Аландскія астравы

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Фінляндыя Аландскія астравы
Landskapet Åland
Flag of Åland.svg Герб Аландскіх астравоў
Сцяг Аландскіх астравоў Герб Аландскіх астравоў

Каардынаты: 60°12′20″ пн. ш. 20°29′09″ у. д. / 60.205556° пн. ш. 20.485833° у. д. (G) (O) (Я)

LocationAland.png
Дэвіз: «Астравы міру»
Гімн: «Ålänningens sång»
Заснавана 7 мая 1920
Афіцыйная мова Шведская
Сталіца Марыехамн
Найбуйнейшыя гарады Марыехамн
Форма кіравання Аўтаномная парламенцкая рэспубліка
Губернатар[1]
Лантрад
Петэр Ліндбек
Каміла Гунэл
Плошча
• Усяго

13.323,51 км²
Насельніцтва
• Ацэнка (2011)
Шчыльнасць

28.355 чал.
18,14 чал./км²
ВУП (ППЗ)
  • Разам (2007)
  • На душу насельніцтва

$1,563 млрд
$55.829
ІРЧП (2007) 0,967 (вельмі высокі) ()
Этнахаронім Аландцы
Валюта Еўра (€) (EUR)[2]
Авіякампанія Air Åland
Інтэрнэт-дамены .ax, .eu
Код ISO AX
Тэлефонны код +358
Часавы пояс +2
  1. Адміністрацыйная пасада, на якую прызначае Урад Фінляндыі. Губернатар не мае ўлады над Урадам саміх астравоў
  2. Шведская крона таксама шырока ўжываецца

Ала́ндскія астравы (шведск.: Åland, фінск.: Ahvenanmaa) — шведскамоўны архіпелаг астравоў, які палітычна адносіцца да Фінляндыі. У складзе Фінляндыі астравы маюць шырокую аўтаномію. Знаходзяцца ў Балтыйскім моры каля Батнічнага заліва. Спецыяльны статус астравоў гарантуецца міжнароднай супольнасцю паводле Аландскай канвенцыі 1921.

У склад архіпелагу ўваходзяць каля 6,5 тыс. астравоў агульнай плошчай 1527 км². Плошча найбольшага вострава Аландаў складае 650 км². Колькасць насельніцтва складае каля 27,2 тыс. асоб. Заселеныя каля 100 астравоў, пераважна людзьмі шведскага паходжання. Насельніцтва займаецца ў асноўным рыбнай лоўляй, жывёлагадоўляй і сельскай гаспадаркай. Адзіным горадам і сталіцай Аландскіх астравоў з'яўляецца Марыехамн. Тэрыторыя астравоў з'яўляецца дэмілітарызаванай зонай, тут забаронены нават пралёт самалётаў паветрана-ваенных сіл.

Палітыка[правіць | правіць зыходнік]

Згодна з Актам аб самакіраванні Аландскіх астравоў ад 28 снежня 1951, з'яўляюцца парламенцкай рэспублікай у рамках аўтаноміі ў складзе Фінляндыі. Астравы маюць уласны парламент (Лагтынг), які складаецца з 30 дэпутатаў, абраных праз агульныя тайныя выбары. Яму падпарадкоўваецца ўрад (Ландскапсрэгерынг), які ў сваю чаргу складаецца з міністраў адукацыі, культуры, фінансаў, сацыяльных спраў і навакольнага асяроддзя, адміністрацыі і ўзаемадзеяння з Еўрапейскім Саюзам, прамысловасці і гандлю, і сувязі, які ўзначальваецца Лантрадам (прэм'ер-міністрам).

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

У XVIII стагоддзі праз Аландскія астравы праходзіў важны шлях з Санкт-Пецярбургу ў Стакгольм. 18 сакавіка 1809 года, падчас Фінскай вайны расійскія войскі акупавалі астравы і далучылі іх, разам з Фінляндыяй, да Расійскай імперыі.

У 1856 годзе Парыжскі мірны дагавор надаў астравам асаблівы статус дэмілітарызаванай зоны, які захоўваецца да нашых дзён. Аландская канвенцыя 1921 гарантавала іх нейтралітэт.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]


Шаблон:Аландскія астравы ў тэмах

Шаблон:Губерні Фінляндыі