Перайсці да зместу

Мікалай Радзівіл (1470—1521)

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
(Пасля перасылкі з Мікалай Радзівіл, 1470—1521)
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з падобнымі імёнамі, гл. Радзівіл і Мікалай Радзівіл.
Мікалай Радзівіл
Трубы
Трубы
маршалак вялікі літоўскі
1505 — 1510
Папярэднік Ян Юр’евіч Забярэзінскі
Пераемнік Мікалай Янавіч Кезгайла
ваявода віленскі
20 чэрвеня 1510 — студзень 1522
Папярэднік Мікалай Радзівіл Стары
Пераемнік Альбрэхт Гаштольд
ваявода троцкі
студзень 1505 — 20 чэрвеня 1510
Папярэднік Ян Юр’евіч Забярэзінскі
Пераемнік Рыгор Станіслававіч Осцік
канцлер вялікі літоўскі
20 чэрвеня 1510 — студзень 1522
Папярэднік Мікалай Радзівіл Стары
Пераемнік Альбрэхт Гаштольд
крайчы вялікі літоўскі
1487 — 1493
Папярэднік Аляксандр Юр’евіч Гальшанскі
Пераемнік Януш Аляксандравіч Гальшанскі[d]
падчашы вялікі літоўскі
1493 — студзень 1505
Папярэднік Аляксандр Юр’евіч Гальшанскі
Пераемнік Альбрэхт Гаштольд
староста бельскі[d]
з 1493
Папярэднік Солтан Аляксандравіч
Пераемнік Міхаіл Глінскі
Нараджэнне каля 1470[1][2][…]
Смерць не раней за кастрычнік 1521 і не пазней за лістапад 1521 ці студзень 1522[3][4]
Род Радзівілы
Бацька Мікалай Радзівіл Стары[5][6]
Маці Соф’я з Манівідаў[d][7]
Жонка Альжбета з Саковічаў[8][9][…]
Дзеці Мікалай Радзівіл[8], Ян Радзівіл[8], Алена з Радзівілаў[8][10], Альжбета з Радзівілаў[8][11], Соф’я з Радзівілаў[d][8] і Станіслаў Радзівіл[d][8]
Грамадзянства
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Мікалай Радзівіл (мянушка «amor Poloniae»; каля 1470—1521) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Крайчы (1488—1493), падчашы (1493—1505) і маршалак вялікі літоўскі (1505), ваявода троцкі (1505—1510) і віленскі (з 1510), канцлер вялікі літоўскі (з 1510)[12]. Заснавальнік гонядзка-мядзельскай лініі роду Радзівілаў.

Меў шматлікія маёнткі на тэрыторыі сучаснай Літвы (Шырвінты, Кейданы, Упнікі, Солы[12] і іншыя), на Падляшшы (Гонядзь, Райгорад, Кнышын), Хоўхлу і Хаценчыцы каля Маладзечна, трымаў Бабруйскую воласць. Быў старостам бельскім. Князь Свяшчэннай Рымскай імперыі на Гонядзі і Мядзелі (1518).

Біяграфія

[правіць | правіць зыходнік]
Мікалай III Радзівіл і яго жонка Альжбета з Саковічаў. Г. Ляйбовіч, 1758 г.

Прадстаўнік шляхецкага роду Радзівілаў герба «Трубы», сын Мікалая «Старога», ваяводы віленскага і канцлера вялікага літоўскага, і Соф’і з Манівідаў. Меў братоў Яна, кашталяна троцкага, Войцеха, біскупа віленскага, Юрыя, гетмана вялікага літоўскага, і сястру Ганну, жонку Конрада III Рудога, апошнюю ўдзельную мазавецкую княгіню[13].

Удзельнічаў у маскоўска-літоўскіх войнах 1500—1503, 1507—1508 і 1512—1522 гадоў, у бітве пры Ведрашы 1500 года, Клецкай бітве 1506 года з татарамі.

Невядомы мастак, XVII ст.

У 1488 годзе атрымаў урад крайчага, у 1493 годзе — падчашага, у 1505 годзе — маршалка вялікага літоўскага. Таго ж года стаў ваяводам троцкім, з 1510 года — ваяводам віленскім і адначасна канцлерам вялікім літоўскім. У 1515 годзе ўзначальваў пасольства Вялікага Княства Літоўскага на з’ездзе Ягелонаў і Габсбургаў у Пожані (Браціславе) і Вене. Змагаўся за ўладу з Альбертам Гаштольдам, быў адным з выдаўцоў першага Статута Вялікага Княства Літоўскага (1529).

У 1518 годзе атрымаў ад імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі Максімільяна I тытул князя «на Гонядзі і Мядзелі».

Ажаніўся з Альжбетай, дачкой ваяводы троцкага Багдана Саковіча. У шлюбе нарадзіліся дзеці[12]:

Памёр у канцы кастрычніка або ў пачатку лістапада 1521 года. Спачыў у Віленскай кафедры[14].

Галерэя

[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. ↑ Pas L. v. Prince Mikalojus 'Amor Poloniae' Radvila // Genealogics — 2003.
  2. ↑ Nikolaus von Radziwill // CERL Thesaurus — Consortium of European Research Libraries.
  3. ↑ Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego 1386—1795 / пад рэд. J. Wolff — Kraków: 1885. — С. 73, 160.
  4. ↑ Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, t. I, Województwo wileńskie XIV‒XVIII wiek / пад рэд. A. Rachuba — Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2004. — С. 193. — 764 с. — ISBN 83-7181-305-8
  5. ↑ Antoniewicz M. Protoplaści książąt Radziwiłłów. Dzieje mitu i meandry historiografii — Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2011. — С. 31. — 423 с. — ISBN 978-83-7181-641-3
  6. ↑ Пятраўскас Р. Літоўская знаць у канцы XIV—XV ст.: Склад — структура — улада — 2 — Смаленск: 2014. — С. 288. — 386 с. — ISBN 978-5-00076-015-4
  7. ↑ Antoniewicz M. Protoplaści książąt Radziwiłłów. Dzieje mitu i meandry historiografii — Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2011. — С. 35. — 423 с. — ISBN 978-83-7181-641-3
  8. ↑ а б в г д е ё Antoniewicz M. Protoplaści książąt Radziwiłłów. Dzieje mitu i meandry historiografii — Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2011. — С. 54. — 423 с. — ISBN 978-83-7181-641-3
  9. ↑ Пятраўскас Р. Літоўская знаць у канцы XIV—XV ст.: Склад — структура — улада — 2 — Смаленск: 2014. — С. 296. — 386 с. — ISBN 978-5-00076-015-4
  10. ↑ Kniaziowie litewsko-ruscy od końca czternastego wieku / пад рэд. J. Wolff — Warszawa: 1895. — С. 332.
  11. ↑ Kniaziowie litewsko-ruscy od końca czternastego wieku / пад рэд. J. Wolff — Warszawa: 1895. — С. 110.
  12. ↑ а б в ЭнцВКЛ 2005.
  13. ↑ Рудзкі Э. Барбара Радзівілянка — другая жонка Жыгімонта Аўгуста / Пераклад з: Edward Rudzki. Polskie Krolowie. Zony Piastow i Jagiellonow. — W-wa, 1985 // «Спадчына» № 5, 1994. — Эл. рэсурс www.pawet.net (8 кастрычніка 2010).
  14. ↑ Błaszczyk G. Radziwiłł Mikołaj h. Trąby (ok. 1470—1521) // Polski Słownik Biograficzny. — Wrocław — Warszawa — Kraków — Gdańsk — Łódź : Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1987. — Tom XXX/2, zeszyt 125. S. 319.

Літаратура

[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі

[правіць | правіць зыходнік]
Узята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Мікалай_Радзівіл_(1470—1521)&oldid=4966885"