Чавускі раён

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Чавускі раён
Герб
Coat of Arms of Čavusy, Belarus.png
Краіна

Беларусь

Уваходзіць у

Магілёўская вобласць

Адміністрацыйны цэнтр

Чавусы

Афіцыйныя мовы

Родная мова: беларуская 60,79 %, руская 38,57 %
Размаўляюць дома: беларуская 19,12 %, руская 79,47 %[1]

Насельніцтва (2009)

21 242 чал,[1] (12-е месца)

Шчыльнасць

14,44 чал./км² (16-е месца)

Нацыянальны склад

беларусы — 94,32 %,
рускія — 4,1 %,
іншыя — 1,58 %[1]

Плошча

1 471.39[2] км²
(8-е месца)

Чавускі раён на карце

Часавы пояс

+2

Commons-logo.svg Чавускі раён на Вікісховішчы
Каардынаты: 53°48′ пн. ш. 30°58′ у. д. / 53.8° пн. ш. 30.966667° у. д. (G) (O) (Я)

Чавускі раён — адміністрацыйная адзінка ў складзе Магілёўскай вобласці. На поўначы мяжуе з Дрыбінскім, на захадзе — з Слаўгарадскім і Быхаўскім, на ўсходзе — з Мсціслаўскім і Чэрыкаўскім раёнамі.

Геаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Раён займае частку Аршанска-Магілёўскай раўніны. У фарміраванні рэльефу галоўную ролю адыграў Сожскі ледавік і яго водна-ледавіковыя патокі. Тэрыторыя раёна раўнінна-узгорыстая, мае агульны нахіл з поўначы на поўдзень. Плошча — 1471 км², з іх ралля — 53006 га, лугі — 27500 га, лясы — 44780 га, балоты — 3790 га, вадаёмы — 1780 га. Асноўныя рэкі — Проня з прытокамі Бася і Раста.

Горад Чавусы — цэнтр Чавускага раёна, размешчаны на рацэ Бася. Знаходзіцца на адлегласці 41 км ад Магілёва, у 5 км ад чыгуначнай станцыі Чавусы на лініі «Магілёў-Крычаў».

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Горад вядомы з сярэдзіны XVI стагоддзя як вёска Чаўсавічы. З 1589 года ў Магілёўскай эканоміі. З 1604 года населены пункт набыў статус горада. У 1634 годзе горад атрымаў магдэбургскае права. З 1924 года горад — цэнтр раёна. У дарэвалюцыйны час горад Чавусы быў цэнтрам аднайменнага павета.

Дэмаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Насельніцтва раёна складае 29,7 тыс. чалавек. Усяго акрамя Чавусаў налічваецца 172 сельскіх населеных пункта.

  • У раёне на 1 студзеня 2001 года пражывала 25500 чалавек. У Чавусах — 11 тысяч, у сельскіх населеных пунктах — 14 500 чалавек.
  • На пачатак 2004 года ў раёне пражывала 23317 чалавек. У Чавусах — 10848 чалавек, у сельскіх населеных пунктах — 12469 чалавек.
  • На 1 студзеня 2009 года пражывала 20800 чалавек. У Чавусах — 10,4 тысячы, у сельскіх населеных пунктах — 10 400 чалавек.

Эканоміка[правіць | правіць зыходнік]

Прадпрыемствы горада выпускаюць малочную прадукцыю, ажыццяўляюць першасную апрацоўку лёну, вырабляюць будаўнічыя матэрыялы.

Транспарт[правіць | правіць зыходнік]

Горад Чавусы — вузел аўтадарог на Магілёў, Крычаў, Мсціслаў, Чэрыкаў.

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

Вядомыя ўраджэнцы і жыхары[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 17: Хвінявічы — Шчытні / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн., 2003. — 512 с.: іл. ISBN 985-11-0279-2 (т. 17), ISBN 985-11-0035-8.

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

герб Адміністрацыйны падзел Магілёўскай вобласці сцяг

РаёныАсіповіцкіБабруйскіБыхаўскіБялыніцкіГлускіГорацкіДрыбінскіКасцюковіцкіКіраўскіКлімавіцкіКлічаўскіКраснапольскіКруглянскіКрычаўскіМагілёўскіМсціслаўскіСлаўгарадскіХоцімскіЧавускіЧэрыкаўскіШклоўскі