Перайсці да зместу

Маларыцкі раён

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Маларыцкі раён
Краіна
Уваходзіць у Брэсцкая вобласць
Адміністрацыйны цэнтр Маларыта
Кіраўнік Раман Барысавіч Жук[d]
Афіцыйныя мовы Родная мова: беларуская 56,59 %, руская 38,09 %
Размаўляюць дома: беларуская 28,11 %, руская 68,56 %[1]
Насельніцтва (2009)
 25 780 чал.[1] (15-е месца)
Шчыльнасць 18,77 чал./км² (13-е месца)
Нацыянальны склад беларусы — 88,34 %,
украінцы — 7,18 %,
рускія — 3,75 %,
іншыя — 0,73 %[1]
Плошча 1 373,63[2]
(14-е месца)
Вышыня
над узроўнем мора		 154 м[3]
Маларыцкі раён на карце
Часавы пояс UTC+03:00
Афіцыйны сайт
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Маларыцкі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Брэсцкай вобласці. Утвораны 15 студзеня 1940 года. Адміністрацыйны цэнтр — горад Маларыта.

Мяжуе з Брэсцкім, Жабінкаўскім і Кобрынскім раёнамі Брэсцкай вобласці і Украінай. Уключае 78 сельскіх населеных пунктаў. Адміністрацыйна-тэрытарыяльна падзелены на 7 сельсаветаў: Велікарыцкі, Гвозніцкі, Лукаўскі, Макранскі, Олтушскі, Хаціслаўскі і Чарнянскі.

Геаграфія

[правіць | правіць зыходнік]

Тэрыторыя раёна знаходзіцца ў межах Брэсцкага Палесся. Найвышэйшы пункт раёна — 189 м — за 4 км на паўднёвы захад ад Маларыты. З карысных выкапняў у раёне ёсць торф, мел, сілікатныя і будаўнічыя пяскі, гліна.

Сярэднямесячная тэмпература паветра ў студзені −4.4 °C, у ліпені 18,7 °C. Гадавая колькасць ападкаў 543 мм. Найбуйнейшая рака раёна — Рыта з прытокам Маларытай. Азёры: Арэхаўскае, Олтушскае, Малое. Створана Лукаўское вадасховішча, сетка меліярацыйных каналаў.

Лясістасць тэрыторыі 45 %. Пад балотамі 20 %. Большасць з іх асушана. У раёне створаны заказнікі: біялагічны рэспубліканскага значэння Лукава, батанічныя мясцовага значэння Гусакі і Багуслаўка.

Гісторыя

[правіць | правіць зыходнік]

Маларыцкі раён ўтвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Брэсцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска (з 12 кастрычніка 1940 года гарадскі пасёлак) Маларыта. 12 кастрычніка 1940 года падзелены на 11 сельсаветаў: Арэхаўскі, Велікарыцкі, Гвозніцкі, Збуражскі, Лукаўскі, Ляхавецкі, Макранскі, Масевіцкі, Олтушскі, Радзежскі, Хаціслаўскі. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Збуражскі, Ляхавецкі, Масевіцкі і Радзежскі сельсаветы[4]. 8 жніўня 1959 года да раёна далучаны Осаўскі і Чарнянскі сельсаветы скасаванага Дзівінскага раёна. 25 снежня 1962 года раён скасаваны, гарадскі пасёлак Маларыта, Арэхаўскі, Велікарыцкі, Гвозніцкі, Лукаўскі, Макранскі, Олтушскі, Хаціслаўскі сельсаветы перададзены ў склад Брэсцкага раёна, Осаўскі і Чарнянскі — у склад Кобрынскага раёна. 6 студзеня 1965 года раён утвораны зноў, уключаў гарадскі пасёлак Маларыта, Арэхаўскі, Велікарыцкі, Гвозніцкі, Лукаўскі, Макранскі, Олтушскі, Хаціслаўскі сельсаветы Брэсцкага раёна і Чарнянскі сельсавет Кобрынскага раёна. 23 снежня 1970 года Маларыта атрымала статус горада раённага падпарадкавання. 20 кастрычніка 1995 года горад Маларыта і Маларыцкі раён аб’яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку. 2 сакавіка 1998 года ўтвораны Маларыцкі сельсавет, які 17 верасня 2013 года скасаваны[5]. 26 верасня 2025 года скасаваны Арэхаўскі сельсавет[6]

Транспарт

[правіць | правіць зыходнік]

Па тэрыторыі раёна праходзяць дзве аўтамагістралі рэспубліканскага значэння — мяжа Украіны (Олтуш) Р17 і Кобрын — мяжа Украіны (Макраны) М12 працягласцю 94,4 км. Паміж населенымі пунктамі раёна шырокая сетка дарог, агульнай працягласцю 454,8 км з іх з асфальта-бетонным пакрыццём 115,3 км, жвіровым пакрыццём 314 км, грунтавым 25,5 км.

Насельніцтва

[правіць | правіць зыходнік]
Год Колькасць
1959 31 919 [7]
1970 32 031 [8]
1979 30 528 [9]
1989 28 719 [10]
1996 29 800 [11]
1999 29 098 [12]
2001 28 700 [11]
2002 28 426 [11]
Год Колькасць
2003 28 190 [11]
2004 27 920 [11]
2005 27 543 [11]
2006 27 171 [11]
2007 26 858 [11]
2008 26 505 [11]
2009 25 780 [13]
2010 25 676 [11]
Год Колькасць
2011 25 337 [11]
2012 25 084 [14]
2013 24 853 [15]
2014 24 736 [16]
2015 24 592 [17]
2016 24 455 [18]
2017 24 432 [19]
2018 24 306 [20]
Год Колькасць
2019 23 828 [13]
2020 23 801 [21][22]
2021 23 583 [23]
2022 23 261 [24]
2023 22 979 [25]
2024 22 614 [26]
2025 22 213 [27]
2026 22 006 [28]

Старшыні райвыканкама

[правіць | правіць зыходнік]

Ганаровыя грамадзяне Маларыцкага раёна

[правіць | правіць зыходнік]

Крыніцы

[правіць | правіць зыходнік]
  1. ↑ а б в Вынікі перапісу 2009 года
  2. ↑ «Дзяржаўны зямельны кадастр Рэспублікі Беларусь» Архівавана 4 сакавіка 2016. (па стане на 1 студзеня 2011 г.)
  3. ↑ GeoNames — 2005. Праверана 9 ліпеня 2017.
  4. ↑ Указ Президиума Верховного Совета Белорусской ССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Брестской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938—1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.
  5. ↑ Решение Брестского областного Совета депутатов от 17 сентября 2013 г. № 305 Об изменениях в административно-территориальном устройстве Берёзовского, Ивацевичского, Малоритского, Пинского районов Брестской области Архівавана 16 чэрвеня 2020.
  6. ↑ Решение Брестского областного Совета депутатов от 26 сентября 2025 г. № 116 Об изменении административно-территориального устройства Брестской области
  7. ↑ http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/ussr59_reg1.php
  8. ↑ http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/ussr70_reg1.php
  9. ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr79_reg2.php
  10. ↑ http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg1.php
  11. ↑ а б в г д е ё ж з і к Численность населения на начало периода в 1996—2018 годах по городам областного подчинения и районам Брестской области — Национальный статистический комитет Республики Беларусь.
  12. ↑ Інтэрактыўная інфармацыйна-аналітычная сістэма распаўсюджавання афіцыйнай статыстычнай інфармацыі Рэспублікі Беларусь — Национальный статистический комитет Республики Беларусь.
  13. ↑ а б Итоговые данные переписей населения Республики Беларусь — Национальный статистический комитет Республики Беларусь.
  14. ↑ Численность населения на 1 января 2012 года и среднегодовая численность населения за 2011 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2012.
  15. ↑ Численность населения на 1 января 2013 года и среднегодовая численность населения за 2012 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2013.
  16. ↑ Численность населения на 1 января 2014 года и среднегодовая численность населения за 2013 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2014.
  17. ↑ Численность населения на 1 января 2015 год и среднегодовая численность населения за 2014 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2015.
  18. ↑ Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2016 г. і сярэднегадавая колькасць насельніцтва за 2015 год па Рэспубліцы Беларусь у разрэзе абласцей, раёнаў, гарадоў і пасёлкаў гарадскога тыпу, Численность населения на 1 января 2016 года и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2016.
  19. ↑ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа, Численность населения на 1 января 2017 года и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2017.
  20. ↑ Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа, Численность населения на 1 января 2018 года и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2018.
  21. ↑ Численность населения на 1 января 2020 г. по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2020.
  22. ↑ https://brest.belstat.gov.by/upload/2021/demogr/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C%20%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%20%D0%BF%D0%BE%20%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BC%20(BrestReg)1.xlsx
  23. ↑ Численность населения на 1 января 2021 г. и среднегодовая численность населения за 2020 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2021.
  24. ↑ Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.
  25. ↑ Численность населения на 1 января 2023 г. и среднегодовая численность населения за 2022 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2023.
  26. ↑ Численность населения на 1 января 2024 г. и среднегодовая численность населения за 2023 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа — Белстат, 2024.
  27. ↑ Численность населения на 1 января 2025 г. и среднегодовая численность населения за 2024 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа — Белстат, 2025.
  28. ↑ Численность населения на 1 января 2026 г. и среднегодовая численность населения за 2025 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, посёлков городского типа — Минск: Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2026. — 30 с.
  29. ↑ Кадравы дзень у Лукашэнкі. Новыя кіраўнікі ў раёнах і іншыя назначэнні // БелТА. 12 снежня 2022
  30. ↑ Ганаровыя грамадзяне Маларыцкага раёна(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 26 студзеня 2021. Праверана 11 студзеня 2022.

Літаратура

[правіць | правіць зыходнік]
  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 10. — 544 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0169-9 (т. 10).
  • Маларыцкі раён // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 459. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.
  • Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
  • Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.
Узята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Маларыцкі_раён&oldid=5043900"