Астраномія

Выява Крабападобнай туманнасці, атрыманае касмічным тэлескопам Хабл.

АСТРАНОМІЯ (грэч. ástron зорка + nómos закон), навука аб фізічнай будове, руху, паходжанні і развіцці нябесных целаў, іх сістэм і Сусвету як цэлага. Дакладны момант узнікнення астраноміі невядомы. Яе пачаткі меліся ва ўсіх цывілізаваных народаў Старажытнасці.

Аб'екты астраноміі вельмі разнастайныя, і спіс іх няспынна расце. Традыцыйнымі аб'ектамі з'яўляюцца Сонца, зоркі, планеты і іх спадарожнікі, метэорныя целы, туманнасці, зорныя скопішчы, зорныя сістэмы і Сусвет наогул. З рухам навукі наперад з'явіліся новыя аб'екты — пульсары, квазары, касмічныя прамяні, мікрахвалевае фонавае (рэліктавае) выпрамяненне, тэарэтычна прадказаныя чорныя дзіркі і гравітацыйныя хвалі.

З пазіцый тэорыі будовы Сусвету ў цэлым астраномія вывучае таксама структуру прасторы-часу Сусвету. З астраноміяй звязаныя праблемы пошуку пазазямных цывілізацый і наладжвання кантакту з імі.

Касмічнымі даследваннямі займаецца не толькі астраномія, але і касманаўтыка, касмічная біялогія, касмічная медыцына, спадарожнікавая геадэзія і інш.

Прадметы астраноміі

• Астраметрыя
  • Сузор'і
  • Нябесная сфера
  • Сістэмы нябесных каардынат
  • Час
• Нябесная механіка
• Астрафізіка
  • Эвалюцыя зорак
  • Нейтронныя зоркі і чорныя дзіркі
• Галактыкі
  • Млечны шлях
  • Будова галактык
  • Эвалюцыя галактык
• Касмалогія
  • Чырвонае зрушэнне
  • Рэліктавае выпраменьванне
  • Тэорыя Вялікага выбуху
  • Цёмнае рэчыва
  • Цёмная энергія
• Гісторыя астраноміі
• Астраномы
• Аматарская астраномія
• Астранамічныя прылады
• Астранамічныя абсерваторыі
• Астранамічныя сімвалы
• Засваенне космасу
• Планеталогія
• Касманаўтыка

Гл. таксама

• Партал:Астраномія
• Індэксны каталог
• Іаан Аўрамій
• Atlas Coelestis

Навукі         

Матэматыка

 

Фізіка

 

Хімія

 

Біялогія

 

Асноўныя раздзелы	Анатомія   Анатомія чалавека • Анатомія жывёл • Анатомія раслін • Параўнальная анатомія Звычайная анатомія чалавека Астэалогія • Сіндэсмалогія • Міялогія • Спланхналогія • Ангіялогія • Нейралогія • Эстэзіялогія • Эндакрыналогія Батаніка   Агульныя раздзелы Анатомія раслін • Біяхімія раслін • Геабатаніка • Геаграфія раслін • Гісторыя батанікі • Марфалогія раслін • Сістэматыка раслін • Фізіялогія раслін • Фітапаталогія • Фларыстыка • Экалогія раслін Прыватныя раздзелы Альгалогія • Брыялогія • Дэндралогія • Дыяспаралогія • Карпалогія • Ліхеналогія • Мікалогія • Палеабатаніка • Паліналогія • Памалогія • Птэрыдалогія Прыкладныя раздзелы Батанічнае рэсурсазнаўства • Этнабатаніка Заалогія   Энтамалогія   Агульная энтамалогія Імуналогія насякомых • Метамарфоз насякомых • Мірмекафілія • Палеаэнтамалогія • Этнамафагія • Этнамафілія • Этнамахарыя Прыватная энтамалогія Акаралогія • Акрыдалогія • Апіялогія • Арахналогія • Гіменаптэралогія • Дыптэралогія • Калеаптэралогія • Лепідаптэралогія • Мірмекалогія • Аданаталогія • Артаптэралогія • Трыхаптэралогія Фізічная антрапалогія • Герпеталогія • Іхтыялогія • Карцыналогія • Малакалогія • Аалогія • Протазаалогія • Арніталогія • Паразіталогія • Прыматалогія • Тэрыялогія (мамалогія) • Хіраптэралогія • Эталогія Гл. таксама Крыптазаалогія • Гельмінталогія Мікрабіялогія   Вірусалогія • Бактэрыялогія Экалогія   Агульная экалогія • Прыкладная экалогія • Сацыяльная экалогія • Інтэгральная экалогія • Прамысловая экалогія • Медыцынская экалогія • Ахова прыроды • Геаэкалогія • Экалогія чалавека • Ландшафтная экалогія Гл. таксама Гісторыя экалогіі • Чырвоная кніга • Экалагічны след
Іншыя раздзелы	Біяакустыка · Біяінфарматыка · Біялагічная сістэматыка · Біялогія развіцця · Біялогія чалавека · Генетыка · Геноміка · Гідрабіялогія (Біялогія акіяна) Гісталогія · Касмічная біялогія (Астрабіялогія, Ксенабіялогія) Крыябіялогія · Матэматычная біялогія · Малекулярная біялогія · Палеанталогія · Паталогія · Пратысталогія · Таксанамія · Фізіялогія · Хронабіялогія Цыталогія · Эвалюцыйная біялогія · Эталогія
Звязаныя навукі	Біяфізіка Біяхімія Лімналогія Тэраталогія Біяметрыя Біёніка Марфалогія Сістэмная біялогія
Гл. таксама	Узнікненне жыцця