Гарадскі пасёлак Радунь

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Гарадскі пасёлак
Радунь
Centrum miasta Raduń.JPG
Сцяг Герб
Сцяг
Герб
Краіна
Вобласць
Раён
Каардынаты
Памылка: няправільныя каардынаты (ўведзена: 54, 02, 0, паўночнае, 24, 59, 0, усходняе, )
Насельніцтва
2,7 тыс. чалавек (2008)
Часавы пояс
Тэлефонны код
+375 1594
Паштовы індэкс
231390
Аўтамабільны код
4
Гарадскі пасёлак Радунь (Беларусь)
Гарадскі пасёлак Радунь
Гарадскі пасёлак Радунь (Гродзенская вобласць)
Гарадскі пасёлак Радунь

Радунь — гарадскі пасёлак у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. У 30 км ад г.п. Воранава, 93 км ад Гродна, 24 км ад чыгуначнай станцыі Бастуны на лініі ВільнюсЛіда. Вузел аўтадарог на Вільнюс, Ліду, Іўе, Васілішкі, Астрыну. Насельніцтва 2,8 тыс. чал. (2006).

Назва[правіць | правіць зыходнік]

На думку беларускага географа В. Жучкевіча тапонім «Ра́дунь»[1], найбольш імаверна, утварыўся ад назвы рэчкі Радунька[2].

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Упершыню згадваецца ў грамаце Ягайлы пад 1387 як горад Радыня, цэнтр воласці. Цягам XIVХVII стагоддзяў у ваколіцах горада існаваў замак.

Гарадскі герб з прывілею 1792

Станам на 1538 у Радуні было, апрача Рынку, 7 вуліц і 210 хрысціянскіх дамоў. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (15651566) мястэчка як цэнтр староства ўвайшло ў склад Лідскага павета Віленскага ваяводства. У 1649 кароль і вялікі князь Уладзіслаў Ваза надаў гораду Магдэбургскае права і герб: «у срэбным полі чырвоны рак»[3]. У другой пал. ХVIII ст. Радунь перайшла ў прыватнае валоданне.

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Радунь апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Лідскім павеце. Станам на 1829 у мястэчку было 88 будынкаў (47 хрысціянскіх і 41 іўдзейскі) і 8 вінакурняў[4], на 1861 — 121 двор, на 1866 — 91 двор. Паводле вынікаў перапісу (1897) — 313 будынкаў, гарбарня, млын, народнае вучылішча.

Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Радунь апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе зрабілася цэнтрам гміны Лідскага павета.

У 1939 Радунь увайшла ў БССР, дзе ў 1940 зрабілася цэнтрам раёна. У Другую сусветную вайну з чэрвеня 1941 да 13 ліпеня 1944 мястэчка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. 30 красавіка 1958 паселішча атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадскога тыпу. 25 снежня 1962 Радунскі раён расфарміравалі, мястэчка ўвайшло ў склад Воранаўскага раёна.

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

Інфраструктура[правіць | правіць зыходнік]

У Радуні працуюць 2 сярэднія школы, школа-інтэрнат, дзіцячая музычная школа, 2 бібліятэкі, дом культуры.

Эканоміка[правіць | правіць зыходнік]

Прадпрыемствы харчовай прамысловасці.

Турыстычная інфармацыя[правіць | правіць зыходнік]

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

Вядомыя асобы[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гродзенская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2004. — 469 с. ISBN 985-458-098-9.
  2. Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. — Мн.: Изд-во БГУ, 1974. С. 316—317.
  3. Радунь // Цітоў А. Геральдыка беларускіх местаў (XVI — пачатак XX ст.). — Мн.: Полымя, 1998.
  4. Соркіна I. Мястэчкі Беларусі ў канцы ХVІІІ — першай палове ХІХ ст. — Вільня: ЕГУ, 2010. С. 155.
  5. Іна Соркіна. Мястэчкі Лідскага ўезда ў XIX — пачатку XX ст. // Ліда і Лідчына: да 685-годдзя з дня заснавання горада: матэрыялы рэспуб. навук.-практ. канф., (Ліда, 3 кастр. 2008 г.) / рэдкал.: Худык А. П. (гал. рэд.). — Ліда, 2008.
  6. Raduń // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.Tom IX: Poźajście — Ruksze. — Warszawa, 1888. S. 450.
  7. Радунь // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 2001. С. 69.
  8. Радунь // к // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 648 с. ISBN 978-985-11-0384-9
  9. J. Drużyńska, S. M. Jankowski. Wyklęte życiorysy. — Poznań: Dom Wydawniczy REBIS, 2009. ISBN 978-83-7510-373-1. — S. 212. (польск.) 

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

герб Адміністрацыйны падзел Гродзенскай вобласці сцяг

Горад Гродна
РаёныАстравецкіАшмянскіБераставіцкіВаўкавыскіВоранаўскіГродзенскіДзятлаўскіЗэльвенскіІўеўскіКарэліцкіЛідскіМастоўскіНавагрудскіСвіслацкіСлонімскіСмаргонскіШчучынскі