Расійска-ўкраінскі крызіс (2021—2022)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Расійска-ўкраінскі крызіс (2021—2022)
Асноўны канфлікт: Расійска-ўкраінская вайна
Russian forces near Ukraine, 2021-12-03 (crop).jpg
Карта ацэнкі амерыканскай выведкі адносна перамяшчэння расейскіх войскаў ля мяжы з Украінай па стане на 3 снежня 2021 года. Паводле ацэнак, Расея разгарнула каля 70 тысяч вайскоўцаў, у асноўным на адлегласці 100-200 км ад украінскай мяжы. Мяркуецца, што іх колькасць можа павялічыцца да 175 тысяч.
Дата 3 сакавіка 2021 г. – 24 лютага 2022 г.
Месца Сцяг Украіны Украіна, Балтыйскае мора
Статус канфлікт працягваецца
Праціўнікі
Сцяг Украіны Украіна
Flag of NATO.svg НАТА

Падтрымліваецца:
Flag of Belarus (1918, 1991–1995).svg Беларуская дэмакратычная апазіцыя[заўв 1] Сцяг Азербайджана Азербайджан
Сцяг ЗША ЗША
Сцяг Вялікабрытаніі Вялікабрытанія[3]
Сцяг Канады Канада[4]
Сцяг Грэцыі Грэцыя
Сцяг Даніі Данія
Flag of the Netherlands.svg Нідэрланды
Сцяг Германіі Германія
Flag of Europe.svg Еўрапейскі Саюз
Flag of Spain.svg Гішпанія
Сцяг Эстоніі Эстонія[5]
Сцяг Латвіі Латвія[6]
Літва Літва[7]
Сцяг Польшчы Польшча
Сцяг Чэхіі Чэхія
Сцяг Швецыі Швецыя[8]
Сцяг Фінляндыі Фінляндыя
Сцяг Францыі Францыя
Сцяг Японіі Японія

Саюзная Дзяржава
Сцяг Расіі Расія
Сцяг Беларусі Беларусь
Камандуючыя

Flag of the President of Ukraine.svg Уладзімір Зяленскі
Logo of the Ministry of Foreign Affairs of Ukraine with abbreviation in English.svg Дзмітрый Кулеба
Штандарт Міністра оборони України.svg Аляксей Рэзнікаў
Штандарт Міністра оборони України.svg Андрэй Таран
Standard of Ukrainian Chief of the General Staff rect.svg Валерый Залужны
Standard of Ukrainian Chief of the General Staff rect.svg Руслан Хомчак
Падтрымліваецца:
Flag of NATO.svg Енс Столтэнберг
Seal of the President of the United States.svg Джо Байдэн
Royal Coat of Arms of the United Kingdom (HM Government).svg Барыс Джонсан
Канада Джасцін Трудо
Flag of the President of Lithuania.svg Гітанас Наўседа
Flag of the President of Poland.svg Анджэй Дуда

Standard of the President of the Russian Federation.svg Уладзімір Пуцін

MID emblem.png Сяргей Лаўроў
Сяргей Шайгу
Валерый Герасімаў
Flag of the President of Belarus.svg Аляксандр Лукашэнка

Сілы бакоў
Украіна 209,000 узброеных сіл
Украіна 102,000 ваенізаваных
Украіна 900,000 рэзервовых сіл[9]

Вучэбная місія:
Канада 200 (Аперацыя «Unifier»)[9]
Злучаныя Штаты Амерыкі 165 (JMTG-U)[10]
Вялікабрытанія 53 (Аперацыя «Orbital»)[9]
Польшча 40 (JMTG-U)[9]
Літва 26 (JMTG-U)[9]

Расія 900,000 узброеных сіл
Расія 554,000 ваенізаваных
Расія 2,000,000 рэзервовых сіл[9]

≈ 20,000[9]
≈ 14,000[9]

Расійска-ўкраінскі крызіс 2021—2022 гадоў — працяглае ваеннае супрацьстаянне і міжнародны крызіс паміж Расійскай Федэрацыяй і Украінай, які пачаўся 3 сакавіка 2021 года і абвастрыўся ў канцы 2021 года, калі НАТА адмовіла Крамлю ў «гарантыях таго, што Украіна не далучыцца да альянсу». Крызіс выклікаў міжнародную напружанасць, у тым ліку з удзелам НАТА, Еўрасаюза, Люблінскага трохвугольніка, Садружнасці Незалежных Дзяржаў і АДКБ.

Вытокі[правіць | правіць зыходнік]

3 сакавіка баевікі самаабвешчанай «ДНР» заявілі, што атрымалі дазвол на прымяненне «папярэджальнага агню для знішчэння» пазіцый Узброеных сіл Украіны. Кіраўнік ўкраінскай дэлегацыі Трохбаковай кантактнай групы па ўрэгуляваньні сытуацыі на Данбасе Леанід Краўчук назваў такія заявы парушэньнем менскіх пагадненьняў.[11]

16 сакавіка пагранічны нарад ДПУ ў Сумскай вобласці зафіксаваў вылет верталёта Мі-8 з Расійскай Федэрацыі на адлегласць каля 50 метраў ва Украіну. Затым верталёт развярнуўся ў процілеглы бок і пакінуў паветраную прастору Украіны.[12]

26 сакавіка ў 13:45 расейскія вайскоўцы абстралялі ўкраінскія пазіцыі ў раёне вёскі Шумы з мінамётаў. У выніку абстрэлу загінулі 4 украінскія вайскоўцы.[13]

30 сакавіка галоўнакамандуючы Збройнымі сіламі Украіны генерал-палкоўнік Руслан Хомчак з трыбуны Вярхоўнай Рады заявіў, што, паводле звестак разведкі, Збройныя Сілы РФ павялічваюць колькасць войскаў на ўскраінах Украіны. у рамках падрыхтоўкі да вучэнняў «Захад-2021». На думку Хомчака, гэта стварае пагрозу ваеннай бяспецы дзяржавы. Ён заявіў, што па стане на 30 сакавіка 2021 года ўздоўж мяжы і часова акупаваных тэрыторый ужо ўтрымліваюцца 28 батальённа-тактычных груп праціўніка, войскі якіх сканцэнтраваны ў акупаваным Крыме, а таксама ў Растоўскай, Бранскай і Варонежскай абласцях.[14]

30 сакавіка Вярхоўная Рада на пазачарговым пасяджэнні прыняла заяву аб эскалацыі расійска-ўкраінскага ўзброенага канфлікту. «За» прагаласавалі 308 парламентарыяў. У тэксце заявы гаворыцца, што ў верасні 2021 года ў Беларусі плануецца правядзенне сумесных беларуска-расійскіх вучэнняў, якія ўяўляюць небяспеку для Украіны і ўспрымаюцца як пагроза эскалацыі міжнароднага ўзброенага канфлікту паміж Украінай і Расіяй.[15]

Старшыня Аб'яднанага камітэта начальнікаў штабоў ЗША Марк Мілі пагутарыў з галоўнакамандуючым Узброенымі сіламі Украіны Русланам Хомчаком, каб абмеркаваць бягучыя ўмовы бяспекі ва Усходняй Еўропе.[16] У гэты ж дзень адбылася размова Марка Мілі з начальнікам Генеральнага штаба Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі Валерыем Герасімавым.[17][18]

Расея адмовілася аднавіць рэжым спынення агню на Данбасе[19].

Міністр замежных спраў Расіі Сяргей Лаўроў 1 красавіка папярэдзіў аб магчымасці «знішчэння Украіны» ў выпадку магчымай эскалацыі канфлікту на Данбасе ў інтэрв'ю праграме «Вялікая гульня» на Першым канале расійскага тэлебачання.

1 красавіка Міністэрства абароны Украіны распаўсюдзіла заяву, што Расейская Федэрацыя завяршае комплекс мер, накіраваных на заахвочванне Украіны да ваеннага адказу на варожыя дзеянні акупантаў на лініі канфлікту на ўсходзе Украіны, пашырэнне ваеннай прысутнасці Расеі на ўсходзе Украіны. так званых ДНР і ЛНР увядзення рэгулярных падраздзяленняў расейскіх узброеных сіл, матывуючы гэта неабходнасцю абароны расейскіх грамадзян у самаабвешчаных рэспубліках (фактычна грамадзян Украіны, якім прымусова выдаваліся расейскія пашпарты ў апошнія гады). Акрамя таго, не выключана спроба прасоўвання расейскіх акупацыйных войскаў углыб Украіны. Таксама расійскім дыпламатычным прадстаўніцтвам за мяжой і СМІ была пастаўлена задача быць гатовымі да асвятлення і тлумачэння сусветнай супольнасці інфармацыі аб нібыта агрэсіўных дзеяннях Узброеных сіл Украіны і «міратворчых» мерах Расейскай Федэрацыі ў адказ.[20]

Прэс-сакратар прэзідэнта РФ Дзмітрый Пяскоў заявіў, што перамяшчэнне расійскай арміі па тэрыторыі краіны не павінна выклікаць турботы ў іншых краін, расійская армія рухаецца па тэрыторыі Расіі ў тых напрамках і стомленасці, якія яна лічыць неабходнымі для забеспячэння надзейнай бяспекі.[21]

Міністр замежных спраў Украіны Дзмітрый Кулеба і дзяржсакратар ЗША Энтані Блінкен абмеркавалі абвастрэнне сітуацыі на Данбасе. Блінкен пацвердзіў непахісную падтрымку з боку ЗША суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці Украіны.

Міністр абароны Украіны Андрэй Таран правёў тэлефонную размову з міністрам абароны Злучаных Штатаў Амерыкі Лойдам Осцінам. Кіраўнікі абаронных ведамстваў Украіны і ЗША абмеркавалі канкрэтныя напрамкі ўмацавання супрацоўніцтва ў сферы бяспекі і абароны. Лойд Осцін выказаў занепакоенасць апошнімі дзеяннямі Расійскай Федэрацыі і запэўніў міністра абароны Украіны ў гатоўнасці падтрымаць Украіну ў кантэксце агрэсіі Расеі на Данбасе і ў Крыме. Міністр абароны ЗША падкрэсліў, што ў выпадку эскалацыі расейскай агрэсіі ЗША не пакінуць Украіну ў спакоі і не дазволяць рэалізаваць агрэсіўныя памкненні РФ у дачыненні да Украіны.[22]

Намеснік кіраўніка Адміністрацыі прэзідэнта Раман Машавец сустрэўся з кіраўніком прадстаўніцтва НАТА ва Украіне Аляксандрам Віннікавым. На сустрэчы таксама абмяркоўвалася ўзмацненне прысутнасці расейскіх войскаў ля ўкраінскай мяжы. Аляксандр Віннікаў паабяцаў перадаць у штаб-кватэру НАТА ўсе дадзеныя аб сітуацыі на межах Украіны.

Аташэ па абароне ЗША, Канады і Вялікабрытаніі сустрэўся з міністрам абароны Украіны Таранам, двума яго намеснікамі Пятрэнкам і Палішчуком, камандуючым Аб’яднанымі сіламі Узброеных Сіл генерал-лейтэнантам Сяргеем Наевым і начальнікам упраўлення. Цэнтральнае разведвальнае ўпраўленне Кірыл Буданаў.

Расейскія крыніцы, у прыватнасці, на папулярным тэлеграм-канале «Ваенны аглядальнік», звязаным з расейскімі сілавікамі, апублікавалі відэа палёту групы расейскіх ударных верталётаў Ка-52 і Мі-28, дзе падкрэсліваецца, што палёт нібыта здзейсніў месца на мяжы з Украінай.[23]

Прэзідэнт ЗША Джозэф Байдэн правёў першую тэлефонную размову з прэзідэнтам Украіны Уладзімірам Зяленскім.[24]

Расейскія і пракрамлёўскія СМІ паведамляюць, што ў выніку нападу ўкраінскага беспілотніка на акупаванай частцы Данбаса нібыта загінула дзіця, не паведамляючы ніякіх падрабязнасцяў: каментарыяў сваякоў, фотаздымкаў з месца здарэння і імя забітага дзіцяці. У справаздачах Спецыяльнай маніторынгавай місіі АБСЕ за 2 і 3 красавіка няма звестак аб абстрэлах мірнага насельніцтва з боку Узброеных сіл Украіны.[25]

Спікер Дзярждумы РФ Вячаслаў Валодзін заявіў, што кіраўніцтва Украіны павінна несці адказнасць за гібель дзіцяці пад Данецкам і прапанаваў выключыць Украіну з Рады Еўропы.[26]

5 красавіка 2021 года ўкраінскі бок Аб'яднанага цэнтра кантролю і каардынацыі накіраваў у Спецыяльную маніторынговую місію АБСЕ ва Украіне ноту аб намерах акупацыйнай адміністрацыі фальсіфікаваць падзеі ў Н.П. Аляксандраўскае, Данецкая вобласць Украіны. Але адзначыў, што з улікам значнай аддаленасці н.п. Аляксандраўскае ад лініі судакранання бакоў, што ставіць пад сумнеў магчымасць выкарыстання БПЛА на такой адлегласці, а таксама з улікам беспадстаўнасці абвінавачвання ўкраінскі бок катэгарычна адмаўляе сваю датычнасць да таго, што адбылося.[27]

Прэм'ер-міністр Вялікабрытаніі Барыс Джонсан заявіў, што яго краіна занепакоеная дзейнасцю Расеі ў акупаваным Крыме і на мяжы з Украінай. Пра гэта ён заявіў падчас тэлефоннай размовы з прэзідэнтам Украіны Уладзімірам Зяленскім.[28]

Генеральны сакратар НАТА Енс Столтэнберг заклікаў прэзідэнта Уладзіміра Зяленскага выказаць падтрымку суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці Украіны ў сувязі з дзеяннямі Расеі.[29] Прэзідэнт Уладзімір Зяленскі праінфармаваў Енса Столтэнберга аб далейшым адводзе расійскіх войскаў да межаў Украіны і іх гатоўнасці да наступальных дзеянняў.

Сухапутныя войскі Узброеных сіл Украіны абвясцілі правядзенне нарады тэрарыстычнай абароны па ўмацаванні і ахове дзяржаўнай мяжы, ахове і абароне крытычна важных аб'ектаў і барацьбе з дыверсійна-разведвальнымі групамі ў паўднёвых прыгранічных раёнах Украіны.[30]

Прэс-сакратар прэзідэнта РФ Уладзіміра Пуціна Дзмітрый Пяскоў заявіў аб бяспецы расейцаў, у тым ліку на акупаваным Данбасе. Па словах Пяскова, «Крэмль пакуль не бачыць намераў Украіны адысці ад «баевіцкай праблемы» і ўзяць пад кантроль падраздзяленні сваіх войскаў на лініі судакранання ў Данбасе».[31]

Прэм'ер-міністр Славакіі Іван Корчок заявіў, што спыненне агню і аб'ява аб павелічэнні ваеннай моцы Расеі на мяжы з Украінай выклікаюць заклапочанасць і заклікаюць да дээскалацыі напружанасці.[32]

Прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі правёў тэлефонную размову з прэм'ер-міністрам Канады Джасцінам Трудо. Прэзідэнт праінфармаваў прэм'ер-міністра Канады аб пастаянных парушэннях рэжыму спынення агню на Данбасе, якія прыводзяць да росту страт сярод украінскіх вайскоўцаў, а таксама аб узмацненні ваеннай пагрозы Украіне з боку Расеі.[33]

Украінскі вайсковец загінуў у выніку абстрэлу ўкраінскіх пазіцый расійскімі наймітамі ў раёне горада Невельскае Данецкай вобласці. Яшчэ адзін вайсковец загінуў пад Сцёпным ад невядомых выбуховых прыстасаванняў.[34]

У Данецкай вобласці каля 17.00 у выніку абстрэлу аварылася помпавая станцыя першага ўздыму вадаправода Паўднёвага Данбаса, размешчаная ў «шэрай зоне» паміж вёскамі Васільеўка і Крута Балка. - пад напругай. У выніку без вады засталіся 50 населеных пунктаў, у тым ліку Марыупаль.[35]

У інтэрв'ю французскай газеце Liberation міністр замежных спраў Украіны Дзмітрый Кулеба заявіў, што сённяшнія правакацыі з боку Расеі з перакідваннем войскаў да мяжы з Украінай і абвастрэннем сітуацыі на ўсходзе з'яўляюцца найбольш сур'ёзнымі пасля нападу на ўкраінскіх маракоў у Керчанскі праліў у лістападзе 2018 года. У той жа час сённяшняя пагроза з боку Расеі больш небяспечная.[36]

Намеснік кіраўніка Адміністрацыі прэзідэнта РФ, парламентарый на ўзроўні палітычных дарадцаў Дзмітрый Козак заявіў, што актывізацыя ваенных дзеянняў на Данбасе можа стаць пачаткам канца Украіны. Тое ж датычыцца і ўступлення Украіны ў НАТО.[37]

Канцлер Нямеччыны Ангела Мэркель падчас тэлефоннай размовы з прэзідэнтам Расеі Уладзімірам Пуціным запатрабавала ад кіраўніка Крамля скараціць сваю ваенную прысутнасць ля межаў Украіны.[38]

Прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі наведаў пазіцыі на перадавой абароны, дзе зафіксавана найбольшая колькасць парушэнняў рэжыму ўсеабдымнага і пастаяннага спынення агню. Кіраўнік дзяржавы пагутарыў з вайскоўцамі, якія праходзяць службу на баявых пасадах. Абаронцы расказалі Прэзідэнту аб становішчы на ​​фронце.[39]

Міжмарскую пераправу пачалі дэсантна-артылерыйскія катэры Каспійскай флатыліі Расійскай Федэрацыі. Зазначаецца, што экіпажы і караблі Каспійскай флатыліі пройдуць заключныя ваенна-марскія вучэнні ва ўзаемадзеянні з Чарнаморскім флотам.[40]

Міністр замежных спраў Украіны Дзмітрый Кулеба правёў тэлефонную размову з міністрам замежных спраў Францыі Жанам-Івам Ле Дрыянам. Дзмітрый Кулеба падрабязна праінфармаваў суразмоўцу аб апошніх дзеяннях Расійскай Федэрацыі, накіраваных на дэстабілізацыю сітуацыі з бяспекай на часова акупаваных тэрыторыях Украіны. Міністр звярнуў увагу на пагрозлівы адвод расійскіх войскаў да мяжы нашай дзяржавы і актывізацыю расійскай прапаганды, якая пагражае Украіне вайной. Ён запэўніў, што Украіна не імкнецца да вайны і застаецца прыхільнай палітычнаму і дыпламатычнаму ўрэгуляванню расійска-ўкраінскага канфлікту. Жан-Іў Ле Дрыян адзначыў, што Францыя, як і Украіна, з трывогай сочыць за адвядзеннем расейскіх войскаў да межаў нашай краіны і часова акупаваных тэрыторый. Ён запэўніў у далейшай падтрымцы Францыяй суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці Украіны. Кіраўнік французскай дыпламатыі асабліва адзначыў разважлівыя і мудрыя дзеянні Украіны ў цяперашняй сітуацыі.[41]

Украіна ўключыла пункт 16 Венскага дакумента і ініцыявала сустрэчу 10 красавіка ў АБСЕ аб павелічэнні расійскіх войскаў ля мяжы з Украінай і ў часова акупаваным Крыме. Ініцыятыву Украіны падтрымалі краіны-партнёры, але расійская дэлегацыя на сустрэчу не з'явілася, адмовіўшыся даваць тлумачэнні.[42]

У інтэрв'ю іспанскаму інфармацыйнаму агенцтву EFE міністр замежных спраў Украіны Дзмітрый Кулеба заявіў, што Украіна не хоча вайны з Расіяй і не рыхтуе ніякай эскалацыі на Данбасе. У прыватнасці, гаворка не ідзе пра падрыхтоўку нейкіх наступальных дзеянняў або ваенных дзеянняў.[43]

Генеральны сакратар НАТА Енс Столтэнберг заклікаў Расію неадкладна спыніць размяшчэнне войскаў на мяжы з Украінай і на акупаваных тэрыторыях.[44]

Міністр замежных спраў Украіны Дзмітрый Кулеба заявіў, што любы неабдуманы крок Расейскай Федэрацыі або новы віток гвалту з яе боку абыдзецца ёй дорага. Кулеба заявіў, што Расея працягвае нарошчваць сваю ваенную прысутнасьць на ўкраінска-расейскай мяжы, на акупаваных тэрыторыях і ў морах Украіны. Паводле яго слоў, Расея збірае войскі на трох кірунках, у тым ліку на паўночным усходзе Украіны, у Крыме, на поўдні і ў Данбасе, на ўсходзе. Кулеба таксама дадаў, што ў апошнія тыдні Расея значна актывізавала сваю прапаганду, якая дэгуманізуе ўкраінцаў і сее нянавісць да Украіны.[45]

Намеснік міністра замежных спраў Сяргей Рабкоў сказаў: "Яны гавораць аб высокай цане, але яе ніколі не называюць. Тое, што яны зрабілі да гэтага часу, мы, па-першае, добра вывучылі, па-другое, адаптавалі. Мы не лічым, што ўвогуле можа наступнае трэба ўжываць тэрміналёгію: цана, адплата і г.д. Мы проста адстойваем свае інтарэсы і інтарэсы нашых грамадзянаў, расейскамоўнага насельніцтва, мы будзем працягваць іх адстойваць».[46]

Сакратар Рады нацыянальнай бясьпекі і абароны Ўкраіны Аляксей Данілаў заявіў, што Ўкраіна імкнецца ўрэгуляваць канфлікт на ўсходзе краіны ў першую чаргу палітыка-дыпляматычнымі сродкамі. «Украіна на дадзены момант не мае планаў вяртання часова акупаваных тэрыторый ваенным шляхам, наша задача - вырашыць канфлікт выключна палітыка-дыпламатычным шляхам», - сказаў ён. «Усё астатняе — гэта чыста інфармацыйная вайна Расейскай Федэрацыі, якую яны вядуць не толькі на нашай тэрыторыі, але і па ўсёй Еўропе».[47]

13 красавіка Джо Байдэн патэлефанаваў Уладзіміру Пуціну, каб даведацца, чаму Расея выводзіць войскі на анэксаваны Крым і ўсходнія межы Украіны. Прэзыдэнты ЗША і Расеі дамовіліся сустрэцца ў «трэцяй краіне» ў бліжэйшыя месяцы, каб абмеркаваць, як паведамілі ў Белым доме, «увесь спектр праблемаў, якія стаяць перад ЗША і Расеяй». Расійскі палітолаг Іван Прэабражэнскі лічыць, што Уладзімір Пуцін дасягнуў сваёй мэты сустрэцца з Джо Байдэнам, каб пацвердзіць свой статус.[48]

Сакратар Рады бясьпекі Расеі Мікалай Патрушаў на нарадзе ў анэксаваным Крыме 14 красавіка заявіў, што «ўкраінскія спэцслужбы спрабуюць арганізаваць тэракты і дывэрсіі» на паўвостраве.

У ноч з 14 на 15 красавіка гэтага года ў Азоўскім моры адбыўся інцыдэнт паміж трыма малымі бронекатэрамі «Гюрза-М» ВМС Украіны і пяццю катэрамі і караблём берагавой аховы памежнай службы. ФСБ. Інцыдэнт адбыўся ў 25 мілях ад Керчанскага праліва, у той час як катэры ВМС суправаджалі грамадзянскія караблі. З боку Расейскай Фэдэрацыі дзеяньне карэктаваў карабель берагавой аховы ФСБ № 734, па яго камандах катэры ФСБ правялі зладжаныя правакацыйныя манэўры супраць МБАК. Каб спыніць правакацыі, маракам ВМФ прыйшлося папярэдзіць аб гатоўнасці прымяніць бартавую зброю. Інцыдэнт прайшоў без страт для нашага флоту, усе катэры ВМС Украіны паспяхова вярнуліся ў гавань.[49]

Прэзідэнт ЗША Джо Байдэн выдаў указ аб увядзенні надзвычайнага становішча ў сувязі з дзейнасцю Расіі. Пра гэта гаворыцца ў лісце прэзідэнта Кангрэса, апублікаваным Белым домам. Байдэн удакладніў, што ўказ падпісаны ў адпаведнасці з законам аб міжнародных надзвычайных эканамічных паўнамоцтвах. Да гэтай заявы прыкладаецца анонс новага пакета санкцый супраць Расеі.[50]

Расійская Федэрацыя абвясціла аб закрыцці з наступнага тыдня па кастрычнік 2021 года часткі Чорнага мора ў Керчанскім праліве для ваенных караблёў і дзяржаўных судоў іншых краін пад падставай правядзення ваенных вучэнняў, што з'яўляецца грубым парушэннем права на свабоду суднаходства, гарантаванага Канвенцыя ААН па марскім праве. Згодна з Канвенцыяй, Расейская Федэрацыя не павінна перашкаджаць або перашкаджаць транзіту праз Міжнародны праліў у парты ў Азоўскім моры.[51]

Секретар Ради безпеки Росії Микола Патрушев на нараді, яку він провів в анексованому Криму 14 квітня, заявив, що «українські спецслужби намагаються організувати теракти і диверсії» на території півострова.[52]

Раніцай стала вядома, што ў расейскім горадзе Санкт-Пецярбург затрыманы ўкраінскі консул Аляксандр Сасанюк. Ён быў затрыманы ФСБ нібыта «пры атрыманні канфідэнцыйнай інфармацыі падчас сустрэчы з грамадзянінам Расеі».[53][54]

Расія ўвяла часовыя абмежаванні на палёты над часткамі Крыма і Чорнага мора з 20 па 24 красавіка. Пра гэта гаворыцца ў міжнародным дакладзе для пілотаў.

Прадстаўнік міністэрства абароны ЗША Джон Кірбі заявіў, што Расея сканцэнтравала каля мяжы з Украінай больш войскаў, чым у 2014 годзе.[55]

Высланы расейскім бокам консул Украіны ў Санкт-Пецярбургу Аляксандр Сасанюк пакінуў Расейскую Федэрацыю.[56]

Старшы дыпламат амбасады Расіі ва Украіне Яўген Чэрнікаў, якога Кіеў абвясціў персонай нон грата, пакінуў краіну. Гэта было ў адказ на затрыманне ўкраінскага консула ў Расіі.[57]

Міністр абароны Расіі Сяргей Шайгу вырашыў завяршыць праверкі ў Паўднёвай і Заходняй ваенных акругах, паколькі ўсе мэты дасягнуты. Міністр даручыў Генеральнаму штабу, камандуючым войскамі ваенных акруг і ВДВ спланаваць і пачаць 23 красавіка вяртанне войскаў у пункт пастаяннай дыслакацыі, правесці дэталёвы аналіз і падвесці вынікі раптоўнай інспекцыі войскаў.

Міністр абароны Расеі Сяргей Шайгу вырашыў завяршыць праверкі ў Паўднёвай і Заходняй ваенных акругах, паколькі ўсе мэты дасягнуты. Міністр даручыў Генеральнаму штабу, камандуючым войскамі ваенных акруг і ВДВ спланаваць і пачаць 23 красавіка вяртанне войскаў у пункт пастаяннай дыслакацыі, правесці дэталёвы аналіз і падвесці вынікі раптоўнай інспекцыі войскаў.[58]

Абвастрэнне расійска-ўкраінскіх адносін аднавілася ў канцы кастрычніка — пачатку лістапада і было справакавана першым баявым ужываннем украінскага беспілотнага лятальнага апарата (БПЛА) « Байрактар ТБ2» супраць тэрарыстычных груповак Данецкай Народнай Рэспублікі (ДНР). Аб’ява аб выкарыстанні БПЛА з’явілася практычна адначасова з навіной аб акупацыі вёскі Старамар’еўка на лініі судакранання, дзе на той момант пражывалі 37 грамадзян Расіі, якія атрымалі пашпарты па спрошчанай праграме.

Выступаючы 2 лістапада на нарадзе па пытаннях абароны, прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін заявіў, што Расія ўважліва сочыць за выкарыстаннем БПЛА «каля расейскіх межаў» і павінна ўважліва прааналізаваць сітуацыю. Па дадзеных назіральнікаў АБСЕ, рэжым спынення агню парушаўся ўдвая часцей, чым у 2020 годзе (з вечара 29 кастрычніка па вечар 31 кастрычніка рэжым спынення агню парушаўся 988 разоў у Данецкай вобласці і 471 раз у Луганскай).[59] Назіральнікі Спецыяльнай маніторынгавай місіі АБСЕ ва Украіне (СММ) паведамілі аб перамяшчэнні ваеннай тэхнікі Узброеных сіл Украіны, а таксама неаднаразовых спробах заглушыць сігналы сваіх БПЛА, якія выкарыстоўваюцца для назірання за мясцовасцю.[60] У той жа час у заходніх СМІ з’явіліся паведамленні аб тым, што Расея зноў падцягвае войскі да ўкраінскай мяжы. У якасці доказаў прыводзіліся спадарожнікавыя здымкі расейскай бронетэхнікі.[61]

2-3 лістапада ў Маскве адбылася сустрэча дырэктара Цэнтральнага разведвальнага ўпраўлення ЗША (ЦРУ) Уільяма Бернса з высокапастаўленымі прадстаўнікамі расійскай выведкі. Як паведамляе CNN, мэтай паездкі было данесці да Крамля заклапочанасць прэзідэнта ЗША Джо Байдэна сітуацыяй на мяжы з Украінай. Крыніцы каналу паведамілі, што пасля паездкі Бернс паразмаўляў па тэлефоне з прэзідэнтам Украіны Уладзімірам Зяленскім, каб зняць напружанасць паміж Масквой і Кіевам. З гэтай жа мэтай 4 лістапада ва Украіну быў накіраваны высокапастаўлены прадстаўнік Дзярждэпартамента ЗША.[62]

2 лістапада былы лідар « Правага сектара» Дзмітрый Яраш прызначаны дарадцам галоўнакамандуючага Узброенымі сіламі Украіны Валерыя Залужнага. 4 лістапада зацверджаны новы міністр абароны, былы віцэ-прэм’ер і міністр па рэінтэграцыі часова акупаваных тэрыторый Аляксей Рэзнікаў, які ад Украіны ўдзельнічаў у пасяджэннях Трохбаковай кантактнай групы.[61][63]

У лістападзе 2021 года Міністэрства абароны Расеі назвала размяшчэнне амерыканскіх ваенных караблёў у Чорным моры «пагрозай рэгіянальнай бяспекі і стратэгічнай стабільнасці». У заяве міністэрства гаворыцца, што «сапраўднай мэтай дзеянняў ЗША ў Чарнаморскім рэгіёне з’яўляецца вывучэнне тэатра ваенных дзеянняў на выпадак, калі Кіеў паспрабуе ўрэгуляваць канфлікт на паўднёвым усходзе сілай».

13 лістапада прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі заявіў, што Расія зноў сабрала 100 тысяч. вайскоўцы ў памежнай зоне.[64] У пачатку лістапада паведамленні аб нарошчванні расійскіх войскаў прымусілі амерыканскіх чыноўнікаў папярэдзіць ЕС, што Расія можа планаваць патэнцыйнае ўварванне ва Украіну.[65][66] Прэс-сакратар Крамля Дзмітрый Пяскоў абверг абвінавачванні ў тым, што Расія рыхтуецца да магчымага ўварвання ва Украіну.[67] Ён абвінаваціў Украіну ў "планаванні агрэсіўных дзеянняў супраць Данбаса «.[68] Пяскоў заклікаў НАТА спыніць „канцэнтрацыю вайсковага кулака“ на межах Расеі і спыніць узбройванне Украіны сучаснай зброяй.[69]

Дыпламатычны адказ[правіць | правіць зыходнік]

Прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі і генеральны сакратар НАТА Енс Столтэнберг. Брусэль, 16 снежня 2021 г

16 лістапада генеральны сакратар НАТА Енс Столтэнберг заклікаў Захад даслаць „дакладны сігнал для зніжэння напружанасці, пазбягаючы любой эскалацыі ва Украіне і вакол яе“. Столтэнберг дадаў, што ў альянсе адзначаецца „незвычайная канцэнтрацыя“ расейскіх войскаў ля мяжы з Украінай. 15 лістапада выконваючы абавязкі міністра замежных спраў Германіі Гайка Маас і міністр замежных спраў Францыі Жан-Іў Ле Дрыян у сумесным камюніке выказалі заклапочанасць „перамяшчэннем расейскіх войскаў і ваеннай тэхнікі паблізу Украіны“, заклікаючы абодва бакі „праяўляць стрыманасць“. У той жа час прэс-сакратар Пентагона Джон Кірбі пацвердзіў, што ЗША працягваюць назіраць „незвычайную ваенную актыўнасць“ РФ каля межаў Украіны, а кіраўнік Дзярждэпартамента Энтані Блінкен абмеркаваў паведамленні аб „вайсковай актыўнасці Расеі“. у раёне з Жан-Івам Ле Дрыянам. Паведамляецца, што Злучаныя Штаты абмяркоўваюць санкцыі з еўрапейскімі саюзнікамі ў выпадку далейшага ўварвання Расеі.[70]

Яшчэ ў пачатку лістапада ўкраінская выведка заявіла, што інфармацыя аб перакідцы дадатковых расейскіх войскаў да межаў Украіны была не чым іншым, як „элементам псіхалагічнага ціску“. Аднак праз тыдзень Офіс прэзідэнта Украіны прызнаў, што Расейская Федэрацыя ўзмацняе „канкрэтныя групоўкі войскаў“ ля мяжы. Міністр замежных спраў Украіны Дзмітрый Кулеба заклікаў урады Францыі і Германіі падрыхтавацца да магчымага ваеннага сцэнару дзеянняў Расеі на ўкраінскім кірунку.[70]

На гэтым фоне Украіна рэзка актывізавала дыпламатычныя намаганні. 15 лістапада прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі і прэзідэнт Еўрапейскай рады Шарль Мішэль абмеркавалі „сітуацыю бяспекі ўздоўж межаў Украіны“. У той жа дзень у Бруселі прайшлі перамовы па тых жа пытаннях Дзмітра Кулебы. Новы кіраўнік Мінабароны Аляксей Рэзнікаў адправіўся ў Вашынгтон, дзе 18 лістапада сустрэўся з міністрам абароны ЗША Лойдам Осцінам. 16 лістапада Кіеў наведаў міністр абароны Вялікабрытаніі Бэн Уоллес. Як піша таблоід Daily Mirror , у Злучаным Каралеўстве для перадачы Украіне сфарміраваны зводны атрад хуткага рэагавання з каля 600 байцоў.[70]

19 студзеня намеснік міністра замежных спраў Расіі Сяргей Рабкоў прапанаваў Злучаным Штатам браць на сябе юрыдычнае абавязацельства не галасаваць за сяброўства ў НАТА ў краінах, якія супрацьстаяць Расійскай Федэрацыі, памяншаючы патрабаванні НАТА аб непашырэнні. Такую „прапанову“ Крэмль гатовы абмяняць на ўмовы, якія былі вылучаныя раней — так званыя гарантыі непашырэньня Альянсу на ўсход. Ён адзначыў, што рашэнне, прынятае на саміце ў Бухарэсце ў 2008 годзе, „трэба выключыць“, а ЗША павінны даць аднабаковыя юрыдычныя гарантыі, што „гэтага ніколі не адбудзецца“. Пазыцыя аб тым, што Ўкраіна і Грузія ніколі ня стануць сябрамі Паўночнаатлянтычнага альянсу, сказаў Рабкоў, зьяўляецца прыярытэтнай для Крамля. Паводле яго слоў, у Амерыкі для такога кроку павінна быць „хопіць палітычнай волі“.[71]

Перамовы аб бяспецы (студзень 2022 г.)[правіць | правіць зыходнік]

28 снежня ЗША і Расія абвясцілі аб двухбаковых перамовах у Жэневе 10 студзеня 2022 года, каб абмеркаваць заклапочанасць сваёй ваеннай дзейнасцю і супрацьстаяць напружанасці вакол Украіны. [72] Перамовы (пазачарговая сустрэча Дыялогу па стратэгічнай стабільнасці[73][74]) вялі намеснік міністра замежных спраў Расіі Сяргей Рабкоў і намеснік дзяржсакратара ЗША Вэндзі Шэрман.[73]

За Жэнеўскім самітам рушыла ўслед пасяджэнне Савета НАТА-Расія ў Бруселі 12 студзеня 2022 года, на якім сабраліся ўсе 30 членаў НАТА і Расіі, каб абмеркаваць, згодна з афіцыйнай заявай НАТА, „сітуацыю ва Украіне і яе наступствы для еўрапейскай бяспекі“;[75] У заяве Міністэрства абароны Расіі гаворыцца: „[Расія] дала расійскія ацэнкі цяперашняга стану еўрапейскай бяспекі, а таксама ўдакладніла ваенныя аспекты расійскага праекта пагаднення аб гарантыях бяспекі.[76] Генеральны сакратар НАТА Енс Столтэнберг заявіў на прэс-канферэнцыі, што Расейская Федэрацыя не мае права ўплываць на ўступленне Грузіі і Украіны ў НАТА, а толькі на Альянс і Грузію і Ўкраіну.[77]

Расея назвала перамовы правальнымі.[78]

13 студзеня 2021 года дырэктар рускамоўнага вяшчання на канале RT Антон Красоўскі прыгразіў спаліць Канстытуцыю Украіны на Крэшчаціку з-за яе курсу на сяброўства ў НАТА.[79]

У інтэрв'ю La Repubblica 14 студзеня генеральны сакратар НАТА Енс Столтэнберг заявіў, што Кіеў ужо падаў заяўку на ўступленне ў ваенна-палітычны альянс, а ў 2008 годзе НАТА вырашыла, што Украіна і Грузія стануць членамі, але пакуль не вызначылі, калі.[80]

Ваенная эскалацыя[правіць | правіць зыходнік]

21 лістапада начальнік Галоўнага ўпраўлення выведкі Міністэрства абароны Украіны Кірыла Буданаў заявіў, што Расея нібыта сканцэнтравала каля межаў Украіны больш за 92 тысячы вайскоўцаў і сыстэмы балістычных ракет малой далёкасьці. Іскандэр“. Буданаў адзначыў, што за пратэстамі супраць вакцынацыі ад COVID-19 у Кіеве і іншымі пратэстамі ва Украіне ў рамках падрыхтоўкі да маштабнага ваеннага ўварвання стаіць Расія. Паводле Буданава, Расеі патрэбныя пратэсты, каб ўкраінскае насельніцтва не аказвала ёй супраціўленьня падчас ваеннай апэрацыі, лічачы, што ўкраінскія ўлады ёй здрадзілі: „Яны хочуць ладзіць мітынгі і пратэсты, каб паказаць, што людзі супраць улады“, — сказаў ён. сказаў у інтэрв’ю Military Times „. Яны спрабуюць даказаць, што наша ўлада здраджвае народу“. Па словах кіраўніка ўкраінскай выведкі, Расея спрабуе дамагчыся ад украінцаў змены ўлады, і калі не атрымаецца, „прыйдзе армія“. [81] Па словах Буданава, актыўных дзеянняў варта чакаць у канцы студзеня — пачатку лютага 2022 года.[82][83]

Масква, у сваю чаргу, абвінавачвае Ўкраіну ў агрэсіўных дзеяньнях. Прэс-сакратар МЗС Расіі Марыя Захарава 25 лістапада заявіла, што ўкраінскія ўлады нагнятаюць напружанасць на Данбасе і праводзяць наступальныя аперацыі ў некаторых раёнах. Сітуацыя ў зоне канфлікту абвастраецца. Працягвае паступаць інфармацыя аб выкарыстаньні зброі, забароненай менскім пакетам мераў, якія пастаўляюцца Ўкраіне краінамі НАТО». Яна лічыць, што такім чынам кіраўніцтва Украіны спрабуе «адцягнуць увагу ад дэградацыі сацыяльна-эканамічнай і палітычнай сітуацыі ў краіне»… і перанесці гэтую ўвагу на нейкія часовыя пагрозы звонку".[82]

Жорсткія заявы Кіева і Масквы гучаць на фоне тупіка на ўсіх існуючых перамоўных пляцоўках. Кантакты ў «Нармандскага фармату» няма і не чакаецца ні на якім узроўні: саміту не будзе, міністры замежных спраў яшчэ не змаглі каардынаваць сустрэчу, палітычныя дарадцы не выступалі з верасня. У Трохбаковай кантактнай групе перамовы абмяжоўваюцца абмеркаваньнем, ці зьяўляецца Расея бокам канфлікту. [82] 15 лістапада Уладзімір Пуцін падпісаў указ аб аказанні гуманітарнай дапамогі насельніцтву асобных раёнаў Данецкай і Луганскай абласцей Украіны.[84]

1 снежня Расія абвінаваціла Украіну ў тым, што яна размясціла на Данбасе палову свайго войска — каля 125 тысяч вайскоўцаў — для супрацьстаяння прарасійскім сепаратыстам.[85] 3 снежня прэзідэнт Пуцін раскрытыкаваў Украіну за выкарыстанне турэцкага беспілотніка Bayraktar TB2 супраць прарасійскіх сепаратыстаў на Данбасе, заявіўшы, што гэты крок парушае мінскія мірныя пагадненні.[86] 3 снежня міністр абароны Украіны Аляксей Рэзнікаў, выступаючы перад дэпутатамі Вярхоўнай Рады, заявіў: «Існуе верагоднасць маштабнай эскалацыі з боку Расеі. Найбольш верагодным часам для дасягнення гатоўнасці да эскалацыі будзе канец студзеня».[87] У снежні аналіз Джэйнза прыйшоў да высновы, што ключавыя элементы 41-й расійскай арміі (са штабам у Новасібірску ў цэнтральнай частцы Расіі) і 1-й гвардзейскай танкавай арміі (звычайна разгорнутай вакол Масквы) былі перакінуты на захад, узмацніўшы расійскую 20-ю гвардзейскую і 8-ю гвардзейскую армію. ужо размешчаны бліжэй да ўкраінскай мяжы. Паведамляецца, што дадатковыя расейскія сілы перамясціліся ў Крым, узмацніўшы расейскія марскія і сухапутныя сілы, якія ўжо разгорнутыя там.[88]

9 снежня Расія абвінаваціла Украіну ў перамяшчэнні цяжкай артылерыі на лінію фронту, дзе сепаратысты змагаліся з украінскімі сіламі.[89] руская начальнік штаба Валерый Герасімаў заявіў, што «пастаўкі [НАТО] ва Украіне верталётаў, беспілотных лятальных апаратаў і паветраных судоў штурхаюць ўкраінскія ўлады прыняць рашучыя і небяспечныя дзеянні. Любыя правакацыі ўкраінскіх уладаў шляхам гвалтоўнага вырашэння праблем Данбаса будуць падаўляцца». [90] 31 снежня 2021 года пасля тэлефоннай размовы паміж прэзідэнтам ЗША Байдэнам і прэзідэнтам Расіі Пуціным Пуцін заявіў, што калі ЗША ўвядуць супраць іх санкцыі, гэта будзе «фатальнай памылкай».[91]

10 студзеня 2022 года ўрад Украіны абвясціў аб арышце магчымага агента расійскай ваеннай выведкі, які спрабаваў завербаваць іншых для здзяйснення нападаў ва ўкраінскім горадзе Адэса.[92] Пазней, 14 студзеня, ва Украіне адбылася кібератака, здзейсненая расійскімі хакерамі.[93] У той жа дзень украінская ваенная выведка заявіла, што расейскія спецслужбы рыхтуюць «правакацыі» супраць расейскіх салдат, дыслакаваных у так званай Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспубліцы, непрызнанай дзяржаве, якая на міжнародным узроўні лічыцца часткай Малдовы, каб справакаваць расейскае ўварванне ва Украіну.[94]

17 студзеня 2022 года міністр абароны Злучанага Каралеўства Бэн Уоллес заявіў, што Вялікабрытанія пастаўляе Украіне супрацьтанкавыя ракеты малой далёкасці.

18 студзеня з’явілася інфармацыя, што расейскія войскі накіравалі ў Беларусь нявызначаную колькасць войскаў. Афіцыйнай прычынай было правядзенне ваенных гульняў з Беларуссю ў наступным месяцы, але некалькі афіцыйных асоб з Украіны і Белага дома заявілі, што прысутнасць войскаў у Беларусі будзе выкарыстана для нападу на Украіну з поўначы, тым больш што ўкраінская сталіца Кіеў знаходзіцца вельмі блізка ад беларуска-ўкраінскай граніцы.[95][96]

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Нататкі[правіць | правіць зыходнік]

  1. «Киберпартизаны» заявили о взломе серверов БЖД и выставили ультиматум режиму, Charter 97 (24 January 2022).
  2. Білоруські "кіберпартизани" зламали сервер залізниці, щоб не пустити російські війська в країну, Лівий берег (25 January 2022).
  3. UK arms Ukraine with deadly missiles to combat Putin's tanks as Defence Sec invites Russia for talks to avoid war' (January 17, 2022).
  4. Canada deploys special forces to Ukraine amid rising tensions with Russia (17 студзеня 2022).
  5. Estonia plans to supply Ukraine with heavy weapons. EURACTIV (3 студзеня 2022).
  6. Latvia will send weapons to Ukraine – defense minister. Ukrinform (6 студзеня 2022).
  7. Lithuania ready to supply lethal weapons to Ukraine – minister. LRT (20 снежня 2021).
  8. Sweden, Worried by Russia, to boost military presence on Gotland (January 14, 2022).
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 9,6 9,7 The Military Balance 2021//International Institute for Strategic Studies
  10. https://www.wesh.com/article/florida-national-guard-in-ukraine/38488225
  11. https://suspilne.media/120121-na-doneccini-vidkrili-istoriko-kulturnij-centr-nu-jork/ Архівавана 19 студзеня 2022.
  12. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [1]. Праверана 16 березня 2021.
  13. https://nv.ua/ukr/ukraine/events/zagostrennya-viyni-na-donbasi-shcho-stalosya-26-bereznya-v-boyu-pid-shumami-novini-ukrajini-50150639.html
  14. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [2]. Праверана 30 березня 2021.
  15. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [3]. Праверана 30 березня 2021.
  16. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [4]. Праверана 31 березня 2021.
  17. https://www.reuters.com/article/us-russia-usa-security/russian-and-us-military-chiefs-of-staff-hold-phone-call-idUSKBN2BN2EE
  18. https://mil.in.ua/uk/news/golova-nachalnykiv-shtabiv-ssha-proviv-peregovory-z-kerivnykamy-armij-ukrayiny-ta-rosiyi/
  19. Росія відмовилася повернутися до режиму припинення вогню з 1 квітня .
  20. https://gur.gov.ua/content/rosiiska-federatsiia-hotova-do-shyrokomasshtabnykh-provokatsii-proty-nashoi-derzhavy.html
  21. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [5]. Праверана 5 квітня 2021.
  22. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [6]. Праверана 1 квітня 2021.
  23. https://informnapalm.org/ua/prolot-alihatoriv/
  24. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [7]. Праверана 2 квітня 2021.
  25. https://www.stopfake.org/uk/fejk-na-donbasi-vnaslidok-ataki-ukrayinskogo-bezpilotnika-zaginula-ditina/
  26. https://www.dw.com/uk/ukrainska-armiia-vidkydaie-zastosuvannia-zbroi-proty-tsyvilnykh-na-donbasi-zmi/a-57098010
  27. https://www.mil.gov.ua/news/2021/04/06/yakshho-kreml-shukae-kazus-belli-vkidayuchi-czinichni-fejki-svit-cze-mae-sprijmati-vserjoz-ministerstvo-oboroni-ukraini/
  28. https://www.dw.com/uk/борис-джонсон-стурбований-через-переміщення-військ-рф-біля-україни/a-57105909
  29. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [8]. Праверана 6 квітня 2021. (укр.) 
  30. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [9]. Праверана 6 квітня 2021.
  31. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [10]. Праверана 6 квітня 2021. (укр.) 
  32. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [11]. Праверана 6 квітня 2021. (укр.) 
  33. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [12]. Праверана 6 квітня 2021.
  34. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [13]. Праверана 6 квітня 2021.
  35. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [14]. Праверана 6 квітня 2021.
  36. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [15]. Праверана 7 квітня 2021. (укр.) 
  37. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [16]. Праверана 8 квітня 2021. (укр.) 
  38. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [17]. Праверана 8 квітня 2021. (укр.) 
  39. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [18]. Праверана 8 квітня 2021.
  40. https://mil.in.ua/uk/news/rosiya-perekydaye-korabli-z-kaspiyu-na-chorne-more/
  41. https://mfa.gov.ua/news/dmitro-kuleba-ta-zhan-iv-le-drian-obgovorili-zagostrennya-rosiyeyu-bezpekovoyi-situaciyi
  42. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [19]. Праверана 10 квітня 2021. (англ.) 
  43. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [20]. Праверана 13 квітня 2021. (укр.) 
  44. https://ua.interfax.com.ua/news/general/737204.html
  45. https://ua.interfax.com.ua/news/general/737226.html
  46. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [21]. Праверана 13 квітня 2021. (укр.) 
  47. https://www.rnbo.gov.ua/ua/Diialnist/4877.html
  48. https://www.radiosvoboda.org/a/zustrich-z-baydenom/31204025.html
  49. https://defence-ua.com/army_and_war/korabli_fsb_rf_namagalis_sprovokuvati_vmsu_bilja_kerchenskoji_protoki_gjurzi_m_dali_gidnu_vidsich-3428.html
  50. https://gordonua.com/ukr/news/worldnews/bajden-ogolosiv-rezhim-nadzvichajnoji-situatsiji-v-ssha-cherez-diji-rosiji-1548860.html
  51. https://mfa.gov.ua/news/zayava-mzs-ukrayini-u-zvyazku-iz-obmezhennyam-rosijskoyu-federaciyeyu-svobodi-sudnoplavstva-v-chornomu-mori
  52. https://ua.krymr.com/a/news-krym-patrushev-zahroza-teraktiv/31203585.html
  53. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [22]. Праверана 17 квітня 2021. (укр.) 
  54. https://suspilne.media/123385-zatrimanna-ukrainskogo-konsula-u-mzs-rozpovili-ak-u-rosii-pidstavili-sosonuka/ Архівавана 20 студзеня 2022.
  55. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [23]. Праверана 20 квітня 2021.
  56. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [24]. Праверана 22 квітня 2021.
  57. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [25]. Праверана 19 квітня 2021.
  58. https://ua.interfax.com.ua/news/general/739425.html
  59. OSCE Special Monitoring Mission to Ukraine (SMM) Daily Report 256/2021 issued on 1 November 2021(англ.) . www.osce.org. OSCE. Праверана 19 January 2022.
  60. Daily Report 256/2021. www.osce.org. Праверана 19 January 2022.
  61. 61,0 61,1 От беспилотников к беспредельникам – Мир – Коммерсантъ. kommersant.ru. Праверана 23 December 2021. Памылка ў зносках: памылковы тэг <ref>; імя "kommersant2" вызначана некалькі разоў з розным зместам
  62. CNN объяснил, зачем глава ЦРУ приезжал в Москву – Газета.Ru. gazeta.ru. Праверана 23 December 2021.
  63. Алексей Резников назначен министром обороны Украины – Новости – Мир – Коммерсантъ. kommersant.ru (4 лістапада 2021). Праверана 23 December 2021.
  64. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. (14 лістапада 2021).
  65. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. (17 лістапада 2021).
  66. Памылка ў шаблоне: параметр title не зададзены.
  67. Памылка ў шаблоне: параметр title не зададзены.
  68. Памылка ў шаблоне: параметр title не зададзены.
  69. Памылка ў шаблоне: параметр title не зададзены.
  70. 70,0 70,1 70,2 Россия и Запад концентрируют обвинения – Газета Коммерсантъ № 208 (7170) от 17.11.2021. kommersant.ru. Праверана 23 December 2021. Памылка ў зносках: памылковы тэг <ref>; імя "kommersant4" вызначана некалькі разоў з розным зместам Памылка ў зносках: памылковы тэг <ref>; імя "kommersant4" вызначана некалькі разоў з розным зместам
  71. Ліпич, Ольга У Росії висунули США пропозицію щодо України та Грузії у НАТО(укр.) . OBOZREVATEL NEWS (19 студзеня 2022).
  72. U.S., Russia set for Jan 10 security talks amid Ukraine tensions(англ.)  . Праверана 2 студзеня 2022.
  73. 73,0 73,1 Deputy Secretary Sherman's Meeting with Russian Deputy Foreign Minister Ryabkov .
  74. Briefing with Deputy Secretary Wendy R. Sherman on the U.S.-Russia Strategic Stability Dialogue
  75. NATO-Russia Council meets in Brussels (12 студзеня 2022).
  76. Deputy Minister of Defence of the Russian Federation Colonel-General Alexander Fomin at a meeting of the Russia –NATO Council brought Russian assessments of the current state in the field of euro-security (12 студзеня 2022).
  77. Росія не має права впливати на питання вступу України в НАТО — Столтенберг | Новини на Громадському радіо (hromadske.radio)
  78. Russia says NATO talks 'unsuccessful' as Poland warns of war (13 студзеня 2022).
  79. У Росії пригрозили спалити Конституцію України на Хрещатику (ВІДЕО) — DSnews.ua(укр.) . www.dsnews.ua (14 студзеня 2022). Праверана 19 студзеня 2022.
  80. НАТО вирішило прийняти Україну та Грузію, питання лише у термінах, – Столтенберг - 24 Канал (24tv.ua)
  81. Глава разведки Украины назвал протесты в Киеве подготовкой России к военному вторжению – Новости – Мир – Коммерсантъ. kommersant.ru (21 лістапада 2021). Праверана 23 December 2021.
  82. 82,0 82,1 82,2 Ненормандское положение вещей – Газета Коммерсантъ № 215 (7177) от 26.11.2021. kommersant.ru (25 лістапада 2021). Праверана 23 December 2021. Памылка ў зносках: памылковы тэг <ref>; імя "kommersant6" вызначана некалькі разоў з розным зместам Памылка ў зносках: памылковы тэг <ref>; імя "kommersant6" вызначана некалькі разоў з розным зместам
  83. Украина заговорила о "вторжении" – Коммерсантъ FM – Коммерсантъ. kommersant.ru (22 лістапада 2021). Праверана 23 December 2021.
  84. Саммит Украине! Героям саммит! – Мир – Коммерсантъ. kommersant.ru (7 снежня 2021). Праверана 23 December 2021.
  85. Russia says Ukraine has deployed half its army to Donbass conflict zone .
  86. Ukraine Angers Russia by Buying Turkish Drones and Wants To Get Its Hands On More .
  87. За нашу соседскую родину – Газета Коммерсантъ № 221 (7183) от 04.12.2021. kommersant.ru. Праверана 23 December 2021.
  88. Russia builds up forces on Ukrainian border. Politico.
  89. Russia accuses Ukraine of mobilising artillery, feigning negotiations (10 December 2021).
  90. UPDATE 1-Russia accuses Ukraine of mobilising artillery, feigning negotiations (9 December 2021).
  91. Вечерний звонок: о чем договорились Путин и Байден. Известия (31 снежня 2021).
  92. Ukraine says arrests Russian agent planning attacks in Odessa. www.msn.com.
  93. Ukraine hit by 'massive' cyber-attack on government websites .
  94. Russia is preparing a pretext for invading Ukraine: US official .
  95. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. (18 студзеня 2022).
  96. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. (18 студзеня 2022).

Спасылка[правіць | правіць зыходнік]


Памылка ў зносках: тэгі <ref> існуюць у групе з назвай "заўв", але не знойдзена адпаведнага тэга <references group="заўв"/>, або закрываючы тэг </ref> адсутнічае