Горад Стоўбцы

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Горад
Стоўбцы
Стоўбцы
Stolbtsy town 2011.jpg
Сцяг Герб
Сцяг
Герб
Каардынаты Каардынаты: 53°29′00″ пн. ш. 26°44′00″ у. д. / 53.483333° пн. ш. 26.733333° у. д. (G) (O) (Я)53°29′00″ пн. ш. 26°44′00″ у. д. / 53.483333° пн. ш. 26.733333° у. д. (G) (O) (Я)
Краіна
Вобласць
Раён
Заснаваны
Ранейшыя назвы
Свержна
Насельніцтва
15,4 тыс. чалавек (2010)
Часавы пояс
Тэлефонны код
+375 1717
Паштовы індэкс
222666
Афіцыйны сайт
Стоўбцы (Беларусь)
Стоўбцы
Стоўбцы
Стоўбцы (Мінская вобласць)
Стоўбцы
Стоўбцы

Стоўбцы — горад у Мінскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Стаўбцоўскага раёна, на правым беразе р. Нёман. У 78 км да паўднёвага захаду ад Мінска; чыгуначная станцыя на лініі Мінск—Брэст; каля аўтамагістралі Мінск-Брэст, вузел аўтадарог на Мір, Івянец, Нясвіж, Рубяжэвічы. Насельніцтва 15,5 тыс. чалавек (2006).

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Мястэчка заснавала ў 1593 г. Гальшка Кміцянка, удава крычаўскага старасты Мікалая Слушкі[1]. Сучасную назву атрымала ў першай трэці XVII ст. На той час мястэчка знаходзілася ў Менскім павеце ВКЛ, належала Аляксандру Слушку, які ў 1623 г. заснаваў тут манастыр дамініканцаў з касцёлам. У 1669 г. Стоўбцы атрымалі прывілей на правядзенне таргоў і кірмашоў.

Падчас вайны Расіі з Рэччу Паспалітай (1654-1667) і Паўночнай вайны (1700-1721) Стоўбцы былі моцна разбураны.

З пачатку XVIII ст. Стоўбцы сталі ўладаннем С. Дэнгофа, з 1728 г. — Чартарыйскіх, цэнтрам графства. У 1729 г. мястэчка атрымала магдэбургскае права. З 1793 г. — ў складзе Расійскай імперыі, з 1796 г. — цэнтр воласці Мінскага павета. У 1871 г. за 2 км ад Стаўбцоў на чыгунцы Масква—Брэст пабудавана аднайменная чыгуначная станцыя. У 1921-1939 гг. - у складзе Польшчы, горад, цэнтр гміны і павета ў Навагрудскім ваяводстве. З 1939 г. — ў БССР, з 1940 г. — цэнтр раёна.

У час нямецкай акупацыі 1943-1944 гг. у Стоўбцах працавала падпольная польская школа. Падпольную вучобу вёў былы суддзя Родэ, які чытаў лекцыі паводле перадваеннай праграмы польскіх гімназійных школ. Родэ загінуў на вачах вучняў каля 6 ліпеня 1944 года, падчас шматдзённага штурму горада Чырвонай Арміяй[2].

Эканоміка[правіць | правіць зыходнік]

Прадпрыемствы харчовай, машынабудаўнічай, дрэваапрацоўчай прамысловасці. Гасцініца «Стоўбцы». Уздоўж берагоў Нёмана — зона адпачынку рэспубліканскага значэння «Стоўбцы».

Культура[правіць | правіць зыходнік]

Раённая філармонія. Мастацкая галерэя. У Акінчыцах мемарыяльная сядзіба Я. Коласа (частка філіяла Літаратурна-мемарыяльнага музея Я. Коласа).

Выдатныя мясціны[правіць | правіць зыходнік]

  • Стаўбцоўская Свята-Ганнінская царква

Вядомыя асобы[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Латушкін А. Заснаванне г. Стоўбцы (Свержна) // Верхняе Панямонне. - Мінск: І.П. Логвінаў. - Вып. 1. - 2012. - С. 7-29
  2. Tajne nauczanie polskie w czasie okupacji niemieckiej 1941–1944 // Oświata... — С. 76–77.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Верхняе Панямонне: альманах лакальнай гісторыі. Вып. 1. — Мінск: І.П. Логвінаў, 2012. — 154 с. — ISBN 978-985-6991-72-4.;
  • Столбцы // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 648 с. ISBN 978-985-11-0384-9;
  • Агнешка Грэндзік-Радзяк Oświata i szkolnictwo polskie na ziemiach północno-wschodnich II Rzeczypospolitej i współczesnej Białorusi 1939–2001 — Торунь: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2007. — 441 с. — ISBN 978-85-60738-09-2. (польск.) 

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]