Беларуская гімназія імя Янкі Купалы
| Беларуская гімназія імя Янкі Купалы | |
|---|---|
| Заснавана | 1945 |
| Закрыта | 1950 |
| Тып | гімназія |
| Краіна | |
| Размяшчэнне |
|
Беларуская гімназія імя Янкі Купалы — беларуская навучальная ўстанова сярэдняй адукацыі, якая дзейнічала ў пасляваеннай Германіі ў 1945—1950 гадах у асяроддзі перамешчаных асоб (DP) у сістэме лагераў для перамешчаных асоб.
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]Гімназія была заснавана ў Рэгенсбургу пры лагеры для перамешчаных асоб з мэтай падрыхтоўкі беларускай моладзі да паступлення ў вышэйшыя навучальныя ўстановы. Адчынілася 10 снежня 1945 года.[1]
У розныя навучальныя гады гімназія працавала ў некалькіх пунктах амерыканскай акупацыйнай зоны:
- Рэгенсбург (1945—1946);
- Міхельсдорф (1946—1948);
- Віндзішбергердорф (1948—1949);
- Розенгайм (1949—1950).[2]
Гімназія дзейнічала ў сістэме нямецкай школьнай асветы і мела аднолькавыя правы з нямецкімі школамі падобнага тыпу. Гімназія была васьмікласная: выкладаліся агульнаадукацыйныя прадметы, рэлігія, беларуская мова, англійская мова, нямецкая мова і лацінская мова, а таксама элементы філасофіі.[2]
28 чэрвеня 1947 года гімназіі прысвоена імя Янкі Купалы.[2] 28 верасня 1948 года педагагічны і вучнёўскі калектыў быў падзелены на дзве школы, якія захавалі імя Янкі Купалы.[1]
Пры гімназіі існавала вучнёўская бурса (інтэрнат), дзе жылі дзеці без бацькоў; дзейнічала скаўцкая арганізацыя (гл. Гісторыя беларускага скаўтынгу), працавалі літаратурны (выдаваў часопіс «У выраі»), драматычны і спартыўны гурткі.[2]
Адбылося пяць выпускаў; пасведчанні атрымалі 44 чалавекі.[2] У розны час гімназію ўзначальвалі А. Орса, М. Рагажэцкі, А. Вініцкі.[1]
Настаўнікі гімназіі ў 1945/1946 навучальным годзе[3]
[правіць | правіць зыходнік]- Аляксандр Орса — дырэктар
- Яп. Апанас — рэлігія
- Антон Адамовіч — гісторыя
- К. Бітус — матэматыка
- Аўген Каханоўскі — беларуская мова і літаратура
- Мікола Кругловіч — рысаванне
- Мікола Кунцэвіч — лацінская мова
- Янка Муха — матэматыка
- Аляксандр Орса — геаграфія
- Наталля Орса — беларуская мова
- Мікола Равенскі — спевы
- Мечыслаў Рагажэцкі — матэматыка
- Іна Рытар — нямецкая мова
- Янка Станкевіч — гісторыя Беларусі
- Зінаіда Станкевіч — прыродазнаўство
- Парфіры Трысмак — фізіка і хімія
- А. Багдановіч — анатомія
Вядомыя выпускнікі
[правіць | правіць зыходнік]- Уладзімір Цвірка (1928—1992) — дзеяч беларускай эміграцыі.
Гл. таксама
[правіць | правіць зыходнік]- Беларуская школьная адукацыя за межамі Беларусі
- Беларускія лагеры для перамешчаных асоб пасля Другой сусветнай вайны
- Перамешчаная асоба
- Беларуская дыяспара
- У выраі
- Беларускі свет
Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- ↑ а б в Панькоў, М. (2001). Хроніка беларускага жыцця на чужыне (1945—1984). Мінск.
{{cite book}}: Папярэджанні CS1: месца без выдавецтва (спасылка) - ↑ а б в г д Беларуская гімназія імя Янкі Купалы. Беларуская энцыклапедыя: у 18 тамах. Vol. 2. Мінск: Беларуская энцыклапедыя. 1996. p. 408.
- ↑ Няміга, Г. (1987). Першая Беларуская гімназія на чужыне. Беларускі свет (19 (48)): 5–6.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Беларуская гімназія імя Янкі Купалы. Беларуская энцыклапедыя: у 18 тамах. Vol. 2. Мінск: Беларуская энцыклапедыя. 1996. p. 408.
- Максімюк, Ян (1994). Беларуская гімназія імя Янкі Купалы ў Заходняй Нямеччыне (1945—1950). Нью-Ёрк—Беласток: Беларускі інстытут навукі і мастацтва. ISBN 83-902162-0-5.