Баку
| Горад | |||||
| Баку | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| азерб.: Bakı | |||||
|
|||||
| 40°23′ пн. ш. 49°51′ у. д.HGЯO | |||||
| Краіна |
|
||||
| Рэгіён | Апшэронскі паўвостраў | ||||
| Унутраны падзел | 12 раёнаў і 59 пасёлкаў | ||||
| Кіраўнік | Эльдар Азізаў[d] | ||||
| Гісторыя і геаграфія | |||||
| Першая згадка | V стагоддзе | ||||
| Вышыня цэнтра | −28 м | ||||
| Водныя аб’екты | Каспійскае мора | ||||
| Насельніцтва | |||||
| Насельніцтва | 2.300.500 чалавек (2021) | ||||
| Нацыянальны склад | азербайджанцы, рускія | ||||
| Канфесійны склад | іслам, праваслаўе | ||||
| Афіцыйная мова | азербайджанская | ||||
| Лічбавыя ідэнтыфікатары | |||||
| Тэлефонны код | +994 12 | ||||
| Паштовы індэкс | AZ1000 | ||||
| Аўтамабільны код | 10, 90, 77 | ||||
| baku-ih.gov.az (азерб.) | |||||
|
|
|||||
Баку (азерб.: Bakı) — сталіца і найбуйнейшы горад Азербайджана.
Горад з’яўляецца навуковым, культурным і прамысловым цэнтрам Азербайджана. Шматлікія значныя азербайджанскія ўстановы маюць свае штаб-кватэры ў ім, у тым ліку Дзяржаўная нафтавая кампанія Азербайджана, якая ўваходзіць у спіс 100 найбуйнейшых кампаній[1].
Горад Баку складаецца з 12 раёнаў і 59 пасёлкаў[2].
Геаграфія
[правіць | правіць зыходнік]Баку знаходзіцца на заходнім узбярэжжы Каспійскага мора на 28 метраў ніжэй за ўзровень мора, што робіць яго самай нізкай сталіцай у свеце, а таксама самым вялікім горадам у свеце, які размешчаны ніжэй за ўзровень мора. У наваколлі гораду ёсць мноства гразевых вулканаў (Кейракі, Богх-Богха, Лакбатан і іншыя) і салёных азёр (як Бёюк-Шор, Хадасан і іншыя).
Клімат
[правіць | правіць зыходнік]| Клімат Баку | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Паказчык | Сту | Лют | Сак | Кра | Май | Чэр | Ліп | Жні | Вер | Кас | Ліс | Сне | Год |
| Сярэдні максімум, °C | 6,6 | 6,3 | 9,8 | 16,4 | 22,1 | 27,3 | 30,6 | 29,7 | 25,6 | 19,6 | 13,5 | 9,7 | 18,9 |
| Сярэдняя тэмпература, °C | 4,2 | 4,0 | 6,3 | 12,3 | 18,0 | 22,8 | 26,4 | 25,6 | 21,8 | 16,0 | 10,8 | 6,6 | 14,5 |
| Сярэдні мінімум, °C | 2,1 | 2,0 | 4,2 | 9,4 | 14,9 | 19,7 | 22,2 | 22,9 | 19,4 | 13,6 | 8,8 | 4,8 | 12,0 |
| Крыніца: World Climate[3] | |||||||||||||
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]У маі 2012 года ў Баку прайшоў 57-ы конкурс песні Еўрабачанне, спецыяльна для якога была пабудавана Бакінская крыштальная зала.
У чэрвені 2015 года ў Баку прайшлі першыя ў гісторыі Еўрапейскія гульні.
Насельніцтва
[правіць | правіць зыходнік]Насельніцтва складае 2,1 мільёны жыхароў (2011)[4], такім чынам Баку з’яўляецца самым вялікім паводле колькасці насельніцтва горадам на беразе Каспійскага мора і на Каўказе.
Да 1988 года ў Баку пражывала вялікая колькасць рускіх, армян і яўрэяў, што спрыялі культурнай разнастайнасці горада. З пачаткам Карабахскай вайны і пагромаў армян, пачынаючы са студзеня 1990 года, большая частка армянскай дыяспары з’ехала з горада[5].
Насельніцтва
[правіць | правіць зыходнік]
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Год | Азербайджанцы | % | Рускія | % | Армяне | % | Яўрэі | % | Іншыя | % | Насельніцтва |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1886[16] | 37,530 | 43.3 | 21,390 | 24.7 | 24,490 | 28.3 | 391 | 0.5 | 2,810 | 3.2 | 86,611 |
| 1897[17] | 40,341 | 36 | 37,399 | 33.4 | 19,099 | 17.1 | 3,369 | 3 | 11,696 | 10.5 | 111,904 |
| 1926[18] | 118,737 | 26.2 | 167,373 | 36.9 | 76,656 | 16.9 | 19,589 | 4.3 | 70,978 | 15.7 | 453,333 |
| 1939[19] | 215,482 | 27.4 | 343,064 | 43.6 | 118,650 | 15.1 | 31,050 | 3.9 | 79,377 | 10.1 | 787,623 |
| 1959[20] | 211,372 | 32.9 | 223,242 | 34.7 | 137,111 | 21.3 | 24,057 | 3.7 | 56,725 | 8.7 | 652,507 |
| 1970[21] | 586,052 | 46.3 | 351,090 | 27.7 | 207,464 | 16.4 | 29,716 | 2.3 | 88,193 | 6.9 | 1,262,515 |
| 1979[22] | 530,556 | 52.4 | 229,873 | 22.7 | 167,226 | 16.5 | 22,916 | 2.3 | 62,865 | 6.2 | 1,013,436 |
| 1999[23] | 1,574,252 | 88 | 119,371 | 6.7 | 378 | 0.02 | 5,164 | 0.3 | 89,689 | 5 | 1,788,854 |
| 2009[24] | 1,848,107 | 90.3 | 108,525 | 5.3 | 104 | 0 | 6,056 | 0.6 | 83,023 | 4.1 | 2,045,815 |
Транспарт
[правіць | правіць зыходнік]Славутасці
[правіць | правіць зыходнік]- Дзявочая вежа
- Бакінская тэлевежа
- Бакінскі заапарк
- Азербайджанская нацыянальная бібліятэка
- Азербайджанская дзяржаўная філармонія
- Азербайджанскі тэатр оперы і балета
- Азербайджанскі Дзяржаўны Акадэмічны Драматычны Тэатр
- Азербайджанскі Дзяржаўны Тэатр Юнага Гледача
- Тэатр лялек імя А. Шаіга
- Азербайджанскі дзяржаўны музей дывана і народнага прыкладнога мастацтва імя Ляціфа Керымава
- Бакінскі музей сучаснага мастацтва
Вядомыя асобы
[правіць | правіць зыходнік]- Генрых Мікалаевіч Абаеў (1932—2014) — спецыяліст у галіне працэсаў і апаратаў хімічнай тэхналогіі.
- Арсен Барысавіч Авакаў (нар. 1964) — украінскі палітык, міністр унутраных спраў Украіны (з 2014 года).
- Віталь Рубенавіч Габрыелян (нар. 1944) — спартсмен (шашкі), майстар спорту СССР, гросмайстар, чэмпіён СССР па шашках (1964, 1966, 1969, 1973, 1977).
- Эдуард Дзмітрыевіч Зарэмба (1937—2012) — беларускі футбаліст.
- Ніна Аляксандраўна Зельтэн (нар. 1924) — беларускі архітэктар.
Гарады-пабрацімы
[правіць | правіць зыходнік]
Christiansted[d], Амерыканскія Віргінскія астравы
Ізмір, Турцыя (4 верасня 1985)[25][26]
Абердзін, Вялікабрытанія[26]
Акапулька, Мексіка
Аман, Іарданія (1989)
Балакова, Расія
Бардо, Францыя (1979)[27][28]
Басра, Ірак[26][28]
Венецыя, Італія
Вунгтау, В’етнам[26]
Ганалулу, ЗША (5 жніўня 1998)[29][30]
Дакар, Сенегал[26][28]
Джыда, Саудаўская Аравія
Конья, Турцыя
Кіеў, Украіна (12 верасня 1997)[31][28][…]
Лондан, Вялікабрытанія
Майнц, Германія (1984)[26][28][…]
Неапаль, Італія[26][28]
Прэторыя, ПАР
Рыа-дэ-Жанэйра, Бразілія[32]
Санкт-Пецярбург, Расія (1998)[28][33][…]
Сараева, БіГ (1972)[26][28][…]
Ставангер, Нарвегія[26]
Стамбул, Турцыя
Сівас, Турцыя
Тбілісі, Грузія (1993)[34][35][…]
Тэбрыз, Іран[26][28]
Х’юстан, ЗША (1976)[26][28]
акруга Ганалулу[d], ЗША (5 жніўня 1998)[28][30]
Гл. таксама
[правіць | правіць зыходнік]Зноскі
[правіць | правіць зыходнік]- ↑ State Oil Company of Azerbaijan Republic: Transition from National to Transnational Company or Demand of Time? Архівавана 11 студзеня 2012.. Turkishweekly.net.
- ↑ Административно-территориальное деление :: Баку. bakucity.preslib.az. Праверана 9 лютага 2024.
- ↑ World Climate — Baku (англ.)
- ↑ Bakı şəhəri — Azərbaycan Dövlət Statistika Komitəsi Архівавана 30 чэрвеня 2012.
- ↑ Azerbaijan — The Soviet and post-Soviet periods. Britannica
- ↑ Усерасійскі перапіс насельніцтва 1897 года
- ↑ 1926 Soviet census
- ↑ 1939 Soviet census
- ↑ 1959 Soviet census
- ↑ 1970 Soviet census
- ↑ 1979 Soviet census
- ↑ Перапіс насельніцтва СССР, 1989
- 1 2 https://www.stat.gov.az/source/demoqraphy/ap/az/2_4.xls
- ↑ https://www.stat.gov.az/source/demoqraphy/?lang=en
- ↑ http://www.baku.azstat.org/section/demography/001.xls
- ↑ (руск.) Свод статистических данных о населении Закавказского края, извлечённых из посемейных списков 1886 года, г. Тифлис, 1893
- ↑ (руск.) Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г. — г. Баку
- ↑ (руск.) Всесоюзная перепись населения 1926 года, т. 14, Закавказская СФСР, г. Москва, 1929
- ↑ Soviet 1939 census
- ↑ Soviet 1959 census
- ↑ Soviet 1970 census
- ↑ Soviet 1979 census
- ↑ (англ.) Ethnic composition of Azerbaijan 1999 Архівавана 19 верасня 2017.
- ↑ (англ.) Ethnic composition of Azerbaijan 2009 Архівавана 7 лютага 2012.
- ↑ https://www.izmir.bel.tr/tr/KardesKentler/62
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 http://baku-ih.gov.az/page/26.html
- ↑ http://www.bordeaux.fr/ebx/LinkResolverServlet?classofcontent=presentationStandard&id=89715
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 http://azerbaijans.com/content_1719_az.html
- ↑ https://www.azerbaijans.com/content_1719_az.html
- 1 2 https://www4.honolulu.gov/docushare/dsweb/Get/Document-114443/98-206.pdf
- ↑ https://old.kyivcity.gov.ua/files/2018/2/15/Mista-pobratymy.pdf
- ↑ http://mail.camara.rj.gov.br/APL/Legislativos/contlei.nsf/50ad008247b8f030032579ea0073d588/3f4147a57ed8aa3483257e8800663664?OpenDocument
- ↑ https://baku-ih.gov.az/az/page/26.html
- ↑ http://baku-ih.gov.az/az/page/26.html
- ↑ https://tbilisi.gov.ge/img/original/2018/6/12/tbilisiinfigures.pdf
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 2. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0061-7 (т. 2).
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]
На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Баку

