Горад Старыя Дарогі

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Горад
Старыя Дарогі
Старыя Дарогі
Сцяг Герб
Сцяг
Герб
Каардынаты Каардынаты: 53°02′22″ пн. ш. 28°15′54″ у. д. / 53.039444° пн. ш. 28.265° у. д. (G) (O) (Я)53°02′22″ пн. ш. 28°15′54″ у. д. / 53.039444° пн. ш. 28.265° у. д. (G) (O) (Я)
Краіна
Вобласць
Раён
Першае згадванне
Плошча
1,4 км²
Насельніцтва
11,1 тыс. чалавек (2009)
Часавы пояс
Тэлефонны код
+375 1792
Паштовы індэкс
222910
Аўтамабільны код
5
Старыя Дарогі (Беларусь)
Старыя Дарогі
Старыя Дарогі
Старыя Дарогі (Мінская вобласць)
Старыя Дарогі
Старыя Дарогі

Ста́рыя Даро́гі — горад у Мінскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Старадарожскага раёна. У 148 км да паўднёвага ўсходу ад Мінска. Чыгуначная станцыя на лініі БаранавічыАсіповічы. Праз горад праходзіць аўтадарога БабруйскСлуцк. Насельніцтва 11,4 тыс. чал. (2006).

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Першы пісьмовы ўспамін пра сяло Дарогі ў складзе Глускай воласці Слуцкага княства датуецца 1524 годам[1]. У розныя часы мясцовасць знаходзілася ва ўладанні Гальшанскіх, Хадкевічаў, Алелькавічаў.

Пад 1582 Дарогі згадваюцца як мястэчка на Слуцка-Бабруйскім гасцінцы. У 1612 мясцовасць перайшла да Радзівілаў. У сяр. XVII ст. Дарогі сталі цэнтрам воласці. Станам на 1647 у мястэчку было 95 дамоў. У Трынаццацігадовую вайну (16541667) Дарогі значна пацярпелі ад маскоўскіх захопнікаў. На 1668 тут засталося 34 двары, 3 вуліцы, сядзібы з жылымі і гаспадарчымі пабудовамі.

У кан. XVII ст. за 6 км на ўсход з'явілася яшчэ адно паселішча Дарогі і мястэчка пачалі зваць Старыя Дарогі. Цягам 16951744 мясцовасць знаходзілася ў ліку Нойбургскіх маёнткаў. У 1791 мястэчка ўвайшо ў склад Случарэцкага павета[1].

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Старыя Дарогі апынуліся ў складзе Расійскай імперыі. Статус паселішча панізілі да вёскі, якая з 1828 знаходзілася ва ўладанні Вітгенштэйнаў. У 1846 Старыя Дарогі перайшлі ў дзяржаўны скарб. Станам на 1886 тут было 40 двароў, паштовая станцыя. У 1896 за 2 км на захад ад вёскі збудавалі станцыю на вузкакалейнай чыгунцы мясцовага значэння Асіповічы — Старыя Дарогі, якую ў 1915 падоўжылі да Слуцку. Чыгункай на Асіповічы вывозілі лесаматэрыялы. Вакол новай станцыі паступова сфарміравалася новае паселішча, якое дала пачатак сучаснаму месту. У 1897 у Старых Дарогах працавалі лесапільны і фанерны заводы. У 1914 тут адкрылася народнае вучылішча.

У Першую сусветную вайну ў лютым — снежні 1918 Старыя Дарогі займалі нямецкія войскі. З 20 жніўня 1919 да ліпеня 1920 вёску кантралявалі польскія войскі. У 1921 Старыя Дарогі сталі цэнтрам Новадарожскай воласці, 17 ліпеня 1924 — Старадарожскага раёна Слуцкай акругі (25 снежня 196230 ліпеня 1966 уваходзілі ў склад Слуцкага раёна). З 9 чэрвеня 1927 да 26 ліпеня 1930 вёска знаходзілася ў Бабруйскай акрузе. 3 ліпеня 1925 Старыя Дарогі зноў атрымалі статус мястэчка. Станам на 1933 тут працавалі электрастанцыя, лесапільня «Пралетарый» і цагельня. 20 лютага 1938 Старыя Дарогі ўвайшлі ў склад Мінскай вобласці, а 27 верасня таго ж года атрымалі статус горад. У Другую сусветную вайну з 28 чэрвеня 1941 да 28 чэрвеня 1944 горада знаходзілася пад нямецкай акупацыяй.

28 красавіка 1996 Старыя Дарогі атрымалі гарадскі герб. 10 ліпеня 2001 у месце адкрыўся Палац культуры. 24 лістапада 2007 на тэрыторыі прыватнага музея адбылося ўрачыстае адрыццё першага ў Беларусі помніка ўдзельнікам Слуцкага збройнага чыну[2].

Эканоміка[правіць | правіць зыходнік]

У горадзе прадпрыемства харчовай, лёгкай прамысловасці. Гасцініца «Старыя Дарогі».

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

Адукацыя[правіць | правіць зыходнік]

У Старых Дарогах працуюць 4 сярэднія, спартыўная школы, школа мастацтваў, дзіцячы дом, 6 дашкольных устаноў.

Медыцына[правіць | правіць зыходнік]

Медыцынскыя паслугі падаюць гарадскія бальніца і паліклініка.

Культура[правіць | правіць зыходнік]

Дзейнічаюць 2 бібліятэкі, дом культуры, народны драматычны тэатр, Старадарожскі раённы гісторыка-этнаграфічны музей. Дзейнічае прыватны музей Анатоля Белага (гл. Старадарожскі мастацкі музей).

Турыстычная інфармацыя[правіць | правіць зыходнік]

Спыніцца можна ў гасцініцы «Старыя Дарогі»[6].

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

  • Воданапорная вежа (пач XX ст.)
  • Лядоўня (2-я пал. ХІХ)
  • Могілкі яўрэйскія
  • Паштовая станцыя (2-я пал. ХІХ ст.)
  • Чыгуначная гаспадарчая пабудова (пач. XX ст.)

Страчаная спадчына[правіць | правіць зыходнік]

У 1920-я ў Старых Дарогах існавалі царква, касцёл, сінагога і некалькі малітоўных дамоў[7].

Выдатныя асобы[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Вячаслаў Насевіч. Старыя Дарогі // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 630.
  2. Таццяна Гусева. Угодкі Слуцкага збройнага чына святкавалі паасобку // «Салідарнасць», 26 лістапада 2007.
  3. Старыя Дарогі // Шаблон:Крыніцы/Нашы гарады
  4. Старые Дороги // Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. П. Шишков. — М.: НИ «Большая Российская энциклопедия», 1998. — 640 с.: ил. ISBN 5-85270-262-5.
  5. Алена Калешка, Вячаслаў Насевіч. Старыя Дарогі // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 2001. С. 413.
  6. Старые Дороги // к // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 648 с. ISBN 978-985-11-0384-9
  7. Іна Соркіна. Праблемы мястэчак Беларусі на старонках часопіса «Наш Край» (другая палова 1920-х гадоў) // Гістарычны Альманах. Том 10, 2004.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]