Альбер Камю

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Альбер Камю
Albert Camus
Albert Camus, gagnant de prix Nobel, portrait en buste, posé au bureau, faisant face à gauche, cigarette de tabagisme.jpg
Дата нараджэння:

7 лістапада 1913(1913-11-07)

Месца нараджэння:

Мандаві (цяпер Дрэан), Алжыр

Дата смерці:

4 студзеня 1960(1960-01-04) (46 гадоў)

Месца смерці:

Вільблевен, Францыя

Грамадзянства:

Flag of France.svg Францыя

Род дзейнасці:

пісьменнік, філосаф

Кірунак:

экзістэнцыялізм, абсурдызм

Прэміі:

Нобелеўская прэмія — 1957 Нобелеўская прэмія па літаратуры (1957)

Альбер КАМЮ (фр.: Albert Camus; 7 лістапада 1913 — 4 студзеня 1960) — французскі пісьменнік і філосаф, прадстаўнік экзістэнцыялізму. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры 1957.

Біяграфічныя звесткі[правіць | правіць зыходнік]

Скончыў Алжырскі ўніверсітэт (1937). 3 1939 у Францыі. Займаўся журналістыкай, тэатральнай дзейнасцю.

Загінуў у аўтамабільнай катастрофе.

Літаратурная творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Творчасць А. Камю ўмоўна падзяляюць на 3 перыяды: «абсурду» (зборнікікі філасофска-лірычных эсэ «Ніцво і твар», 1937; «Шлюбны баль», 1938; філасофскіх эсэ «Міф пра Сізіфа», 1942; раманы «Шчаслівая смерць», нап. 1938, выд. 1971; «Чужаніца», 1942; п'есы «Калігула», «Непаразуменне», абедзве 1944); «бунту» (раман «Чума», 1947; п'есы «Аблога», 1948; «Праведныя», 1950; філасофсека-гістарычны трактат «Чалавек, які бунтуе», 1951); «выгаання» (раман «Падзенне», 1956; зборнікі эсэ і апавяданняў «Лета», 1954, «Выгнанне і царства», 1957). Аўтар кніг «Злабадзённыя нататкі» (т. 1-3, 1950-58), «Шведскія прамовы» (1958), інсцэніровак твораў Ф. Дастаеўскага, У. Фолкнера і інш.

У творах пераважаюць тэмы абсурднасці існавання, адзіноты, закінутасці чалавека і адначасова яго адказнасці за свае паводзіны, непазбежнасці маральнага выбару. Філасофская глыбіня спалучаецца ў іх з моўным лаканізмам, амаль поўнай адсутнасцю метафар, рэмінісцэнцый.

Светапогляд[правіць | правіць зыходнік]

Зыходны пункт філасофскіх разважанняў Альбера Камю — трагічнае перажыванне смерці Бога, абвешчанай у свой час Ф. Дастаеўскім і Ф. Ніцшэ. Для Камю яна азначала страту метафізічнага сэнсу жыцця чалавека. На яго думку, вопыт чалавечага існавання, якое непазбежна заканчваецца смерцю, прыводзіць мыслячую асобу да ўсведамлення абсурднасці зямнога быцця; аднак гэта не павінна абяззбройваць чалавека, і ён выбірае бунт супраць усіх багоў, які надае каштоўнасць індывідуальнаму жыццю. Чалавек мусіць жыць і дзейнічаць так, каб адчуць сябе шчаслівым у гэтым абсурдным свеце. Трагічны вопыт вайны і Супраціўлення прывёў А. Камю да эстэтыкі бунту, якая адраджала колішняе, антычнае значэнне л-ры і мастацтва, усёй духоўнай культуры, значэнне адзінства лрыгажосці, дабра і справядлівасці ў жыцці як асобнага чалавека, так і ўсяго грамадства. Менавіта яны надаюць сэнс і веліч чалавечаму жыццю, творчасці і самой смерці; усведамленне абсурду прыводзіць да бунту, а бунт — да свабоды, у якой чалавек знаходзіць сэнс жыцця. Альбер Камю лічыў, што жыццё чалавека — гэта пастаянная і няспынная творчасць, магчымая толькі ва ўмовах свабоды; без свабоды няма творчасці і ўсяго таго, што складае асноўныя вымярэнні чалавечых каштоўнасцей.

Беларускія пераклады[правіць | правіць зыходнік]

  • Чужаніца: Раман, аповесць, апавяданні / Альбэр Камю; Пер. і прадм. Зм. Коласа. — Мн.: Маст. літ., 1986.
  • Міф пра Сізіфа. Выгнанне Гэлены. Чума (урывак) // Крыніца, 1994. № 11(5);
  • Калігула // Пры зачыненых дзвярах: Драм. творы. Мн., 1995;
  • Выбраныя творы / Альбэр Камю (пераклад з французскай мовы З. Коласа; прадмова І.Сая). — Мн.: Мастацкая літаратура, 2005. — 429, [2] с. — (Скарбы сусветнай літаратуры).

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Акудовіч В. Камень Сізіфа // Крыніца. 1994. № 11(5);
  • Білацэрківец Н. Ганебная «чалавечнасць» гісторыі // Крыніца. 1994. № 11(5);
  • Лявонава Е. Дастаеўскі і Камю // Крыніца. 1994. № 11(5).