Горад Львоў

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Горад
Львоў
укр.: Львів
Сцяг Герб
Сцяг
Герб
Lwow-panorama-m.jpg

Каардынаты: 49°51′00″ пн. ш. 24°01′00″ у. д. / 49.85° пн. ш. 24.016667° у. д. (G) (O) (Я)49°51′00″ пн. ш. 24°01′00″ у. д. / 49.85° пн. ш. 24.016667° у. д. (G) (O) (Я)

Краіна
Рэгіён
Першае згадванне
Плошча
182,01 км²
Вышыня цэнтра
296 м
Часавы пояс

Львоў (Украіна)
Львоў
Львоў

Львоў (укр.: Львів) — горад на захадзе Украіны, адміністрацыйны цэнтр Львоўскай вобласці. 735 тыс. жыхароў (2007).

Упершыню ўзгадваецца ў летапісу ў 1256 годзе.

Лічыцца багацейшым украінскім горадам па колькасці гісторыка-архітэктурных помнікаў (мала пацярпеў ад войн XX стагоддзя).

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Мяркуецца, што Львоў быў заснаваны князем Даніілам Галіцкім у гонар свайго сына Льва Даніілавіча. Першае пісьмовае згадванне пра горад датуецца 1256 г. Яна ўтрымоўваецца ў Галіцка-Валынскім летапісе.

Пасля смерці Данііла, князь Леў перанёс у Львоў сталіцу Галіцка-Валынскай дзяржавы. Пасля 1303 г., Львоўская епархія была ператворана ў асобную мітраполію Канстанцінопальскага патрыярхата. У 1340 г. Львоў быў заваяваны Каралеўствам Польскім, аднак мясцовыя баяры зрынулі польскія ўлады і ўтварылі незалежную баярскую рэспубліку. У 1349 г. польскі кароль Казімір III Вялікі зноў бярэ ўладу над Львовам, даўшы гораду статут сталіцы Рускага каралеўства - аўтаномнай адміністрацыйнай адзінкі Польшчы. У 1356 г. гораду было падаравана Магдэбургскае права. У 1378 г. Львоў разам з усёй Галічынай перайшоў пад уладу Венгрыі. Венгерскае панаванне доўжылася 9 гадоў, пасля чаго польскія войска пад кіраўніцтвам каралевы Ядзвігі зноў захапілі горад, які стаў адміністрацыйным цэнтрам Рускага ваяводства.

Тым часам горад застаецца апорай праваслаўя - тут дзейнічае праваслаўнае братэрства і грэка-славянская школа. У 1661 г. ў горадзе было заснавана Калегія Езуітаў - прататып Львоўскага ўніверсітэта. У першай палове 18 ст. Львоў становіцца найбуйным горадам Украіны (з насельніцтвам 25-30 тыс. чалавек).

У гэты перыяд Львоў перажыў аблогу Багдана Хмяльніцкага, адкупіўся ад турак у 1672 г. і быў узяты толькі раз - швецкімі войскамі. Для наладжвання сумесных дзеянняў супраць Карла XII у 1707 г. у Львоў прыязджаў цар Пётр I.

У 1772 г. Львоў адышоў у склад Аўстрыйскай імперыі, стаўшы сталіцай кароннай зямлі - Каралеўства Галіцыі і Ладамерыі. Аўстрыйская ўлада знесла гарадскія сцены, чым заахвоціла горад да развіцця і разрастання. Горад быў цэнтрам украінскага і польскага вызваленчых рухаў.

Падчас Першай сусветнай вайны Львоў быў акупаваны Расійскай імперыяй. У ноч з 31 кастрычніка на 1 лістапада 1918 г. ў горадзе адбыўся Лістападаўскі чын, які прывёў да адукацыі Заходне-ўкраінскай народнай рэспублікі са сталіцай у Львове. З першых дзён існавання новаўтвораная Другая Рэч паспалітая абвясціла вайну ЗУНР: Львоў быў захоплены польскімі войскамі ўжо 21 лістапада, горад стаў адміністрацыйным цэнтрам Львоўскага ваяводства.

У 1939 г. паводле пакта Молатава-Рыбентропа Львоў увайшоў у склад Савецкага Саюза, а менавіта, Украінскай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі. Горад стаў адміністрацыйным цэнтрам Львоўскай вобласці. У чэрвені 1941 г. Львоў быў акупаваны нацысцкімі войскамі Гітлера. 30 чэрвеня Арганізацыя Украінскіх Нацыяналістаў абвясціла ў Львове Акт аднаўлення Украінскай дзяржавы, аднак гэта ініцыятыва натыкнулася на незадаволенасць нямецкай адміністрацыі і яе ініцыятары былі арыштаваны. 27 ліпеня 1944 Чырвоная Армія заняла Львоў. Пры прыналежнасці горада да Савецкага Саюза тут дзейнічаў магутны нацыянальна-вызваленчы рух. У 1991 г. Львоў увайшоў у склад Незалежнай Украіны.

Гістарычны цэнтр[правіць | правіць зыходнік]

Гістарычны цэнтр*
**
Сусветная спадчына ЮНЕСКА

Lwów - Widok z wieży ratuszowej 01.jpg
Краіна Сцяг Украіны Украіна
Тып Культурны
Крытэрыі II, V
Спасылка 865
Рэгіён*** Еўропа і Паўночная Амерыка
Гісторыя ўключэння
Уключэнне 1998  (22-а сесія)
* Міжнародная канвенцыя «ЮНЕСКА»
** Назва ў афіцыйным англ. спісе
*** Рэгіён па класіфікацыі ЮНЕСКА

Ансамбль гістарычнага цэнтра Львова займае цэнтральную тэрыторыю горада, якая занесена ў Сусветную спадчыну ЮНЕСКА.

На 22-й канферэнцыі Камітэта Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА, які праходзіў у Кіёта (Японія) з 30 лістапада па 5 снежня 1998 г., Львоў быў прыняты ў Сусветную спадчыну.

Тэрыторыя ансамбля гістарычнага цэнтра складаецца з 120 га старажытнарускай і сярэднявечнай часткі горада Львова, а таксама тэрыторыі сабора Святога Юрыя на Святаюрскай гары. Буферная зона Ансамбля гістарычнага цэнтра вызначана межамі гістарычнага арэала і складае каля 3000 га.

Гарады-партнёры[правіць | правіць зыходнік]

Вядомыя ўраджэнцы і жыхары[правіць | правіць зыходнік]

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі