пагадненне прадугледжвае, што ЗША скароцяць колькасць войскаў у Афганістане з 12 да 8,6 тысячы чалавек на працягу 135 дзён, а затым, калі Талібан устрымаецца ад гвалту, працягнуць на працягу 14 месяцаў выводзіць і свае сілы, і сілы НАТА. Наўзамен Талібан мусіць адмовіцца ад выкарыстаньня афганскай тэрыторыі для нападу на ЗША і іншыя краіны. Акрамя таго, бакі дамовіліся аб «сталым і усёабдымным перамір’і». Прамыя перамовы паміж Талібанам і ўрадам Афганістана будуць весціся ў рамках мижафганскага дыялогу. Акрамя гэтага, Талібан пачне ўзаемадзейнічаць з Саветам Бяспекі ААН, каб яго членаў выключылі з санкцыйных спісаў. Зрабіць гэта мяркуецца да канца мая[234].

2 снежня 2020 года афганскі ўрад і прадстаўнікі руху «Талібан» падпісалі першы за 19 гадоў вайны пагадненне. Падпісанае пагадненне не датычалася ніякай канкрэтыкі, акрамя дамоўленасці аб працягу мірных перамоваў, аднак было ацэнена абодвума бакамі як прарыў[235].

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. Britain's War In Afghanistan Comes To An End — Sky News, Sunday 26 October 2014
  2. Опыт использования частных военных компаний в ходе военных конфликтов в Ираке и Афганистане
  3. Lashkar-e-Jhangvi: inciting sectarianism in Afghanistan?
  4. Сеть Хаккани
  5. Foreign Fighters of Harsher Bent Bolster Taliban
  6. Пакистанский премьер признал причастность своей страны к поддержке «Аль-Каиды»
  7. Pakistan's shadowy secret service
  8. Karzai wants action by allied forces in Pakistan
  9. U.S. Says Agents Of Pakistan Aid Afghan Taliban
  10. Isaf Seizes Iranian Weapons in Nimroz
  11. Is Iran Supporting the Insurgency in Afghanistan?
  12. Iran still supporting Afghan insurgency-U.S. Архівавана 6 кастрычніка 2014.
  13. Troop numbers and contributions Архівавана 5 кастрычніка 2013.
  14. Congressional Research Services Report for Congress — U.S. Forces in Afghanistan — Updated July 15, 2008
  15. RS22633 — U.S. Forces in Afghanistan — July 15, 2008
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 16,4 Despite Massive Taliban Death Toll No Drop in Insurgency, VOA, 06.04.2014
  17. Partlow, Joshua. In Afghanistan, Taliban leaving al-Qaeda behind, washingtonpost.com (November 11, 2009). Праверана 9 лютага 2010.
  18. 500 Al-Queda members in Pakistan. http://www.cnn.com/2009/CRIME/07/30/robertson.al.qaeda.training/index.html
  19. 19,0 19,1 A Sober Assessment of Afghanistan - washingtonpost.com. Washingtonpost.com. Архівавана з першакрыніцы 16 лютага 2012. Праверана October 2, 2008.
  20. Uzbek Fighters in Pakistan Reportedly Return to Afghanistan (недаступная спасылка). Jamestown.org. Архівавана з першакрыніцы 7 ліпеня 2013. Праверана October 2, 2008.
  21. Taliban Military
  22. Статистика и поимённый список погибших на сайте icasualties.org Архівавана 6 красавіка 2010. (англ.) 
  23. Валентин Богданов. Бегство из Афганистана: американцы не стали ждать 11 сентября // Вести.Ру, 4 июля 2021
  24. КСИР Ирана рассказал о реальных потерях США в Ираке и Афганистане
  25. Какими методами преуменьшаются потери США в Афганистане
  26. В США подсчитали потери в Ираке и Афганистане
  27. Independent: Чего действительно удалось достичь в результате войны в Афганистане? | ЦентрАзия Архівавана 10 снежня 2017.
  28. Резолюция 1386 СБ ООН Архівавана 7 красавіка 2014.
  29. Risks of Reversing the Afghanistan Surge // «The New York Times» ад 20 чэрвеня 2011
  30. Obama Announces Afghanistan Troop Withdrawal In Speech To Nation
  31. НАТО передало контроль над обеспечением безопасности в Афганистане национальным силовым структурам
  32. США и НАТО передали полномочия афганским военным
  33. Explainer: Key Points In U.S.-Afghan Bilateral Security Agreement, Radio Free Europe and Radio Liberty, Radio Free Europe and Radio Liberty (30 September 2014). Праверана 26 October 2014.
  34. Reagan Doctrine, 1985. United States State Department. Архівавана з першакрыніцы 10 мая 2007. Праверана 20 лютага 2011.
  35. Когда закончилась война в Афганистане
  36. США отвергают решение о бин Ладене
  37. War in Afganistan Архівавана 29 верасня 2008.
  38. inoСМИ.Ru | Как бен Ладен сбежал от американцев — II
  39. icasualties.org Страты Архівавана 18 снежня 2007.
  40. Neville, Leigh, Special Forces in the War on Terror (General Military), Osprey Publishing, 2015 ISBN 978-1472807908, p.83
  41. 41,0 41,1 Dossier on Civilian Victims of United States' Aerial Bombing Архівавана 10 кастрычніка 2017.
  42. 42,00 42,01 42,02 42,03 42,04 42,05 42,06 42,07 42,08 42,09 42,10 42,11 42,12 42,13 42,14 42,15 42,16 42,17 42,18 42,19 42,20 42,21 42,22 42,23 42,24 42,25 42,26 ru:Хронология войны в Афганистане ( 2001— 2014)
  43. Афганистан пережил «Горный прорыв» Архівавана 29 верасня 2007.
  44. Операция «Медуза» в Афганистане(недаступная спасылка)
  45. BBC NEWS | UK | UK troops 'destroy' Taleban camp
  46. Би-би-си | В мире | В Афганистане «убиты 150 талибов»
  47. [1]
  48. Новости@Mail.Ru: ВВС США устроили кровавую бойню в афганском Мазари-Дини
  49. BBC NEWS | South Asia | Afghan forces vow to retake town
  50. НАТО начала вывод войск из Афганистана. Первыми ушли голландцы.
  51. В Афганистане, подорвавшись на мине, погибли трое британских солдат. — Новости Единой ленты — РосБизнесКонсалтинг Архівавана 5 сакавіка 2016.
  52. 52,0 52,1 Теракт в Кабуле — дело рук талибов (5 студзеня 2015). Праверана 5 January 2015.
  53. 29 Insurgents Killed In Military Operations. Tolonews (25 сакавіка 2015). Архівавана з першакрыніцы 28 сакавіка 2015. Праверана 28 March 2015.
  54. Правительственные войска Афганистана отразили атаку «Талибана» .
  55. Талибы атаковали уезд в южной афганской провинции Гильменд (28 мая 2015).
  56. Талибы заявили о победе над «Исламским Государством» в провинции Фарах (2 чэрвеня 2015).
  57. 5 человек погибли в результате атаки террориста полицейского КПП на юге Афганистана (5 чэрвеня 2015).
  58. Taliban Seizes Key Helmand District Musa Qala // Sky News
  59. Талибы атаковали город Кундуз на севере Афганистана // Лента.ру
  60. Талибы полностью захватили Кундуз (29.09.2015). Праверана 29.09.2015.
  61. Afghan forces fight to retake Kunduz from Taliban (29.09.2015). Праверана 29.09.2015.
  62. Командование сил НАТО в Афганистане и минобороны США признали, что удар был нанесён самолётом ВВС США
  63. Число жертв авианалета на больницу «Врачей без границ» в Кундузе достигло 16 // Интерфакс
  64. Обама извинился перед «Врачами без границ» за бомбардировку больницы в Афганистане // Интерфакс
  65. Новости от 5 ноября 2015 Архівавана 24 лютага 2016. // Новости Mail.ru
  66. При атаке смертника ИГ погиб командир Талибана Архівавана 30 студзеня 2016. // Новости Mail.ru
  67. Новости из Кабула от 28 ноября 2015 Архівавана 23 красавіка 2016. // Новости Mail.ru
  68. Война в Афганистане Архівавана 27 верасня 2017. // Новости Mail.ru
  69. В Афганистане силы безопасности освободили 60 пленников Талибана Архівавана 30 студзеня 2016. // Новости Mail.ru
  70. При нападении талибов на аэропорт Кандагара погибли 14 человек Архівавана 28 студзеня 2016. // Новости Mail.ru
  71. Представители сил безопасности Афганистана ликвидировали 40 талибов Архівавана 29 студзеня 2016. // Новости Mail.ru
  72. Афганистан: 16 декабря 2015 Архівавана 28 студзеня 2016. // Новости Mail.ru
  73. 21 декабря: хронология войны Архівавана 28 студзеня 2016. // Новости Mail.ru
  74. Новости из Кабула Архівавана 30 студзеня 2016. // Новости Mail.ru
  75. 75,0 75,1 В дипломатическом квартале Кабула прогремел взрыв Архівавана 30 студзеня 2016. // Новости Mail.ru
  76. Новости из Кабула 5 января Архівавана 30 студзеня 2016.
  77. Не менее трёх человек погибло при взрыве близ посольства РФ в Кабуле
  78. Новости из Кабула 1 февраля 2016 Архівавана 14 лютага 2016.
  79. Взрыв в Джелалабаде // rus.delfi.lv
  80. На востоке Афганистана ликвидировано 15 боевиков ИГ // Интерфакс
  81. В Афганистане группа боевиков ИГИЛ подорвалась на своей взрывчатке // lifenews.ru
  82. В Афганистане начинается сезон войны Архівавана 20 красавіка 2016. // Коммерсантъ
  83. События 11 апреля в Афганистане // МК
  84. Командир «Талибана» подтвердил гибель лидера движения
  85. 30 июня: теракт в Кабуле
  86. В Кабуле 23 июля произошёл теракт
  87. За последние сутки в Афганистане были убиты 92 боевика
  88. 21 боевик Талибана уничтожен на севере Афганистана
  89. Армия Афганистана отразила наступление «Талибана», ликвидировав 53 боевика | РИА Новости
  90. При взрыве в провинции Гор погибли и пострадали 8 афганских военных
  91. Ъ-Газета — Афганская война идет в города
  92. US Airstrikes Kill Eight Police Officers in Southern Afghanistan
  93. Афганистан. Ру | Джон Николсон: В Афганистане находятся около 1300 боевиков ИГ
  94. Талибы ворвались в Лашкаргах | ЦентрАзия Архівавана 15 кастрычніка 2017.
  95. Взрыв у шиитской мечети в Кабуле: 14 погибших — BBC Русская служба
  96. В Афганистане талибы похитили и убили не менее 30 мирных граждан Архівавана 29 кастрычніка 2016.
  97. В Кабуле произошел двойной теракт, унесший жизни по меньшей мере 30 человек(руск.) , ТСН.ua . Праверана 26 кастрычніка 2017.
  98. Афганистан: теракт на территории Верховного суда. Как минимум 19 человек погибли и более 40 получили ранения в результате взрыва, устроенного смертником. Euronews (7 лютага 2017). Праверана 26 кастрычніка 2017.
  99. Теракт в Афганистане: семь человек погибли, еще 20 ранены(нявызн.)  . Праверана 26 кастрычніка 2017.
  100. Число жертв нападения в Кабуле возросло до 49 (руск.) . http://nvdaily.ru/info/96197.html. nvdaily.ru. Праверана 13 сакавіка 2017.
  101. 101,0 101,1 Пентагон: один из лидеров "Аль-Каиды" убит в Афганистане(нявызн.) , BBC Русская служба (26 сакавіка 2017). Праверана 26 кастрычніка 2017.
  102. Три человека погибли, восемь ранены в результате теракта на юге Афганистана_Russian.news.cn. russian.news.cn. Праверана 26 кастрычніка 2017.
  103. «Мать всех бомб» считает жертвы, Газета.Ru . Праверана 26 кастрычніка 2017.
  104. Теракт на юге Афганистана убил 11 мирных жителей(руск.)  . Праверана 26 кастрычніка 2017.
  105. uapress.info. В Афганистане произошел самый смертоносный теракт в истории страны (ВИДЕО) (руск.) . uapress.info. Праверана 13 мая 2017.
  106. Смертник атаковал военную колонну НАТО в Кабуле(нявызн.) , BBC Русская служба (3 мая 2017). Праверана 8 мая 2017.
  107. В США заявили об уничтожении одного из главарей ИГИЛ в Афганистане . Праверана 13 мая 2017.
  108. Теракт в Афганистане: 18 погибших, включая детей. vesti.ru. Праверана 29 мая 2017.
  109. Боевики ИГ взяли ответственность за теракт в центре Кабула ТАСС, 31 мая 2017
  110. При теракте на похоронах в Афганистане погибли семь человек(руск.) , Известия . Праверана 11 чэрвеня 2017.
  111. Пентагон подтвердил гибель трех военнослужащих США в результате нападения в Афганистане(руск.) , ТАСС . Праверана 11 чэрвеня 2017.
  112. СМИ: в одной из мечетей Кабула прогремел взрыв, шесть человек погибли(руск.) , ТАСС . Праверана 18 чэрвеня 2017.
  113. Афганистан.Ру |  Талибы расстреляли пятерых мирных жителей в провинции Герат . Праверана 20 кастрычніка 2017.
  114. Афганистан.Ру |  Талибы объявили о крушении американского БПЛА на севере Афганистана . Праверана 20 кастрычніка 2017.
  115. Голомах-Меир, Кристина. Теракт в Афганистане: количество жертв возросло до 70 человек, podrobnosti (17 кастрычніка 2017). Праверана 18 кастрычніка 2017.
  116. Теракт на военной базе в Афганистане: не менее 40 убитых, NEWSru.co.il . Праверана 19 кастрычніка 2017.
  117. Korrespondent.net. Теракты в Афганистане: число погибших увеличилось до 89 человек(руск.)  . Праверана 22 кастрычніка 2017.
  118. Теракт в Афганистане: Смертник подорвал автобус с курсантами военной академии(нявызн.) , Царьград (21 кастрычніка 2017). Праверана 22 кастрычніка 2017.
  119. Талибы и сторонники халифата столкнулись на севере Афганистана. novostiplaneti.com. Праверана 26 кастрычніка 2017.
  120. В результате теракта в Афганистане погибли 13 полицейских (руск.) . rossaprimavera.ru. Праверана 29 кастрычніка 2017.
  121. Мощный взрыв прогремел в дипломатическом квартале Кабула (руск.) . www.segodnya.ua. Праверана 1 лістапада 2017.
  122. В результате нападения на телестанцию в Кабуле погибли два человека(нявызн.) , Interfax.ru (7 лістапада 2017). Праверана 9 лістапада 2017.
  123. Барашкова, Татьяна. Четыре человека погибли в результате теракта в Афганистане, Федеральное агентство новостей No.1 . Праверана 9 лістапада 2017. Архівавана 9 лістапада 2017.
  124. Теракт в Афганистане: погиб полицейский - ИА REGNUM(нявызн.) , ИА REGNUM . Праверана 11 лістапада 2017.
  125. Талибы убили 27 полицейских в Афганистане. www.trud.ru. Праверана 14 лістапада 2017.
  126. Жертвами теракта в Кабуле стали 18 человек (руск.) . mir24.tv. Праверана 16 лістапада 2017.
  127. Талибы атаковали три КПП в Афганистане, погибли шесть полицейских(нявызн.)  . Праверана 19 лістапада 2017.
  128. В Афганистане спецназ освободил из тюрьмы талибов более 30 заключенных . Праверана 21 лістапада 2017.
  129. ISIS взяло ответственность за взрыв в Афганистане | Происшествия | MIGnews. mignews.com. Праверана 24 лістапада 2017.
  130. В результате нападения на КПП в Афганистане погиб один силовик, были убиты шесть боевиков_Russian.news.cn. russian.news.cn. Праверана 26 лістапада 2017.
  131. Не менее трех человек погибли при взрыве у телецентра в Афганистане(руск.) , Известия (2 снежня 2017). Праверана 2 снежня 2017.
  132. В Афганистане уничтожили лидера «Аль-Каиды» и 80 боевиков (руск.) . Комментарии. Праверана 5 снежня 2017.
  133. В Афганистане исламисты совершили новый теракт в мечети - ИА REGNUM(нявызн.) , ИА REGNUM . Праверана 10 снежня 2017.
  134. Афганистан.Ру |  Талибы понесли потери в результате операции в Кундузе . Праверана 10 снежня 2017.
  135. Афганистан.Ру |  В Кундузе талибы на протяжении 4 лет использовали жилые дома как опорные пункты . Праверана 17 снежня 2017.
  136. Талибы* убили трех военнослужащих в Афганистане - ИА REGNUM(нявызн.) , ИА REGNUM . Праверана 12 снежня 2017.
  137. Афганистан.Ру |  Талибы захватывают территории в провинциях Сари-Пуль и Тахар . Праверана 15 снежня 2017.
  138. Талибы* совершили нападение на полицейских в Афганистане, есть жертвы - ИА REGNUM(нявызн.) , ИА REGNUM . Праверана 15 снежня 2017.
  139. Гюль, Аяз. Афганистан: талибы убили 14 афганских военных в провинции Гильменд(руск.) , ГОЛОС АМЕРИКИ . Праверана 18 снежня 2017.
  140. В Афганистане произошел очередной теракт, URA-Inform.Com . Праверана 18 снежня 2017.
  141. Взрыв заминированного автомобиля в Афганистане: три человека погибли, 30 ранены - ОНТ. НОВОСТИ. Праверана 19 снежня 2017.
  142. Громов, Алексей. В результате терактов ИГ в Афганистане погибло восемь человек, Федеральное агентство новостей No.1 . Праверана 22 снежня 2017. Архівавана 23 снежня 2017.
  143. В Афганистане смертник подорвал похоронную процессию. vesti.ru. Праверана 31 снежня 2017.
  144. F_200790. Начальник окружной полиции погиб в Афганистане. russian.people.com.cn. Праверана 4 студзеня 2018.
  145. В Афганистане ликвидировали одного из главных талибов, ответственного за планирование терактов. from-ua.com. Праверана 4 студзеня 2018.
  146. Более 120 боевиков ИГ уничтожены на севере и востоке Афганистана. Фергана - международное агентство новостей. Праверана 6 студзеня 2018.
  147. Теракт в Афганистане: Число жертв увеличилось до 20(нявызн.) , Царьград (5 студзеня 2018). Праверана 5 студзеня 2018.
  148. В афганской провинции Фарах талибы похитили 20 человек. otr-online.ru. Праверана 6 студзеня 2018.
  149. В Афганистане авиаударом уничтожили 14 боевиков ИГИЛ - СМИ (руск.) . Комментарии. Праверана 6 студзеня 2018.
  150. Талибы напали на уезд в Афганистане. interfax.az. Праверана 8 студзеня 2018.
  151. Афганистан.Ру |  Служащие афганских сил понесли потери в результате столкновений с талибами в Гельманде . Праверана 13 студзеня 2018.
  152. Талибы убили не менее семи полицейских в Афганистане, Росбалт . Праверана 15 студзеня 2018.
  153. Афганистан.Ру |  При атаках талибов в Фарьябе погибли 10 человек и пострадали ещё более 40 . Праверана 17 студзеня 2018.
  154. Боевики «Талибана» напали на террористов ИГ в Афганистане(руск.) , Известия (21 студзеня 2018). Праверана 21 студзеня 2018.
  155. На севере Афганистана боевики атаковали КПП, погибли 18 человек, Росбалт . Праверана 25 студзеня 2018.
  156. США нанесли удары по базам боевиков на границе Афганистана и Таджикистана (недаступная спасылка). rusgosnews.com. Архівавана з першакрыніцы 10 лютага 2018. Праверана 9 лютага 2018.
  157. Афганистан.Ру |  Афганские ВВС разбомбили медресе в провинции Кундуз . Праверана 15 красавіка 2018.
  158. Афганистан.Ру |  Талибы отпустили девятерых мирных жителей, взятых в плен в провинции Урузган . Праверана 2 сакавіка 2018.
  159. Талибы отвергли предложение Кабула о переговорах в Саудовской Аравии (руск.) . РИА Новости (30 снежня 2018). Праверана 30 снежня 2018.
  160. СМИ: в Афганистане ликвидировали организатора атаки на военную базу в провинции Вардак (23 студзеня 2019). Праверана 26 студзеня 2019.
  161. Талибан. Итоги атаки на базу США ||| Шаробак, Гильменд, Афганистан
  162. Талибы договорились с США о выводе американских войск из Афганистана. lenta.ru. Праверана 12 сакавіка 2019.
  163. В Афганистане обострились столкновения с талибами, погибли 20 военных
  164. ТАЛИБЫ "ЛИШИЛИ" АФГАНСКОЕ ПРАВИТЕЛЬСТВО СТАТУСА
  165. Талибы и США договорились о сроках вывода иностранных войск из Афганистана
  166. Трамп отменил мирные переговоры по Афганистану из-за теракта в Кабуле
  167. Афганский спецназ зачистил от талибов уезд на границе с Таджикистаном
  168. Страшный теракт в Афганистане: семь человек погибло, более 80 ранены
  169. В Афганистанепрогремел взрыв вовремя выступленияАшрафа Гани
  170. ВС Афганистана зачистили от талибов крупный уезд в провинции Газни (руск.) . РИА Новости (22 верасня 2019). Праверана 1 кастрычніка 2019.
  171. В Афганистане более 30 человек погибли при атаках в день выборов президента (руск.) . РИА Новости (28 верасня 2019). Праверана 1 кастрычніка 2019.
  172. Спецслужбы Афганистана ликвидировали 34 талиба в день выборов (руск.) . РИА Новости (28 верасня 2019). Праверана 1 кастрычніка 2019.
  173. В Афганистане в ходе военной операции ликвидировали более 40 талибов (руск.) . РИА Новости (30 верасня 2019). Праверана 1 кастрычніка 2019.
  174. В Афганистане не менее 11 силовиков погибли в результате атаки талибов (руск.) . РИА Новости (1 кастрычніка 2019). Праверана 1 кастрычніка 2019.
  175. <img Src="https://Secure.gravatar.com/Avatar/66babaf5ad2010823b6fd8df2fc15801?s=65, #038;d=mm, #038;r=g" width="65" height="65" alt="Avatar" class="avatar avatar-65wp-user-avatar wp-user-avatar-65 alignnone photo avatar-default" /> Fedup says. Airstrikes kill 80 Taliban militants in Ghazni and Paktiya: Thunder Corps(нявызн.) . The Khaama Press News Agency (10 кастрычніка 2019). Праверана 24 кастрычніка 2019.
  176. Число погибших при взрыве в мечети в Афганистане увеличилось до 62 человек (руск.) . РИА Новости (18 кастрычніка 2019). Праверана 19 кастрычніка 2019.
  177. Around 100 Taliban militants killed, 88 arrested in Special Forces raids in Baghlan: Sources(нявызн.) . The Khaama Press News Agency (25 кастрычніка 2019). Праверана 28 кастрычніка 2019.
  178. СМИ: в Афганистане погибли 13 военнослужащих при атаке на военную базу (руск.) . РИА Новости (20 лістапада 2019). Праверана 20 лістапада 2019.
  179. В Афганистане при нападении талибов погибли восемь силовиков (руск.) . РИА Новости (24 лістапада 2019). Праверана 27 снежня 2019.
  180. В Афганистане десять полицейских погибли после столкновений с талибами (руск.) . РИА Новости (6 снежня 2019). Праверана 11 снежня 2019.
  181. В Афганистане при атаке боевиков погибли девять солдат.
  182. СМИ: в результате нападения талибов на севере Афганистана погибли 23 военнослужащих. ТАСС. Праверана 2 студзеня 2020.
  183. В Афганистане сбросили бомбы на мирных жителей, убивая талибов (руск.) . Яндекс.Новости. Праверана 11 студзеня 2020.
  184. Талибы взяли ответственность за сбитый самолет ВВС США. lenta.ru. Праверана 30 студзеня 2020.
  185. В Афганистане тринадцать силовиков погибли при нападении талибов (руск.) . РИА Новости (29 студзеня 2020). Праверана 30 студзеня 2020.
  186. Талибы объявили о возобновлении боевых действий в Афганистане (руск.) . vesti.ru. Праверана 4 сакавіка 2020.
  187. Заключившие мир с США террористы объявили о наступлении (руск.) . Lenta.ru. Праверана 4 сакавіка 2020.
  188. Источник: в Афганистане более 20 силовиков погибли при атаке талибов (руск.) . РИА Новости (4 сакавіка 2020). Праверана 4 сакавіка 2020.
  189. США заявили, что нанесли авиаудар по талибам (руск.) . РИА Новости (4 сакавіка 2020). Праверана 4 сакавіка 2020.
  190. Число жертв нападения в Кабуле выросло до 32 (руск.) . ТАСС. Праверана 7 сакавіка 2020.
  191. ИГ взяло ответственность за атаку в Кабуле (руск.) . www.kommersant.ru (6 сакавіка 2020). Праверана 7 сакавіка 2020.
  192. США начали вывод своих войск из Афганистана (руск.) . ТАСС. Праверана 12 сакавіка 2020.
  193. Британия выведет более 300 военных из Афганистана, сообщили СМИ (руск.) . РИА Новости (11 сакавіка 2020). Праверана 12 сакавіка 2020.
  194. Правительство Афганистана возобновило операции против "Талибана" (руск.) . РИА Новости (19 сакавіка 2020). Праверана 20 сакавіка 2020.
  195. Около 100 талибов уничтожили в ходе операции афганских сил в провинции Кандагар. ТАСС. Праверана 4 лістапада 2020.
  196. В мире. Афганские талибы наступают на Кандагар (руск.) . www.oreanda.ru (2 лістапада 2020). Праверана 4 лістапада 2020.
  197. В Афганистане не менее 12 полицейских погибли при нападении боевиков (руск.) . РИА Новости (17 лістапада 2020). Праверана 17 лістапада 2020.
  198. Новый теракт в Афганистане — погибли не менее 30 местных силовиков (руск.) . EADaily. Праверана 3 снежня 2020.
  199. Автомобиль российского посольства подорвался в Кабуле (руск.) . РИА Новости (1 снежня 2020). Праверана 3 снежня 2020.
  200. Байден объявил о начале вывода войск США из Афганистана с 1 мая
  201. «Талибан» возвращается к границам Центральной Азии
  202. International Security Assistance Force (ISAF): Key Facts and Figures Архівавана 6 красавіка 2011.
  203. Архивированная копия (недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 14 ліпеня 2014. Праверана 9 чэрвеня 2014.
  204. «У перыяд з пачатку кампаніі ў Афганістане да 12 сакавіка 2014 года, калі кампанія была афіцыйна завершана … 162 загінулі, 2179 былі параненыя»
    Адносiны канадцаў да афганскай кампаніі // «Зарубежное военное обозрение», № 4 (805), красавік 2014. стр.96
  205. «France’s largest military commitment since the Algerian war for independence… cost the country 88 of its troops and injured another 725.»
    Bruce Crumley. Ceremony for Returning Troops Closes French Combat Mission in Afghanistan // «Time» от 8 декабря 2012
  206. "За перыяд удзелу ў МССБ, якая дзейнічае з 2001 года, там загінулі 55 вайскоўцаў ФРГ «»
    Германiя // «Зарубежное военное обозрение», № 3 (804), сакавiк 2014. стр.96
  207. Afganistán: una guerra «subcontratada» // «BBC Mundo» от 5 декабря 2009
  208. Карзай решил выгнать из Афганистана частных охранников // «Lenta.RU» от 17 августа 2010
  209. Т. Камаў. Аб дзейнасці прыватных ваенных кампаній у Афганістане // «Зарубежное военное обозрение», № 7 (784), лiпень 2012. стр.86
  210. Да 10-годдзя ўводу амерыканскіх войскаў у Афганістан // «Зарубежное военное обозрение», № 10 (775), кастрычнік 2011. старонкi 104—105
  211. 2,853 ANA troops killed in action since 2003 Архівавана 23 кастрычніка 2014.// «The Afghanistan Times» от 23 октября 2014
  212. US, NATO Formally End Afghanistan War
  213. Производство опийных наркотиков (героина) в Афганистане: инфраструктура наркобизнеса Архівавана 1 жніўня 2011.
  214. Афганская доза России. Георгий ЗОТОВ. © 1997—2008 ЗАО «Аргументы и факты» № 35 (1348) от 30.08.2006
  215. Владислав Шурыгин. Афганистан: Буш, ложь и героин(недаступная спасылка)
  216. Бахтияр Ахмедханов. «Слёзы Аллаха — наши слёзы»
  217. Антон Андреенко. Кто стоит за глобальным наркотерроризмом(недаступная спасылка)
  218. Повод к замирению «Эксперт Online»/30 марта 2009
  219. Рекордные посевы опийного мака в Афганистане угрожают безопасности России — ФСКН // ИА «Финмаркет»
  220. Айдар Махмадиев. Нельзя преуменьшать опасность, исходящую от производства наркотиков в Афганистане Архівавана 15 лістапада 2013.
  221. 221,0 221,1 На афганской игле (Праверана 6 мая 2009)
  222. Наркокурьеры осваивают новые маршруты (Праверана 28 студзеня 2010)
  223. УНП ООН опубликовало доклад о производстве опиума в Афганистане
  224. «Я поддерживал вторжение США в Афганистан. Я был наивен» Архівавана 23 верасня 2020. — ihodl, 12 октября 2016
  225. Увязли по уши. Как США проиграли войну в Афганистане — Аргументы и факты, 7 октября 2016
  226. «Цель Вашингтона — не борьба с терроризмом»: чего добились США за 17 лет военного присутствия в Афганистане RT, 7 октября 2018
  227. СТР. 1: «ВОЕННОЕ ПРЕСТУПЛЕНИЕ США В АФГАНИСТАНЕ — СОТНИ ВОЕННОПЛЕННЫХ УБИТО В МАЗАРИ-ШАРИФЕ»…
  228. Пытки как технология допроса: США обвиняются в военных преступлениях в Афганистане — RT, 15 ноября 2016
  229. Секретные документы о «зверствах» австралийских военных в Афганистане — Ящик Пандоры, 26 июля 2017
  230. 230,0 230,1 Афганский беженец в Баку рассказал озверствах режима «Талибан» — Sputnik, 10 октября 2017
  231. Николай Сологубовский Зверство. Кто такие талибы? — maxpark, 9 июля 2012
  232. США договорились с «Талибаном» об условиях вывода войск из Афганистана // РБК, 22 августа 2019
  233. Помпео будет присутствовать при подписании соглашения США с «Талибаном» // РБК, 29 января 2020
  234. США и "Талибан" подписали мирное соглашение // РИА Новости, 29 февраля 2020
  235. Афганские власти и "Талибан" приступают к обсуждению повестки прямых переговоров. ТАСС. Праверана 3 снежня 2020.

Лiтаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Нiкольскi М. Аперацыя «Анаконда» // «Техника и вооружение вчера, сегодня, завтра» : журнал. — 2003. — Май (№ 05). — С. 27-29.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]