Кшыштаф Кеслёўскі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Кшыштаф Кеслёўскі
польск.: Krzysztof Kieślowski
Krzysztof Kieślowski Portrait 1994.jpg
Дата нараджэння 27 чэрвеня 1941(1941-06-27)[1][2][…]
Месца нараджэння
Дата смерці 13 сакавіка 1996(1996-03-13)[1][2][…] (54 гады)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Адукацыя
Прафесія кінарэжысёр, сцэнарыст, аўтар
Кар’ера 19661994
Узнагароды Еўрапейская кінапрэмія за найлепшы еўрапейскі фільм (1988), «Залаты леў» Венецыянскага кінафестывалю (1993)
IMDb nm0001425
Commons-logo.svg Кшыштаф Кеслёўскі на ВікіСховішчы

Кшы́штаф Кеслё́ўскі (польск.: Krzysztof Kieślowski; 27 чэрвеня 1941 — 13 сакавіка 1996) — польскі кінарэжысёр і сцэнарыст, сусветна вядомы дзякуючы тэлецыклу «Дэкалог» (1989), фільму «Падвойнае жыццё Веранікі» (1991) і кінатрылогіі «Тры колеры» (1993—1994). Часам займаўся і тэатральнай дзейнасцю.

Кеслёўскі распачаў сваю кар’еру ў якасці рэжысёра, які спецыялізуецца на дакументальным кіно, аднак пазней стаў займацца стварэннем пераважна мастацкіх фільмаў. Яго раннія мастацкія карціны належалі да кірунку «кіно маральнага неспакою» і ўяўлялі сабой квазідакументальныя фільмы, якія паказвалі рэчаіснасць Польшчы таго часу. Затым ён звярнуўся да метафізічных тэм, ствараючы псіхалагічныя фільмы на маральныя і экзістэнцыяльныя тэмы. Са зменай кірунку змянілася і эстэтыка рэжысёра: ранні этап творчасці Кеслёўскага характарызаваўся аскетычнай формай, імітуючай дакумент, а позні этап — вытанчанымі візуальнымі сродкамі.

Кеслёўскі лічыцца адным з найбольш значных мастакоў у гісторыі сусветнага кінематографа другой паловы XX стагоддзя. Рэжысёр з’яўляецца лаўрэатам мноства прэстыжных кінаўзнагарод, сярод іх прыз Журы (1988), прыз ФІПРЭСІ (1988, 1991) і прыз Экуменічнага журы (1991) Канскага кінафестывалю; прыз ФІПРЭСІ (1989) і Залаты Леў (1993) Венецыянскага кінафестывалю; «Сярэбраны мядзведзь» Берлінскага кінафестывалю за найлепшую рэжысуру (1994). У 1995 годзе быў намінаваны на «Оскар» як «Найлепшы рэжысёр» і за «Найлепшы сцэнарый»[7]. У 2002 годзе Кеслёўскі быў адзначаны другім месцам у спісе Дзесяці найлепшых рэжысёраў сучаснасці паводле часопіса «Sight & Sound» Брытанскага інстытута кіно[8].

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Маладосць і адукацыя[правіць | правіць зыходнік]

Дом у Сакалоўску, у якім пражываў Кшыштаф Кеслёўскі

Кшыштаф Кеслёўскі нарадзіўся 27 чэрвеня 1941 года ў Варшаве. Сям’я бацькі — Рамана Кеслёўскага, паходзіла з Валыні, маці — Барбара, паходзіла з Быдгашча. Бацькі ажаніліся ў Варшаве на пачатку верасня 1939 г. Дзяцінства Кеслёўскага прайшло ў невялікіх гарадках, бо яго бацька, інжынер-будаўнік, хварэў на сухоты і часта пераязджаў з-за патрэбы лячэння. Сам Кшыштаф таксама цярпеў на хваробы лёгкіх[9], і бацькі вазілі яго па санаторыях [10]. Па атрыманні базавай адукацыі Кеслёўскі паступіў у школу пажарных ва Вроцлаве, якую кінуў пасля першага паўгоддзя навучання [11].

У 1957 годзе Кеслёўскі па парадзе бацькоў паступіў у Дзяржаўны ліцэй тэатральнай тэхнікі ў Варшаве, дырэктарам якога быў яго дзядзька [12]. Падчас навучання, якое працягвалася да 1962 года, ён быў касцюмерам такіх акцёраў, як Тадэвуш Ламніцкі, Аляксандр Бардзіні і Збігнеў Запасевіч[13][14]. Пасля сканчэння ліцэя хацеў стаць тэатральным рэжысёрам, аднак не мог атрымаць адукацыю ў гэтым кірунку, бо не быў выпускніком універсітэта[15]. Тады ён вырашыў вывучаць кінарэжысуру ў Нацыянальнай школе кіно ў Лодзі, куды паступіў з трэцяй спробы[16]. У 1968 годзе скончыў кінашколу, а ў 1970 г. атрымаў дыплом[17][14].

Падчас вучобы, у 1967 годзе ажаніўся з Марыяй Каўціла (Cautillo). У 1972 годзе ў іх нарадзілася дачка Марта[18].

Фільмаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Год Беларуская назва Арыгінальная назва Роля ў стварэнні фільма
1966
кар «Трамвай» польск.: Tramwaj рэжысёр, сцэнарыст
1966
дак «Установа» польск.: Urząd рэжысёр, сцэнарыст
1967
кар «Канцэрт па заяўках» польск.: Koncert życzeń рэжысёр, сцэнарыст
1968
дак «Здымак» польск.: Zdjęcie рэжысёр
1969
дак «З горада Лодзь» польск.: Z miasta Łodzi рэжысёр
1970
дак «Я быў жаўнерам» польск.: Byłem żołnierzem рэжысёр, сцэнарыст
1970
дак «Фабрыка» польск.: Fabryka рэжысёр
1971
дак «Перад раллі» польск.: Przed rajdem рэжысёр
1972
дак «Прыпеў» польск.: Refren рэжысёр
1972
дак «Між Уроцлавам і Зялёнай Гурай» польск.: Między Wrocławiem a Zieloną Górą рэжысёр
1972
дак «Прынцыпы бяспекі і гігіены ў медным рудніку» польск.: Podstawy BHP w kopalni miedzi рэжысёр
1972
дак «Работнікі '71: Нічога пра нас без нас» польск.: Robotnicy '71: Nic o nas bez nas рэжысёр
1972
дак «Гаспадары» польск.: Gospodarze рэжысёр
1973
дак «Муляр» польск.: Murarz рэжысёр
1973
тф «Падземны пераход» польск.: Przejście podziemne рэжысёр, сцэнарыст
1974
дак «Рэнтген» польск.: Przeswietlenie рэжысёр
1974
дак «Першае каханне» польск.: Pierwsza miłość рэжысёр
1975
дак «Біяграфія» польск.: Życiorys рэжысёр, сцэнарыст
1975
дак «Легенда» польск.: Legenda рэжысёр, сцэнарыст
1975
тф «Персанал» польск.: Personel рэжысёр, сцэнарыст
1976
дак «Шпіталь» польск.: Szpital рэжысёр
1976
дак «Клапс» польск.: Klaps рэжысёр
1976
ф «Шнар» польск.: Blizna рэжысёр, сцэнарыст, аўтар дыялогаў
1976
тф «Спакой» польск.: Spokój рэжысёр, сцэнарыст, аўтар дыялогаў
1977
дак «З пункту гледжання начнога вартаўніка» польск.: Z punktu widzenia nocnego portiera рэжысёр
1977
дак «Не ведаю» польск.: Nie wiem рэжысёр
1978
дак «Сем жанчын рознага веку» польск.: Siedem kobiet w roznym wieku рэжысёр
1979
ф «Аматар» польск.: Amator рэжысёр, сцэнарыст, аўтар дыялогаў
1980
дак «Вакзал» польск.: Dworzec рэжысёр
1980
дак «Гаворачыя галовы» польск.: Gadające glowy рэжысёр
1981
ф «Выпадак» польск.: Przypadek рэжысёр, сцэнарыст
1981
ф «Кароткі працоўны дзень» польск.: Krótki dzień pracy рэжысёр, сцэнарыст
1985
ф «Без канца» польск.: Bez końca рэжысёр, сцэнарыст
1988
дак «Сем дзён тыдня — Варшава» польск.: Siedem dni w tygodniu рэжысёр
1988
ф «Кароткі фільм пра забойства» польск.: Krótki film o zabijaniu рэжысёр, сцэнарыст
1988
ф «Кароткі фільм пра каханне» польск.: Krótki film o miłości рэжысёр, сцэнарыст
1988
штф «Дэкалог» польск.: Dekalog рэжысёр, сцэнарыст
1991
ф «Падвойнае жыццё Веранікі» фр.: La Double vie de Veronique, польск.: Podwójne życie Weroniki рэжысёр, сцэнарыст
1993
ф «Тры колеры: Сіні» фр.: Trois couleurs: Bleu, польск.: Trzy kolory: Niebieski рэжысёр, сцэнарыст
1993
ф «Тры колеры: Белы» фр.: Trois couleurs: Blanc, польск.: Trzy kolory: Biały рэжысёр, сцэнарыст
1994
ф «Тры колеры: Чырвоны» фр.: Trois couleurs: Rouge, польск.: Trzy kolory: Czerwony рэжысёр, сцэнарыст

Узнагароды і намінацыі[правіць | правіць зыходнік]

Kieślowski’s star on the Walk of Fame in Łódź
Зорка Кеслёўскага на Алеі славы ў Лодзі, Польшча

На працягу сваёй кар’еры Кшыштаф Кеслёўскі атрымаў мноства ўзнагарод і намінацый, пачынаючы з прэміі Golden Hobby-Horse на Кракаўскім кінафестывалі ў 1974 годзе. Ніжэй прыведзены спіс іншых узнагарод і намінацый Кшыштафа Кеслёўскага.[7]

Кароткі фільм пра забойства
Дэкалог
  • Прэмія «Бодыль» за Найлепшы еўрапейскі фільм (1991) Перамога
  • Прэмія дзяцей і кіно Венецыянскага кінафестывалю (1989) Перамога
  • Прыз ФІПРЭСІ Венецыянскага кінафестывалю (1989) Перамога
Падвойнае жыццё Веранікі
  • Намінацыя на Срэбнага Кондара Аргенцінскай асацыяцыі кінакрытыкаў за Найлепшы замежны фільм (1992)
  • Прыз ФІПРЭСІ Канскага кінафестывалю (1991) Перамога
  • Прыз экуменічнага журы Канскага кінафестывалю (1991) Перамога
  • Намінацыя на Залатую пальмавую галіну Канскага кінафестывалю (1991)
  • Прыз Французскага сіндыката кінакрытыкаў за Найлепшы замежны фільм (1992) Перамога
  • Прыз глядацкіх сімпатый Міжнароднага варшаўскага кінафестывалю (1991) Перамога
Тры колеры: Сіні
  • Намінацыя на прэмію Сезар за Найлепшую рэжысуру (1994)
  • Намінацыя на прэмію Сезар за Найлепшы фільм (1994)
  • Намінацыя на прэмію Сезар за Найлепшы арыгінальны ці адаптаваны сцэнарый (1994)
  • Прэмія Залаты Ciak Венецыянскага кінафестывалю (1993) Перамога
  • Прэмія Залаты Леў Венецыянскага кінафестывалю (1993) Перамога
  • Прэмія Малы Залаты Леў Венецыянскага Кінафестывалю (1993) Перамога
  • Прэмія OCIC Венецыянскага кінафестывалю (1993) Перамога
Тры колеры: Белы
Тры колеры: Чырвоны
  • Намінацыя на прэмію Оскар за Найлепшую рэжысуру (1995)
  • Намінацыя на прэмію Оскар за Найлепшы сцэнарый (1995)
  • Намінацыя на прэмію BAFTA за Найлепшы фільм не на англійскай мове (1995)
  • Намінацыя на прэмію BAFTA за Найлепшы адаптаваны сцэнарый (1995)
  • Намінацыі кінапрэміі BAFTA на ўзнагароду Дэвіда Ліна за рэжысуру (1995)
  • Прэмія «Бодыль» за Найлепшы неамерыканскі фільм (1995) Перамога
  • Намінацыя на Залатую пальмавую галіну Канскага кінафестывалю (1994)
  • Намінацыя на прэмію Сезар за Найлепшую рэжысуру (1995)
  • Намінацыя на прэмію Сезар за Найлепшы фільм (1995)
  • Намінацыя на прэмію Сезар за Найлепшы арыгінальны ці адаптаваны сцэнарый (1995)
  • Прэмія Французскага сіндыката кінакрытыкаў за Найлепшы фільм (1995) Перамога
  • Узнагарода Міжнароднага кінафестывалю ў Ванкуверы за Самы папулярны фільм (1994) Перамога

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 Krzysztof Kieslowski // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 Krzysztof Kieślowski // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #119135779 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 10 снежня 2014.
  5. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #119135779 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 30 снежня 2014.
  6. Museum of Modern Art online collection Праверана 4 снежня 2019.
  7. 7,0 7,1 Awards for Krzysztof Kieślowski. Internet Movie Database. Праверана 19 мая 2012.
  8. Sight & Sound | Modern Times. BFI (25 студзеня 2012). Праверана 9 верасня 2012.
  9. Krzysztof Kieślowski: Autobiografia, s. 11-12
  10. Krzysztof Kieślowski: Autobiografia, s. 18
  11. Krzysztof Kieślowski: Autobiografia, s. 20
  12. Krzysztof Kieślowski: Autobiografia, s. 21
  13. Krzysztof Kieślowski: Autobiografia, s. 79
  14. 14,0 14,1 http://www.culture.pl/baza-film-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/krzysztof-kieslowski
  15. Krzysztof Kieślowski: Autobiografia, s. 24
  16. Krzysztof Kieślowski: Autobiografia, s. 30-31
  17. http://www.filmpolski.pl/fp/index.php/113608
  18. http://film.wp.pl/id,564,name,Krzysztof-Kieslowski,osoba_biografia.html?ticaid=116731

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Krzysztof Kieślowski: Autobiografia. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2006. ISBN 83-240-0648-6.
  • Stok, Danusia, ed. (1993). Kieślowski on Kieślowski. London: Faber and Faber. ISBN 0-571-17328-4.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]