Торвальд Кодрансан

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Торвальд Кодрансан
Bishop Fridrik memorial 2.jpg
Род дзейнасці: скальд
Дата нараджэння: каля 950
Месца нараджэння:
Дата смерці: каля 1002
Месца смерці:
Месца пахавання:

Торвальд Кодрансан, Торвальд Вандроўнік (Thorvald Kodransson; ? — пасля 1002?) — ісландскі падарожнік і місіянер X ст., адзін з першых апосталаў хрысціянства ў Ісландыі.

У час знаходжання ў Саксоніі Торвальд Кодрансан прыняў хрысціянства. За спробу пашырыць яго на радзіме быў асуджаны да выгнання. Аднак у 1000 хрысціянства было прынята ў Ісландыі ў якасці афіцыйнай рэлігіі. У гэты ж год Торвальд выправіўся ў Іерусалім, адтуль вяртаўся дамоў праз Канстанцінопаль (дзе быў у вялікай пашане імператара і патрыярха) і Кіеў.

Паводле ісландскай сагі Торвальд Кодрансан памёр «на Русі, недалёка ад Полацка (Palteskja) і пахаваны на гары пры царкве св. Яна Хрысціцеля, і людзі лічаць яго святым». Невялікая сага (татра) «Пра Торвальда Вялікага Падарожніка» ўдакладняе гэтыя звесткі, дадаючы, што магіла яго «пад высокай гарой у Дрофне (Drafn) пры царкве св. Яна», дзе ён нібыта заснаваў манастыр. Згодна з той жа крыніцай, Торвальд Кодрансан быў накіраваны на Русь як афіцыйны прадстаўнік візантыйскага імператара. Месцазнаходжанне «высокай гары ў Дрофне» дакладна не лакалізавана. Некаторымі даследчыкамі атаесамліваецца з р. Друць, іншыя ідэнтыфікуюць яе з полацкім Верхнім замкам, насупраць якога на востраве, які, магчыма, раней называўся «Травен», знаходзіўся манастыр св. Яна. Не выключана, аднак, што яна знаходзілася на паўночны ўсход ад Полацка, дзе сустракаюцца падобныя па гучанні тапонімы (напр., Дрэтунь). Магчыма ідэнтыфікацыя яе і з «гарой Рагнеды» на п-ве Перавоз паміж вусцем ракі Ушчы пры яе ўпадзенні ў возера Дрысы і вытокам ракі Дрысы. Паводле народнага падання, тут быў забіты князь Рагвалод ударам каменнага молата, а потым тут жа пахавана княгіня Рагнеда. Паводле звестак А. Кіркора і А. Семянтоўскага, і на самой гары, і ў возеры ў ХІХ ст. часта знаходзілі каменныя молаты і паліцы, што таксама можа сведчыць аб існаванні тут старажытнага скандынаўскага пасялення і кульце Тора.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]