Гарадскі пасёлак Радашковічы

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Гарадскі пасёлак
Радашковічы
Краявід Радашковічаў.jpg
Мясцовы краявід
Сцяг Герб
Сцяг
Герб
Краіна
Вобласць
Раён
Сельсавет
Каардынаты
Гарадскі пасёлак з
Насельніцтва
5 789 чалавек[1] (2016)
Часавы пояс
Тэлефонны код
+375 1773
Паштовы індэкс
222322
Аўтамабільны код
5
Гарадскі пасёлак Радашковічы (Беларусь)
Гарадскі пасёлак Радашковічы
Гарадскі пасёлак Радашковічы (Мінская вобласць)
Гарадскі пасёлак Радашковічы

Радашко́вічы[2] (трансліт.: Radaškovičy, руск.: Радошковичи) — гарадскі пасёлак у Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці, у зліцця рэк Вязынка і Гуйка ў Рыбчанку, на Вілейска-Мінскай воднай сістэме. З'яўляецца цэнтрам Радашковіцкага сельсавета. У 32 км ад Маладзечна, 41 км ад Мінска, 10 км ад чыгуначнай станцыі Радашковічы; на аўтамабільнай дарозе Мінск—Маладзечна. Насельніцтва 5 789 чал. (2016)[1].

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Першы пісьмовы ўспамін пра Радашковічы датуецца 1447, калі кашталян віленскі Пётр Гедыгольдавіч заснаваў тут касцёл Найсв. Тройцы. У розныя часы мясцовасць знаходзілася ва ўладанні Вярэйскага, Гаштольдаў, каралевы Боны, Глябовічаў, Агінскіх, Радзівілаў. З 1539 да сяр. XIX ст. тут рэгулярна праводзіліся кірмашы.

Гарадскі герб з прывілею 1792

У 1549 Радашковічы атрымалі статус горада, у якім было 130 двароў, 8 корчмаў, майстэрні. Прыкладна ў гэты ж час тут збудавалі драўляны замак. У Інфлянцкую вайну ў 1567 вялікі князь Жыгімонт Аўгуст пастанавіў склікаць пад Радашковічамі збройную дэманстрацыю, разлічваючы на далучэнне да яе незадаволеных маскоўскай уладай князёў і баяраў. На попіс сабралося 47 тыс. салдат, у тым ліку 30 тыс. паспалітага рушання і 2400 салдат, дасланых з Каралеўства Польскага, зброі налічвалася каля 100 адзінак[3]. У 1569 Жыгімонт Аўгуст надаў паселішчу Магдэбургскае права. 23 лютага 1792 кароль і вялікі князь Станілсаў Аўгуст Панятоўскі надаў Рашакавічам гарадскі герб: «у срэбным полі паясная выява святога Стэфана, пабітага камянямі»[4].

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Радашковічы апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, дзе сталі заштатным горадам Вілейскага павета. Падчасі вызваленчага паўстання (18301831) паселішча на пэўны час вызвалілі з-пад расійскай улады. У 1842 Радашковічы сталі цэнтрам воласці Віленскай губерні. Станам на 1859 тут было 222 будынкі (на 1866 — 225 будынкаў[5]). У 1882 у мясцовым касцёле ахрысцілі Яна Луцэвіча (Янку Купалу).

Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Радашковічы апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Віленскім ваяводстве. Цягам 19221928 у месце працавала Радашковіцкая беларуская гімназія імя Ф. Скарыны.

У 1939 Радашковічы ўвайшлі ў БССР. У 1940 афіцыйны статус паселішча панізілі да гарадскога пасёлка, які стаў цэнтрам раёна(у 1960 Радашковіцкі раён ліквідавалі). У Другую сусветную вайну з 25 чэрвеня 1941 да 3 ліпеня 1944 гарадскі пасёлак знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй.

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

Адукацыя[правіць | правіць зыходнік]

У Радашковічах працуюць сярэдняя і мастацтваў школы, школа-інтэрнат.

Медыцына[правіць | правіць зыходнік]

Медыцынскія паслугі падаюць пасялковая бальніца і паліклініка.

Культура[правіць | правіць зыходнік]

Дзейнічаюць 2 бібліятэкі, дом культуры, кінатэатр.

Турыстычная інфармацыя[правіць | правіць зыходнік]

Прадпрыемствы па вытворчасці керамічных вырабаў, харчовай і лёгкай прамысловасці. Санаторый «Хваёвы Бор», санаторый-прафілакторый «Зорны», дзіцячы аздараўленчы комплекс «Маяк». Цэнтр ганчарнага рамяства[7].

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

Страчаная спадчына[правіць | правіць зыходнік]

Галерэя[правіць | правіць зыходнік]

Вядомыя асобы[правіць | правіць зыходнік]

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. (руск.) 
  2. Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (pdf)
  3. K. Piwarski. Niedoszła wyprawa radoszkowicka Zygmunta Augusta na Moskwę (rok 1567—1568) // «Ateneum Wileńskie». T. IV. — Wilno, 1927. S. 256—286.
  4. Радашковічы // Цітоў А. Геральдыка беларускіх местаў (XVI — пачатак XX ст.). — Мн.: Полымя, 1998.
  5. Radoszkowicze // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.Tom IX: Poźajście — Ruksze. — Warszawa, 1888. S. 439.
  6. Генадзь Каханоўскі. Радашковічы // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 2001. С. 51.
  7. Радошковичи // к // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 648 с. ISBN 978-985-11-0384-9

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Радошковичи // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 648 с. ISBN 978-985-11-0384-9

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]