Фалклендскія астравы

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Фалклендскія (Мальвінскія) астравы
англ.: Falkland Islands
ісп.: Islas Malvinas
Flag of the Falkland Islands.svg Герб Фалклендскіх астравоў
Сцяг Фалклендскіх астравоў Герб Фалклендскіх астравоў

Каардынаты: 51°45′00″ пд. ш. 59°00′00″ з. д. / 51.75° пд. ш. 59° з. д. (G) (O) (Я)

Фалкленды.svg
Нацыянальны гімн Фалклендскіх астравоў
Афіцыйная мова англійская
Сталіца Порт-Стэнлі
Найбуйнейшыя гарады Порт-Стэнлі
Форма кіравання канстытуцыйная манархія
Каралева
Губернатар
Прэм'ер-міністр
Елізавета II
Найджэл Хейвуд
Дэвід Кэмеран
Плошча
• Усяго

12 173 км²
Насельніцтва
• Ацэнка (2008)
Шчыльнасць

3,140 чал.
0.26 чал./км²
Валюта Фунт Фалклендскіх астравоў
Інтэрнэт-дамен .fk
Тэлефонны код +500
Часавы пояс -4

Фалклендскія астравы альбо Мальвінскія астравы (англ.: Falkland Islands, ісп.: Islas Malvinas) — архіпелаг у паўднёва-заходняй частцы Атлантычнага акіяну, недалёка ад аргенцінскага ўзбярэжжа Паўднёвай Амерыкі. Адміністрацыйны цэнтр — Стэнлі.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Сцвярджаецца, што астравы былі адкрытыя ў 15911592 гадах англійскім мараплаўцам Джонам Дэйвісам, які камандаваў караблём у экспедыцыі англійскага карсара Кавендыша, аднак на права быць першаадкрывальнікамі архіпэляга прэтэндуюць таксама іспанцы. Пасля астравы неаднаразова пераходзілі з рук у рукі. У 17631765 гадах астравы даследаваў французскі мараплавец Луі Антуан дэ Бугенвіль (Bougainville). Працяглы час астравы былі незаселеныя.

Першая сусветная вайна[правіць | правіць зыходнік]

Падчас Першай сусветнай вайны у раёне архіпелага 8 снежня 1914 года адбыўся бой паміж нямецкай крэйсэрскай эскадрай пад камандаваннем віцэ-адмірала Максіміліяна фон Шпээ і вялікабрытанскай эскадрай (віцэ-адмірал Ф. Д. Стэрдзі).

Нямецкае камандаванне спрабавала актывізаваць дзеянні свайго флоту на марскіх камунікацыях Вялікабрытаніі ў Атлантычным, Індыйскім і Ціхім акіянах. Віцэ-адмірал фон Шпеэ кіраваў паходам эскадры (2 панцаранёсных і 3 лёгкіх крэйсера, 2 транспарты і шпітальнае судна) да берагоў Паўднёвай Амерыкі, дзе 1 лістапада 1914 года ў баі ля мыса Каранель разбіў вялікабрытанскую эскадру крэйсераў.

Выканаўшы задачу па адцягненні значных сілаў флоту Вялікабрытаніі, нямецкая эскадра атрымала загад прарывацца ў Германію. Не ведаючы дыслакацыі вялікабрытанскіх караблёў, Шпеэ вырашыў нанесці ўдар па ваенна-марской базе Вялікабрытаніі ў Порт-Стэнлі на Фальклендскіх астравах, дзе знаходзіліся 1 лінейны карабель, 2 лінейных, 3 панцаранёсных і 2 лёгкіх крэйсеры). Сустрэўшы нечакана моцны супраціў, Шпеэ спрабаваў сыйсці, але вялікабрытанскія караблі нагналі яго. Шпеэ загадаў лёгкім крэйсерам і транспартам сыходзіць у розных кірунках. Іх сталі пераследваць вялікабрытанскія панцаранёсныя і лёгкія крэйсеры, а лінейныя крэйсеры ўступілі ў бой з нямецкімі панцаранёснымі крэйсерамі і патапілі іх. Былі знішчаныя таксама 2 лёгкія нямецкія крэйсеры і транспарты. Толькі крэйсеру «Дрэздэн» і шпітальнаму судну ўдалося сыйсці. У выніку перамогі вялікабрытанскае камандаванне вызвалілася ад неабходнасці вылучаць значныя сілы на другарадныя тэатры вайсковых дзеянняў, а нямецкае камандаванне страціла моцную крэйсерскую эскадру. Сам Шпеэ загінуў на флагманскім крэйсеры «Шарнхорст».

Канфлікт 1982 года[правіць | правіць зыходнік]

У 1982 годзе вакол астравоў успыхнуў брытанска-аргенцінскі канфлікт. Аргенціна атрымала паразу, але працягвае аспрэчваць як назву астравоў, так і іх тэрытарыяльную прыналежнасць.

У 2012 годзе 98,8% удзельнікаў рэферэндуму на астравах падтрымалі захаванне статусу заморскай тэрыторыі Брытаніі.

Палітыка[правіць | правіць зыходнік]

Зараз з'яўляюцца замежнай тэрыторыяй Злучанага Каралеўства, але прыналежнасць выспаў аспрэчваецца Аргенцінай. Разглядаецца таксама пытанне аб незалежнасці гэтае тэрыторыі (разам з Паўднёвай Георгіяй). На выспах размешчаная вялікабрытанская ваенна-паветраная база Маўнт Плезант.

Геаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Складаецца з двух буйных (Заходні і Усходні Фалкленд) і каля 200 дробных астравоў і скал. Плошча 12.200 км2. Вышыня да 706 м. Берагі вельмі складанага абрысу. Клімат акіянічны, прахалодны (сярэдняя месячная тэмпература ад 2,5 да 10 °С) і раўнамерна вільготны (у год 600-700 мм ападкаў) з моцнымі вятрамі і частай смугой. Акіянічныя зёлкавыя лугі, верасовыя пусткі, тарфяныя балоты. Шмат марскіх птушак.

Архіпелаг уваходзіць у так званую Патагонскую (ці Магеланаву) заагеаграфічную вобласць Сусветнага акіяну. Патагонская вобласць знаходзіцца пад уплывам магутных халодных плыняў. Адна з іх - Фалклендcкая (Мальвінская) - плыве ад Фалклендзіх выспаў да затокі Ла-Плата. Хуткасць плыні - 1-2 км/г. Сярэдняя тэмпература вады ўзімку ад 4 да 10 °С, улетку ад 8 да 15 °С. Нясе вялікую колькасць айсбергаў, хоць паблізу выспаў айсбергі сустракаюцца рэдка.

Эканоміка[правіць | правіць зыходнік]

Асноўныя галіны эканомікі архіпелага — авечкагадоўля, здабыча марскога звера.

Дэмаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Насельніцтва — 2500 (1996).

Рэлігія[правіць | правіць зыходнік]

Культура[правіць | правіць зыходнік]

Спорт[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Тэрыторыі Брытанскай імперыі