Камбоджа
З пляцоўкі Вікіпедыя.
|
|||||
| Нацыянальны дэвіз: Нацыя, Рэлігія, Кароль | |||||
 |
|||||
| Афіцыйная мова | кхмерская | ||||
| Сталіца | Пномпень | ||||
| Найбуйнейшы горад | Пномпень | ||||
| Урад | канстытуцыйная манархія Нарадом Сіхамоні Хун Сен |
||||
| Плошча - Агульная - % вады |
89-е месца ў свеце 181 035 км2 2,5% |
||||
| Насельніцтва - Агульнае (2006) - Шчыльнасць |
63-е месца ў свеце 13 971 000 78/км² |
||||
| ВУП - Агульны (2006) - на душу насельніцтва |
89 месца ў свеце 36,82 млрд.$ 2 600 $ |
||||
| Валюта | Рыель (KHR) |
||||
| Часавы пояс - улетку |
UTS (UTC+7) +7 (UTC) |
||||
| Незалежнасць ад Францыі |
1949 | ||||
| Дзяржаўны гімн | Nokoreach | ||||
| Аўтамабільны знак | К | ||||
| Дамен верхняга ўзроўню | .kh | ||||
| Тэлефонны код | +855 |
||||
 |
|||||
КАРАЛЕЎСТВА КАМБОДЖА, Камбоджа – дзяржава размешчаная ў Паўднёваўсходняй Азіі на поўдні Індвкітайскага паўвострава. Плошча - 181 035 кв.км. Мяжуе з В'етнамам, Лаосам і Тайландам. Сталіца - Пнампень (1,3 млн. чал.). Нацыянальнае свята - 9 лістапада - Дзень незалежнасці (1953). Афіцыйная мова - кхмерская. Грашовая адзінка - рыель (больш 4100 рыелей = 1 дол. ЗША).
Змест |
[правіць] Насельніцтва
Насельніцтва - каля 14 млн. чал. 90% яго складаюць кхмеры. Дзяржаўная рэлігія - будызм, каля 4% карэнных жыхароў вызнаюць іслам (чамы).
[правіць] Дзяржаўны лад
Камбоджа - канстытуцыйная манархія. Кароль Нарадом Сіхамоні абраны Саветам кароны 29 кастрычніка 2004. Паводле Канстытуцыі 1993 манарх "уладарыць, але не кіруе".
Заканадаўчая ўлада належыць парламенту, які складаецца з двух палат - Сената і Нацыянальнай Асамблеі (НА). Старшыня Сената - Чэа Сім - у адсутнасць караля з'яўляецца в.а. кіраўніка дзяржавы. Старшыня ніжняй палаты парламента - Хенг Самрын.
Каралеўскі ўрад узначальвае Прэм'ер-міністр Хун Сен.
Вышэйшы орган судовай улады - Вярхоўны суд. Маюцца Канстытуцыйны савет і Вышэйшы савет суддзяў.
Сітуацыя ў Камбоджы ў цэлым характарызуецца стабільнасцю. Чарговыя парламенцкія выбары прайшлі ў ліпені 2003. Па выніках галасавання 73 мандата ў НА атрымала Народная партыя Камбоджы (НПК), 26 - раялісцкая ФУНСІНПЕК, 24 - апазіцыйная Партыя Сам Рэнсі (ПСР).
Аднак затым незадаволеныя вынікамі галасавання ФУНСІНПЕК і ПСР аб'ядналіся ў т.зв. «Альянс дэмакратаў» і амаль год сабатавалі скліканне парламента. Гэта прывяло да ўзнікнення ў краіне палітычнага крызісу. У выніку дасягнутага паміж НПК і ФУНСІНПЕК у ліпені 2004 кампрамісу быў сфарміраваны дзеючы ў цяперашні час кааліцыйны двухпартыйны ўрад. Партыя Сам Рэнсі засталася ў апазіцыі.
У кастрычніку 2004 кароль Камбоджы Нарадом Сіанук заявіў аб адрачэнні ад стальца. Новым манархам быў абраны яго сын - Нарадом Сіхамоні (1953 г. нар.).
Выбары ў Сенат у студзені 2006 прайшлі спакойна. Большасць месцаў у верхняй палаце парламента атрымала НПК.
У красавіку 2007 у Камбоджы прайшлі выбары ў мясцовыя органы ўлады. З вялікай перавагай перамагла Народная партыя Камбоджы. Другое месца заняла апазіцыйная Партыя Сам Рэнсі.
У апошні час адбылося прыкметнае астуджэнне адносін паміж партнёрамі па ўрадавым альянсе - НПК і ФУНСІНПЕК. Фармальнай падставай для гэтага стала рашэнне прэм'ер-міністра Хун Сена аб адмене партыйных квот на размеркаванне пасад у дзяржапараце. У выніку шэраг высокапастаўленых фунсінпекаўцаў пазбавіліся прэстыжных пасад ва ўрадзе. У знак пратэсту супраць гэтага кроку Хун Сена лідэр раялістаў прынц Нарадом Ранарыт сыйшоў у адстаўку з пасады спікера Нацыянальнай Асамблеі. У сувязі з тым, што прынц быў таксама адхілены ад пасады кіраўніка партыі ФУНСІНПЕК, ён стварыў новую Партыю Нарадома Ранарыта.
Чарговыя парламенцкія выбары прызначаныя на 27 ліпеня 2008 г.
[правіць] Знешняя палітыка
З'яўляючыся членам ААН з 1955, Камбоджа мае дыпадносіны з 118 дзяржавамі, а таксама Еўрасаюзам і Мальтыйскім ордэнам. З 30 красавіка 1999 з'яўляецца членам АСЕАН. У верасні 2003 на міністэрскай сустрэчы СГА у Канкуне (Мексіка) Камбоджа стала 146-м членам гэтай арганізацыі. У кастрычніку 2004 на саміце Форума «Азія-Еўропа» у Ханоі (В'етнам) каралеўства было прынята ў АСЕМ.
Найболей цесныя сувязі падтрымліваюцца з Кітаем, краінамі-членамі АСЕАН, Японіяй, Карэяй і Францыяй.
[правіць] Эканоміка
Камбоджа ў катэгорыі найменш развітых краін. Тэмпы росту эканомікі ў 2007 склалі 9,5 %. Аб'ём ВУП дасягнуў 6,9 млрд. дол. ЗША. Інфляцыя - 5-6 %. Золатавалютныя запасы ў 2007 - 1,6 млрд. дол. Тэмпы прыросту насельніцтва - 2,5%. Прыбытак на душу насельніцтва 689 дол.
Сельская гаспадарка, дзе занята больш 80% працаздольнага насельніцтва, з'яўляецца асноўнай галіной эканомікі. Галоўная харчовая культура - рыс, тэхнічная - гевея. Вырошчваецца таксама кукуруза, батат, соя, арахіс, алейная пальма, спецыі. Важнае месца ў эканоміцы належыць рыбалоўству.
Знешнегандлёвае абарачэнне ў 2007 г. склала 9,8 млрд. дол., у т.л. экспарт - 4,3 млрд. дол., імпарт - 5,5 млрд. дол.
Прамысловая вытворчасць расце, галоўным чын, за рахунак кошт тэкстыльна-швейнай прамысловасці. Практычна ўся прадукцыя гэтай галіны экспартуецца ў ЗША, Канаду і Еўрасаюз. Аснову імпарту складаюць нафтапрадукты, будаўнічыя матэрыялы, сыравіна, машыны і механізмы, транспартныя сродкі, прадукты харчавання.
Транспартная сетка развітая досыць слаба. Асноўныя перавозкі здзяйсняюцца аўтамабільным і водным транспартам. Камбоджа мае авіязносіны з В'етнамам, Кітаем, Лаосам, Малайзіяй, Сінгапурам, Тайландам, Тайванем, Паўднёвай Карэяй і Японіяй (з 2007 пачаліся авіярэйсы ў Камбоджу з Еўропы - «Finnair» і з Японіі - «Japan Airlines»). Каралеўства валодае марскім портам - Сіануквілем і рачным - Пнампенем.
У 2007 Камбоджу наведалі каля 2 млн. замежных турыстаў.
Знешняя запазычанасць Камбоджы - 3,9 млрд. дол. (80 % доўгу прыходзіцца на Расію і ЗША).
Найбуйнейшыя інвестары: Рэспубліка Карэя, Кітай, ЗША, Малайзія, Тайвань, Сінгапур і Тайланд. Прамыя замежныя капіталаўкладанні ў 2007 склалі больш 1 млрд. дол.
Галоўныя донары - Японія, Францыя, Аўстралія, ЗША, АЗБР, МВФ, СБ, ПРААН і ЕС. На першым паседжанні Форума супрацоўніцтва па развіцці Камбоджы (былая Кансультатыўная група донараў) у Пнампені ў чэрвені 2007 прынята рашэнне аб вылучэнні Каралеўству 689 млн. дол. у выглядзе нізкапрацэнтных крэдытаў і бязвыплатнай дапамогі.
