Капітуляцыя Германіі ў Першай сусветнай вайне

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці

Капітуля́цыя Герма́ніі ў Пе́ршай сусве́тнай вайне́

Апошняе наступленне Антанты[правіць | правіць зыходнік]

14 кастрычніка 1918 года пачалося агульнае наступленне войскаў Антанты на Заходнім фронце. Да 20 кастрычніка германскія войскі былі цалкам выцесненыя на пазіцыю Герман, Гундзінг, Брунгільда, Крымгільда. Надыходзячую катастрофу прадчувалі ў самой Германіі, таму яшчэ 29 верасня Гіндэнбург і Людендорф заявілі аб неабходнасці фарміравання новага ўрада. 1 кастрычніка ўрад Германскай імперыі атрымаў адстаўку, а 3 кастрычніка быў утвораны кабінет на чале з прынцам Максам Бадэнскім, якія меў сярод германскай буржуазіі і юнкерства рэпутацыю ліберала і пацыфіста. 4 кастрычніка германскі ўрад звярнуўся да ўрада ЗША з прапановай аб пачатку мірных перамоў на аснове «Чатырнаццаці пунктаў», выкладзеных Вудра Вільсанам у яго пасланні да кангрэсу ад 8 студзеня 1918 года. Робячы гэта, германцы разлічвалі ўзмацніць недавер у табары саюзнікаў.

«Чатырнаццаць пунктаў»[правіць | правіць зыходнік]

Аднак у Вашынгтоне не спяшаліся з перамір'ем, спрабуючы як мага больш аслабіць Германію. Прэзідэнт ЗША не адхіліў магчымасці пачатку мірных перамоваў, аднак заявіў, што патрабуе ад Германіі гарантый выканання ўсіх 14 пунктаў. Абмен нотамі паміж урадамі ЗША і Германіі аб умовах адводу войскаў з захопленых абласцей Бельгіі і Францыі, аб спыненні падводнай вайны і іншых умовах перамір'я працягваўся да канца кастрычніка. Каб зрабіць Антанту больш згодлівай, Вільгельм II 26 кастрычніка звольніў у адстаўку Людендорф, прызначыўшы замест яго першым генерал-кватэрмайстарам генерала В. Гронера.

Рэвалюцыя ў Германіі[правіць | правіць зыходнік]

Тым часам баявыя дзеянні на Заходнім фронце ўступілі ў завяршальную стадыю, 5 лістапада 1-й амерыканскай арміі ўдалося прарваць нямецкі фронт, 6 лістапада пачалося агульнае адступленне германскіх войскаў. У гэты крытычны для Германіі час у Кілі пачалося паўстанне матросаў германскага флоту, якое перарасло ў Лістападаўскую рэвалюцыю. Усе спробы здушыць рэвалюцыйныя выступленні апынуліся беспаспяховымі.

Камп'енскае перамір'е[правіць | правіць зыходнік]

Каб не дапусціць канчатковага паражэння арміі, 8 лістапада ў Камп'енскі лес прыбыла германская дэлегацыя, прынятая маршалам Фошам. Умовы перамір'я, вылучаныя Антантай былі наступнымі:

  • Спыненне ваенных дзеянняў, эвакуацыю на працягу 14 дзен акупаваных германскімі войскамі раёнаў Францыі, тэрыторый Бельгіі і Люксембурга, а таксама Эльзас-Латарынгіі.
  • Войскі Антанты займалі левы бераг Рэйна (прычым утрыманне акупацыйнай арміі ўскладалася цалкам на Германію), а на правым беразе прадугледжвалася стварэнне дэмілітарызаванай зоны.
  • Германія абавязвалася неадкладна вярнуць на радзіму ўсіх ваеннапалонных, а таксама эвакуіраваць свае войскі з тэрыторыі краін, якія ўваходзілі раней у склад Аўстра-Венгрыі, Румыніі, Турцыі і Усходняй Афрыкі.

Германія павінна была выдаць Антанце 5 000 артылерыйскіх гармат, 30 000 кулямётаў, 3 000 мінамётаў, 5 000 паравозаў, 150 000 вагонаў, 2 000 самалётаў, 10 000 грузавых аўтамабіляў, 6 цяжкіх крэйсераў, 10 лінейных караблёў, 8 лёгкіх крэйсераў, 50 эсмінцаў і 160 падводных лодак. Астатнія караблі германскага ваенна-марскога флоту разбройваліся і інтэрніраваліся саюзнікамі. Блакада Германіі захоўвалася. Фош рэзка адкінуў усе спробы германскай дэлегацыі змякчыць умовы перамір'я. Фактычна вылучаныя ўмовы патрабавалі безумоўнай капітуляцыі. Аднак германскай дэлегацыі ўсё ж удалося змякчыць умовы перамір'я: Так, колькасць кулямётаў, якія падлягаюць выдачы, было зніжана да 25 000, самалётаў — да 1700, грузавых аўтамабіляў — да 5 000. Былі знятыя патрабаванні аб выдачы падводных лодак. У астатніх жа пунктах ўмовы перамір'я засталіся без змяненняў. 9 лістапада Вільгельм II быў скінуты і збег у Галандыю. 11 лістапада 1918 года ў 5 гадзін раніцы па французскім часе ўмовы перамір'я былі падпісаныя. Было заключана Камп'енскае перамір'е. У 11 гадзін пачуліся першыя стрэлы артылерыйскага салюту нацый у 101 залп, абвясціўшага заканчэнне Першай сусветнай вайны. Саюзнікі Германіі па Чацвяртному саюзу капітулявалі яшчэ раней. 29 верасня капітулявала Балгарыя, 30 кастрычнікаТурцыя, 3 лістападаАўстра-Венгрыя.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]