Строй

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
Жыхары горада Кобрын. Каля 1916

Строй — назва традыцыйнага комплексу беларускага народнага адзення на тэрыторыі Беларусі і прылеглых краін: Польшчы, Украіны і Расіі. Строі былі сфарміраваныя і існавалі ў канцы XIX — сярэдзіне XX стагоддзяў.

Беларускі нацыянальны касцюм пачаў сваё фармаванне ў часы Сярэднявечча, да XIV-XVI стагоддзяў займеў свае адрозныя рысы, а да XIX стагоддзя цалкам сфармаваўся[1][2].

На тэрыторыі Беларусі вылучаюць зоны лакальных асаблівасцей традыцыйнага адзення ў тэхніцы выканання, у спосабе нашэння дэталяў вопраткі, у характары арнаменту і да т. п. Такія мясцовыя адмены касцюму і вызначаюцца тэрмінам «строй»[3]. Пры вылучэнні асобнага строю ўлічваюць супольнасць паўсядзённае і святочнае вопраткі, верхняй адзежы, абутку, галаўных убораў і ўпрыгажэнняў. Унутры строю адрозніваюць мужчынскі і жаночы касцюмы.

Даследчыкі вылучаюць больш за 30 строяў[3]. Асноўныя з іх[4]:

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. Народны традыцыйны касцюм (руск.) 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Беларускія народныя строі Архівавана 27 кастрычніка 2012.
  3. 3,0 3,1 Беларускае традыцыйнае адзенне Архівавана 16 чэрвеня 2013. (руск.) 
  4. Этнаграфія Беларусі: Энцыкл. (Беларус. Сав. Энцыкл.; Э91 Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1989. — 575 с.:іл. ISBN 5-85700-014-9
  5. Брагінскі строй
  6. Буда-Кашалёўскі строй
  7. Белавежская пушча як гістарычна-культурны рэгіён Беларусі (руск.) 
  8. Дамачаўскі строй
  9. Logo YouTube por Hernando.svg Дамачаўскі строй // Tradycyja / Belarusian Traditional Culture 12 декабря 2020.
  10. Выява
  11. Калінкавіцкі строй
  12. Капыльска-Клецкі строй
  13. Кобрынскі строй
  14. Краснапольскі строй
  15. Лялька-грэлка на імбрык у намітцы лунінецкага строю (руск.) 
  16. Фрагмент фартуха (Лунінецкі раён, ХІХ ст.) (руск.) 
  17. Мотальскі строй. Выява Архівавана 4 сакавіка 2016.
  18. Пінска-Івацэвіцкі строй. Выява Архівавана 4 сакавіка 2016.
  19. Смаленскі народны касцюм (руск.) 
  20. Жаночы сялянскі касцюм Смаленскай губерні кан. XIX — пач. XX ст. Архівавана 5 мая 2009. (руск.) 

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларускі народны касцюм / Л. І. Маленка; [маст. Э. Э. Жакевіч]. — Мінск : Ураджай, 2001.
  • Бялявіна, В. М. Жаночы касцюм на Беларусі / В. М. Бялявіна, Л. В. Ракава. — Мінск : Беларусь, 2007. — 350 с.
  • Бялявіна, В. М. Мужчынскі касцюм на Беларусі / В. М. Бялявіна, Л. В. Ракава. — Мінск : Беларусь, 2007. — 303 с.
  • Кацар, М. С. Беларускі арнамент: Ткацтва. Вышыўка. — Мінск, 1996.
  • Маленко, Л. И. Белорусский костюм XIX—XX вв. / Л. И. Маленко. — Минск : Белорусская наука, 2005.
  • Маслова, Г. С. Народная одежда русских, украинцев, белорусов в XIX — нач. XX вв. / Г. С. Маслова // Восточно-славянский этнографический сборник. — М., 1956.
  • Романюк М. Ф. Белорусская народная одежда. — Мн., 1981. — 473 с.
  • Этнаграфія Беларусі: Энцыклапедыя / Рэдкалегія: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. . — Мн.: БелСЭ, 1989. — 575 с. — ISBN 5-85700-014-9. — С. 166.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]