Дрыбін

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Гарадскі пасёлак
Дрыбін
Dribin.JPG
Аўтобусная станцыя
Сцяг Герб
Сцяг Герб
Краіна
Вобласць
Раён
Каардынаты
Першае згадванне
Гарадскі пасёлак з
Вышыня цэнтра
175 м
Насельніцтва
2 974 чалавекі[1] (2017)
Часавы пояс
Тэлефонны код
+375 2248
Аўтамабільны код
6
Дрыбін на карце Беларусі ±
Дрыбін (Беларусь)
Дрыбін
Дрыбін (Магілёўская вобласць)
Дрыбін

Дры́бін[2] (афіц. транс.: Drybin) — гарадскі пасёлак у Магілёўскай вобласці Беларусі, цэнтр Дрыбінскага раёна, на р. Проня, за 64 км на паўночны ўсход ад Магілёва. Аўтамабільнымі дарогамі злучаны з Магілёвам і Горкамі. Насельніцтва 2 974 чал. (2017)[1].

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Упершыню Дрыбін згадавецца ў XVI ст. як шляхецкае ўладанне ў Мсціслаўскім ваяводстве. У XVII ст. існаваў Новы Дрыбін. Канцлер Леў Сапега ў сваім тэстаменце (1633) згадаў «вёску і пушчу Дрыбінскую»[3].

У Трынаццацігадовую вайну (16541667) мясцовасць апынулася ў цэнтры баявых дзеянняў: 8 кастрычніка 1660 непадалёк ад Дрыбіна абаронцы Вялікага Княства Літоўскага пад камандаю гетмана вялікага Паўла Яна Сапегі здабылі перамогу над маскоўскімі захопнікамі. У часы Вялікай Паўночнай вайны (17001721) у 1708 мястэчка спалілі расійскія войскі[4].

У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772) Дрыбін апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Чавускім павеце Магілёўскай губерні. Станам на 1784 мястэчка з'яўлялася цэнтрам маёнтку Цеханавецкіх, тут быў 181 двор, 25 крамаў, млын, царква. У 1830 у Дрыбіне заснавалі вінакурнае прадпрыемства. У 1845 выбухнула выступленне сялян супраць прыгоннага права, жорстка здушанае расійскімі салдатамі[4]. У 1877 мясцовасць перайшла ў валоданне Урангеля фон Гюбенталя. На 1880 Дрыбін налічваў 250 двароў, існавалі царква, два малітоўныя дамы, валасная ўправа, бальніца, два млыны, школа пісьменнасці. Апрача сельскай гаспадаркі жыхары займаліся промысламі, найбольш вядомымі былі дрыбінскія шапавалы, якія распрацавалі сваю ўмоўную мову — «катрушніцкі лемезень». З 1903 у мястэчку дзейнічала пажарнае таварыства, у 19101911 адкрыліся паштова-тэлеграфная кантора і ашчадная каса.

1 студзеня 1919 згодна з пастановай I з'езду КП(б) Беларусі Дрыбін увайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 Дрыбін вярнулі БССР, дзе ён стаў цэнтрам раёна (з 16 верасня 1959 да 29 снежня 1989 цэнтрам сельсавета). У 1930-я тут працавалі вадзяны і нафтавы млыны, кузня, кравецкая майстэрня «Чырвоная ігла» (з 1907; 22 работнікі), шавецкая майстэрня, арцель «Смычка» (з 1930; 16 работнікаў), смалакурны завод, арцель «Смалапрадукцыя» (з 1927; 23 работнікі), хлебапякарня (з 1930; 2 работнікі), крухмальны завод (з 1929), масларобча-сыраварны завод (з 1929), шапавальны завод[5]. У Другую сусветную вайну з 14 ліпеня 1941 да 2 кастрычніка 1943 мястэчка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. Акупанты стварылі тут лагер смерці, дзе знішчылі 2,5 тыс. чалавек.

У 1997 Дрыбін атрымаў афіцыйны статус пасёлка гарадскога тыпу.

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

Эканоміка[правіць | правіць зыходнік]

Прадпрыемствы харчовай прамысловасці. Гасцініца «Дрыбін».

Культура[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Дрыбінскага раёна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 2004.
  • Лившиц, В.М. Перекрёстки Дрибинской истории ( Краткий историко -экономический очерк) — Горки.2017.— 80 с.,ил.
  • Лившиц, В.М. Гордость и слава Дрибинского района.— Горки.2017.— 50с.,ил.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. 1,0 1,1 1,2 Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2017 г. і сярэднегадавая колькасць насельніцтва за 2016 год па Рэспубліцы Беларусь у разрэзе абласцей, раёнаў, гарадоў і пасёлкаў гарадскога тыпу (руск.) . Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь (29 сакавіка 2017). Праверана 3 красавіка 2017.
  2. Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Магілёўская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2007. — 406 с. ISBN 978-985-458-159-0. (DJVU)
  3. Валерый Грынявецкі. Дрыбін // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 604.
  4. 4,0 4,1 Вольга Князева. Дрыбін // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1996. С. 300.
  5. Дрыбін. Ганцавіцкі краязнаўча-інфармацыйны партал. Праверана 22 студзеня 2011.
  6. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2016 г. і сярэднегадавая колькасць насельніцтва за 2015 год па Рэспубліцы Беларусь у разрэзе абласцей, раёнаў, гарадоў і пасёлкаў гарадскога тыпу (руск.) . Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь (30 сакавіка 2016). Праверана 3 красавіка 2017.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]