Войшалк
.jpg)
Войшалк, хроснае імя невядома, у інацтве Лаўрыш, Лаўрын (1223[1] — 18—23 красавіка 1267, Уладзімір-Валынскі) — вялікі князь літоўскі (1264—1267).
Сын Міндоўга. Верагодна, з 1248 г. намеснік Міндоўга ў Новагародку. Магчыма, упершыню згадваецца як ананімны сын Міндоўга, які ваяваў ваколіцы Турыйска на Валыні (1251—1252), але гэта мог быць і іншы сын Міндоўга. Напэўна першы раз згаданы пад 1254 г., калі заключыў мір з галіцка-валынскімі князямі, выдаў замуж за Шварна Данілавіча сваю сястру і перадаў Новагародскае княства Раману Данілавічу, а сам пайшоў у Палонінскі манастыр на Валыні, дзе прыняў пострыг пад імем Лаўрыш.
Пасля трох гадоў у Палонінскім манастыры Войшалк пайшоў у паломніцтва да гары Афон (1257), але вымушаны быў вярнуцца з Балгарыі з-за тамашняй вайны. Разам з 10-12 манахамі[2], заснаваў на Нёмане манастыр, які пазней ад яго інацкага імя назавуць Лаўрышаўскім манастром. Ігумнам манастыра быў Елісей.
Войшалк пражыў у манастыры каля году — да нападу на Літоўскую зямлю і Нальшаны Бурундая разам з галіцка-валынскімі князямі (1258). Выйшаў з манастыра і аб'яднаўшыся са стрыечным братам Таўцівілам захапіў Рамана Данілавіча і, верагодна, забіў яго, зноў заняўшы новагародскі сталец.
У 1263 г., пасля забойства Міндоўга і Таўцівіла, на кароткі час збег у Пінск. У 1264 г. з пінскім войскам вярнуўся ў Новагародак, дзе злучыўся з дружынамі новагародскіх баяраў і пайшоў ўсталёўваць сваю ўладу ў Літоўскай зямлі, вынішчыў там сваіх ворагаў.
Прызнаў уладу Васількі Раманавіча, княжыў разам са Шварнам Данілавічам. З дапамогаю Васількі і Шварна заваяваў Нальшаны і Дзяволтву. У 1267 г. пакінуў уладу Шварну і зноў пайшоў у манастыр на Валыні. 18—23 красавіка 1267 быў забіты ва Уладзіміры-Валынскім.
Зноскі
Літаратура [правіць]
- Огицкий, Д. П. Великий князь Войшелк (страница из истории Православия в Литве) // Богословские труды. М., 1983. № 24. С. 171—196.
- Толочко, П. Литовский князь Войшелк в русских летописях // RUTHENICA. — Київ: Інститут історії України НАН України, 2006. — № 5. — С. 117—127.
| Папярэднік |
вялікі князь літоўскі 1264–1267 |
Наступнік |
| Вялікія князі літоўскія | ||
|---|---|---|
| Наследныя князі | Міндоўг (1236—1263) • Транята (1263—1264) • Войшалк (1264—1267) • Шварн (1267—1268) • Трайдзень (1269—1281) • Даўмонт (1282—1285) • Будзікід (1285—1291) • Будзівід (1291—1295) • Віцень (1295—1315) • Гедзімін (1316—1341) • Яўнут (1341—1345) • Альгерд (1345—1377) • Ягайла (1377—1381) • Кейстут (1381—1382) • Ягайла (зноў) (1382—1392) • Вітаўт (1392—1430) • Свідрыгайла (1430—1432) • Жыгімонт Кейстутавіч (1432—1440) • Казімір (1440—1492) • Аляксандр (1492—1506) • Жыгімонт Стары (1506—1548) • Жыгімонт Аўгуст (1544—1572) | _Coat_of_Arms.jpg) |
| Выбарныя князі | Генрых Валуа (1573—1574) • Стафан Баторый (1576—1586) • Жыгімонт Ваза (1587—1632) • Уладзіслаў Ваза (1632—1648) • Ян Казімір Ваза (1648—1668) • Міхал Карыбут Вішнявецкі (1669—1673) • Ян Сабескі (1673—1696) • Аўгуст II Вецін (1697—1704) • Станіслаў Ляшчынскі (1704—1709) • Аўгуст II Вецін (зноў) (1709—1733) • Станіслаў Ляшчынскі (зноў) (1733—1734) • Аўгуст III Вецін (1734—1763) • Станіслаў Аўгуст Панятоўскі (1764—1795) | |
