Езнас

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Горад
Езнас
літ.: Jieznas
Сцяг Герб
Сцяг Герб
Jieznas001.JPG
Краіна
Павет
Раён
Сянюнія
Каардынаты
Першае згадванне
Ранейшыя назвы
Езна (да 1917 года)[1]
Горад з
Вышыня цэнтра
109 м
Насельніцтва
  • 1 086 чал. (2017)
Часавы пояс
Езнас на карце Літвы
Езнас (Літва)
Езнас

Е́знас (літ.: Jieznas, традыцыйная беларуская назва — Е́зна) — горад у Прыенайскім раёне Каўнаскага павета Літвы, на беразе аднайменнага возера. Адміністрацыйны цэнтр Езнаскай сянюніі. Насельніцтва 1300 чал. (2010).

Геаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Знаходзіцца за 16 км на ўсход ад Прыеная, за 37 км на паўднёвы ўсход ад Каўнаса, за 38 км на паўднёвы захад ад чыгуначнай станцыі Кайшадорыс. Згодна з сучаснай афіцыйнай літоўскай класіфікацыяй горада належыць да этнаграфічнага рэгіёна Дзукія.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Першы пісьмовы ўспамін пра Езну датуецца 1492 годам, уладанне вялікага князя (двор, цэнтр воласці Ковенскага павета). З 1507 года — ва ўладанні Галоўчынскіх, ад 1633 — Пацаў[2].

Пад 1581 годам упершыню згадваецца як мястэчка. У пачатку XVII стагоддзя тут існаваў кальвінскі збор, ператвораны пазней у касцёл. У 1645 годзе пры касцёле заснавалі шпіталь.

У 1710 годзе атрымала прывілей на штотыднёвыя таргі і мыта. Станам на 1776 год у Езне было 20 дымоў, 2 карчмы, 19 крамаў, вадзяны млын, тартак і шпіталь. З 1781 года дзейнічала школа.

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Троцкім павеце Віленскай губерні.

З 1918 года — у складзе Літвы. У 19521960 гадах — цэнтр Езнаскага раёна. У 1956 годзе атрымаў статус горада.

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

  • 1719 — 50 чал.
  • 1795 — 372 чал.
  • 1866 — 553 чал., з іх 375 каталікоў, 170 юдаістаў, 5 магаметанаў, 3 праваслаўныя.[3]
  • 1897 — 1255 чал.
  • 1923 — 989 чал.
  • 1959 — 797 чал.
  • 1979 — 1854 чал.
  • 1989 — 2,1 тыс. чал.[4]
  • 2001 — 1476 чал.
  • 2010 — 1300 чал.

Эканоміка[правіць | правіць зыходнік]

У горадзе знаходзіўся філіял Каўнаскага завода электрарухавікоў, дзейнічала швейная вытворчасць[5].

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. паводле ВСЭ
  2. Езна // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 3: Дадатак А — Я. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2010. С. 212
  3. Jezno // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.Tom III: Haag — Kępy. — Warszawa, 1882. S. 581
  4. Езнас // Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. П. Шишков. — М.: НИ «Большая Российская энциклопедия», 1998. — 640 с.: ил. ISBN 5-85270-262-5.
  5. "Современный толковый словарь": изд. "Большая Советская Энциклопедия", 1997 г.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]