Вольга Такарчук

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Вольга Такарчук
польск.: Olga Nawoja Tokarczuk
Olga Tokarczuk (2018).jpg
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння: 29 студзеня 1962(1962-01-29)[1][2][3] (57 гадоў)
Месца нараджэння:
Грамадзянства:
Муж: Roman Fingas[d]
Дзеці: Zbigniew Fringas[d]
Альма-матар:
Месца працы:
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці: раманіст, пісьменніца, псіхолаг, паэтка, лібрэтыст
Жанр: паэзія, эсэ, раман і гістарычны раман[d]
Валодае мовамі: польская
Мова твораў: польская
Грамадская дзейнасць
Партыя
Член у
Узнагароды:
Подпіс: Olga Tokarczuk signature.svg
tokarczuk.wydawnictwoliterackie.pl
tokarczuk.wydawnictwoliterackie.pl/…
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы
Вольга Такарчук

Вольга Навоя Такарчук (польск.: Olga Nawoja Tokarczuk[5]; 29 студзеня 1962, горад Сулехаў) — польская пісьменніца, эсэістка, аўтар сцэнарыяў, паэтэса. Адна з самых чытаных польскіх пісьменніц. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (2018) «за апавядальнае ўяўленне, якое з энцыклапедычным запалам паказвае перасячэнне мяжы як форму жыцця» [6].

Біяграфічныя звесткі[правіць | правіць зыходнік]

Навучалася ў Варшаўскім універсітэце (псіхалогія). Падчас навучання працавала валанцёрам з псіхічна хворымі падлеткамі. Пасля заканчэння ўніверсітэта ў 1985 годзе пераехала ва Уроцлаў, а потым у Валбжых, дзе працавала псіхатэрапеўтам. Вольга Такарчук лічыць сябе паслядоўніцай Карла Густава Юнга і называе яго псіхалогію адной з крыніцаў сваёй творчасці.

У студзені 1998 адна з падпісантаў Беларускай Дэкларацыі Свабоды. Сябра польскай партыі «зялёных».

Жыве ва Уроцлаве. Мае невялікі вясковы дом у Новай Рудзе пад Уроцлавам, купіла яго, каб быць бліжэй да сваіх любімых мясцінаў — гор. У Новай Рудзе ладзіць штогадовы фестываль «Горы літаратуры».

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

У друку дэбютавала ў 1979 годзе апавяданнем пад псеўданімам Наташа Баровін (Natasza Borowin). А ў 1989 годзе пабачыла свет яе першая кніга — зборнік вершаў «Гарады ў люстэрках» (Miasta w lustrach). Дэбютная кніга прозы — раман «Шлях людзей Кнігі» (Podróż ludzi Księgi) — выйшла ў 1993 годзе, за яе Такарчук атрымала ўзнагароду Польскага таварыства кнігавыдаўцоў.

Аўтар некалькіх раманаў і зборнікаў ападяданняў. Стварыла перапляценне рэальнай гісторыі і нацыятворчага міфу. Кніга «Правек і іншыя часы» (Prawiek i inne czasy, 1996) стала ўвасабленнем гісторыі Польшчы і адначасова ўвасабленнем гісторыі аднаго чалавека. Цераз прызму аднаго чалавека, аднаго роду, адной вёсачкі ёй атрымалася перадаць гісторыю ўсяго польскага народа і ўсёй Еўропы[7].

Польская назва кнігі Bieguni (2007) азначае стараабрадцаў, «бегуноў» або «бежанцаў», якія верылі, што свет прасякнуты злом і што адзінай магчымасцю ўцячы ад гэтага зла — быць у пастаянным руху. Галоўная тэма раману — экзыстэнцыяльная сітуацыя чалавека, які падарожнічае. Biegunі — гэта метафара сучасных вандроўнікаў. Над кнігаю аўтарка працавала тры гады і пісала яе пераважна ў дарозе[8].

Некаторыя яе творы экранізаваныя.

Творы[правіць | правіць зыходнік]

Беларускія пераклады[правіць | правіць зыходнік]

Раманы[правіць | правіць зыходнік]

Апавяданні[правіць | правіць зыходнік]

  • Прачынайся ты забіты (пер. Ганна Пазюк) //20 польскіх апавяданняў, Мінск, 2007, выдавецтва Логвінава
  • Прафесар Эндрус у Варшаве (пер. Марына Шода) //20 польскіх апавяданняў, Мінск, 2007, выдавецтва Логвінава
  • Самая брыдкая жанчына ў свеце (пер. Андрэй Хадановіч) //20 польскіх апавяданняў, Мінск, 2007, выдавецтва Логвінава
  • CHE GUEVARA (пер. Юльян Гайдук)//часопіс ПАМІЖ, № 6-2007

Узнагароды[правіць | правіць зыходнік]

  • Фонд імя Касцельскіх, 1997
  • Польскае таварыства кнігавыдаўцоў
  • Літаратурнай узнагароды Ніка, 2008, 2015
  • Міжнародны Букер і Нобелеўская прэмія па літаратуры, 2018

Зноскі

  1. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #122302885 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 27 красавіка 2014.
  2. Olga Tokarczuk // Internet Speculative Fiction Database — 1995. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Olga Tokarczuk // filmportal.de — 2005. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #122302885 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 12 снежня 2014.
  5. https://rejestr.io/krs/243763/stowarzyszenie-kulturalne-gory-babel
  6. nn.by
  7. nn.by
  8. svaboda.org

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]