Карл Шпітэлер

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Карл Шпітэлер
Carl spitteler 1905.jpg
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння:

24 красавіка 1845(1845-04-24)[1][2][3][4][5]

Месца нараджэння:

Лісталь[6]

Дата смерці:

29 снежня 1924(1924-12-29)[6][2][3][4][5] (79 гадоў)

Месца смерці:

Люцэрн[6]

Грамадзянства:

Flag of Switzerland.svg Швейцарыя

Альма-матар:

Цюрыхскі ўніверсітэт

Літаратурная дзейнасць
Род дзейнасці:

паэт, пісьменнік

Жанр:

паэзія, проза і п'еса

Мова твораў:

нямецкая мова[7]

Узнагароды:
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы

Карл-Фрыдрых Георг Шпітэлер[8] (ням.: Carl Friedrich Georg Spitteler) вядомы пад псеўданімам Карл-Фелікс Тандэм (ням. Carl Felix Tandem) (24 красавіка 1845, Лісталь — 29 снежня 1924, Люцэрн) — швейцарскі паэт, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1919) «За непараўнальны эпас „Алімпійская вясна“».

Вывучаў права і тэалогію ва ўніверсітэтах Базеля, Цюрыха, Гайдэльберга. У 1871—79 жыў у Расіі.

Пісаў на нямецкай мове. У эпічнай паэме ў прозе «Праметэй і Эпіметэй» (1880—81) назіраецца перапляценне матываў антычнай міфалогіі і новых касмалагічных ідэй. Абстрактна-алегарычны характар мае зборнік эпічна-фантастычных паэм «Экстрамундан» (1883), пасля якога пісьменнік эвалюцыяніраваў у бок рэалістычна-псіхалагічнага метаду (драмы «Парламенцёр», 1889; «Славалюб», 1892; навелы зборніка «Фрыдлі-скандаліст», 1891; аповесці «Густаў. Ідылія», 1892; «Лейтэнант Конрад», 1898). Паэтычным зборнікам «Матылькі» (1889) і «Балады» (1896) уласцівы памяркоўна-эксперыментальны характар. Галоўныя яго творы — вершаваны эпас «Алімпійская вясна» (1900—05, перапрацаванае выданне 1910), у якім узнята тэма ўзаемаадносін мастака і ўлады, і сімвалісцкі раман «Імага» (1906). Аўтар прац па літаратуразнаўстве, эстэтыцы, перапрацовак народных балад, аўтабіяграфічнай прозы і інш.

Развіваючы класічны стыль і ідэалістычны кірунак у нямецкамоўнай літаратуры, прапанаваў арыгінальны варыянт эпічнага апавядання, які меў у перайначаны варыянтах працяг і ў літаратуры XX стагоддзя. Яго творчасць была адзначана крытыкамі, а таксама Фрыдрыхам Ніцшэ, які рэкамендаваў яго на пасаду рэдактара мюнхенскага часопіса «Кунстварт» («Мастацкі агляд»).

Зноскі

  1. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118616277 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 27 красавіка 2014.
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  3. 3,0 3,1 Carl Spitteler // SNAC Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. 4,0 4,1 Carl Spitteler // International Music Score Library Project — 2006. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  5. 5,0 5,1 Carl Spitteler // Discogs — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  6. 6,0 6,1 6,2 Шпиттелер Карл // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  7. 7,0 7,1 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11925361h Праверана 10 кастрычніка 2015.
  8. Напісанне імя і прозвішча ў адпаведнасці з БЭ ў 18 т. Т.17. — Мн., 2003. — С. 459.