Гаёўкі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку

Гаёўкі -- у беларускай міфалогіі прыгожыя лясныя чарціхі, унучкі гаёвага дзеда.

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Сяляне апісвалі іх як маладых дзяўчат, толькі прыгажэйшых за смяротных. Але на зіму гаёўкі зарасталі поўсцю, голымі заставаліся толькі твар і шыя, вясною поўсць спадала. Іх любіць усё жывое, па дапамогу звяртаюцца ўсе лясныя жывёлы - і паранены лось, і знямоглая птушка, і гаёўкі залечваюць ім раны. Чалавек не можа злавіць і прыручыць гаёўку. Калі гаёўкам нешта пагражае, яны могуць рабіцца нябачнымі. Гаёвы дзед не дазваляе ім пакідаць лес. Але, калі ў вёсцы адбываецца вялікае гулянне, яны бягуць туды і, схаваўшыся, назіраюць, як забаўляецца моладзь, у якіх прыгожых строях танчаць вясковыя дзяўчаты (гл. вілейскі строй). Калі нейкая дзяўчына адасобіцца, дзікія гаёўкі могуць зняць з яе прыгожу сукенку. А на Купалле гаёўкі часта выходзяць да святочнага вогнішча, забаўляюцца ў росым жыце, шукаюць зёлкі, а апоўначы вяртаюцца ў лес, каб паглядзець на папараць-кветку. Чалавек, якому такім часам трапяцца гаёўкі, можа непрыкметна пайсці за імі, і тыя прывядуць яго да чароўнай кветкі.

Гаёўкі, як і гаёвы дзед, згадваюцца на Вілейшчыне.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Васілевіч У. Гаёўкі // Беларуская міфалогія: Энцыклапедычны слоўнік / С. Санько [і інш.]; склад. І. Клімковіч. – 2-ое выданне, дапоўненае. – Мінск: Беларусь, 2006. – 500 с.: іл.