Горад Жодзіна

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Горад
Жодзіна
Сцяг Герб
Сцяг
Герб
Каардынаты Каардынаты: 54°06′00″ пн. ш. 28°21′00″ у. д. / 54.1, 28.35 (G) (O) (Я)54°06′00″ пн. ш. 28°21′00″ у. д. / 54.1, 28.35 (G) (O) (Я)
Краіна
Вобласць
Першае згадванне
Плошча
21,97[1] км²
Насельніцтва
62 500[2] чалавек (2012)
Шчыльнасць
2 840 чал./км²
Нацыянальны склад
беларусы — 87,73 %,
рускія — 8,05 %,
украінцы — 1,2 %,
іншыя — 3,02 %
Часавы пояс
Тэлефонны код
+375 1775
Паштовы індэкс
22160-222169
Аўтамабільны код
5
Афіцыйны сайт
Жодзіна (Беларусь)
Жодзіна
Жодзіна
Жодзіна (Мінская вобласць)
Жодзіна
Жодзіна

Жо́дзіна — горад абласнога падпарадкавання ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі, на р. Пліса. У 55 км ад Мінска; чыгуначная станцыя на лініі Мінск—Орша, на аўтадарозе Мінск—Масква. Насельніцтва горада складае 62,5 тыс. чал. (2012).

Геаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Горад стаіць на Цэнтральнабярэзінскай раўніне Верхнебярэзінскай нізіны. Каля 70 % усёй тэрыторыі знаходзіцца на вышыні 180—220 м над узроўнем мора.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Упершыню згадваецца каля 1688 г. як в. Жодзіна Слабада ў Менскам ваяводстве на р. Паджодзінка, належала Радзівілам. З 1793 г. — у складзе Расійскай імперыі. З завяршэннем будаўніцтва чыгункі Масква—Брэст (1871) — чыгуначная станцыя. З 1924 г. стала цэнтрам сельсавета Смалявіцкага раёна. 21 студзеня 1958 г. пасёлкі Смалявіцкай ДРЭС, завода дарожных і меліярацыйных машын і суседнія вёскі Зарэчча і Крушынкі былі аб'яднаныя ў гарадскі пасёлак Жодзіна. У 1958 г. быў пабудаваны Беларускі аўтамабільны завод (БелАЗ). З 1963 г. — горад.

Дэмаграфія[правіць | правіць зыходнік]

  • 1781—230 чал.
  • 1796—374 чал.[3]
  • 1970 — 22 тыс. чал.[4]
  • 1991 — 56 тыс. чал.[5]
  • 2005 — 61,2 тыс. чал.
  • 2006 — 61,2 тыс. чал.
  • 2012 — 62,5 тыс. чал.

Адукацыя[правіць | правіць зыходнік]

У горадзе працуе 9 школ, 2 гімназіі, 1 прафесійны ліцэй і Жодзінскі палітэхнічны тэхнікум.

Эканоміка[правіць | правіць зыходнік]

БелАЗ

Прадпрыемствы электраэнергетыкі, машынабудавання (БелАЗ) і металаапрацоўкі, харчовы, лёгкай, дрэваапрацоўчай, будаўнічых матэрыялаў прамысловасці. Гасцініцы «Дружба», «Раніца». Жодзінская ГЭС.

Сродкі масавай інфармацыі[правіць | правіць зыходнік]

Мясцовая прэса прадстаўлена праз гарадскую грамадска-палітычную газету «Жодзінскія навіны». Выдаецца са студзеня 1991 г.

Турыстычныя цікавасці[правіць | правіць зыходнік]

Жодзінскі дом-музей А. Ф. Купрыянавай, у экспазіцыі музея прадстаўленыя асабістыя рэчы сям'і Купрыянавых, прадметы побыту даваеннага і ваеннага часу. Касцёл Маці Божай Фацімскай (1990-я), цэрквы Багародзіцкая і Міхайлаўская (1990-я).

Страчаная спадчына[правіць | правіць зыходнік]

  • Царква Св. Міхала Архангела (1864).

Выбітныя ўраджэнцы і жыхары[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Жодино // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 648 с. ISBN 978-985-11-0384-9;

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. «Дзяржаўны зямельны кадастр Рэспублікі Беларусь» (па стане на 1 студзеня 2011 г.)
  2. Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь: Дэмаграфічнае становішча. Асноўныя дэмаграфічныя паказальнкі па абласцях, гарадах і раёнах. http://belstat.gov.by/homep/ru/indicators/regions_current_data/10.pdf
  3. Вячаслаў Насевіч. Смалявіччына ў перыяд феадалізму // Літаратура/Памяць/Смалявіцкі раён і Жодзіна — С. 27—48; 58—59.
  4. Жодино // Літаратура/Вялікая Савецкая Энцыклапедыя (3-е выданне)
  5. Жодино // Літаратура/Вялікі энцыклапедычны слоўнік