Розніца паміж версіямі "Нацыянальная акадэмія навук Беларусі"

Jump to navigation Jump to search
- 6 categories using HotCat
др (абнаўленне звестак)
(- 6 categories using HotCat)
|заўвага5 =
}}
'''Нацыянальная акадэмія навук Беларусі''', '''НАН Беларусі''', '''НАНБ''', гістарычныя назвы: '''Беларуская акадэмія навук''' ([[1929]] [[1936]]); '''Акадэмія навук БССР''' ([[1936]] [[1991]]); '''Акадэмія навук Беларусі''' ([[1992]] [[1997]]) — вышэйшая дзяржаўная навуковая ўстанова [[Рэспубліка Беларусь|Рэспублікі Беларусь]], ажыццяўляе арганізацыю, правядзенне і каардынацыю фундаментальных і прыкладны́х навуковых даследаванняў і распрацовак па розных напрамках прыродазнаўчых, тэхнічных, гуманітарных, сацыяльных навук і мастацтваў.
 
Акадэмія навук падпарадкоўваецца [[Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь|Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь]], падсправаздачная [[Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь|Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь]] і ажыццяўляе арганізацыю, правядзенне і каардынацыю фундаментальных і прыкладных навуковых даследаванняў і распрацовак па важнейшых напрамках прыродазнаўчых, тэхнічных, гуманітарных, сацыяльных навук і мастацтваў з мэтай навуковага забеспячэння эканамічнага, сацыяльнага і культурнага развіцця Рэспублікі Беларусь, а таксама выконвае ў межах паўнамоцтваў, устаноўленых Законам Рэспублікі Беларусь «Аб Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі» і Статутам Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, асобныя функцыі рэспубліканскага органа дзяржаўнага кіравання ў галіне навукі.
У перыяд [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] (1941—1945) нармальная дзейнасць акадэміі была перарваная. Частка навукоўцаў працягвала свае даследаванні ў інстытутах [[Расія|Расіі]] і іншых рэгіёнаў былога Савецкага Саюза. Многія супрацоўнікі прынялі ўдзел у ваенных дзеяннях. За годы вайны акадэмія, як і ўся гаспадарка Беларусі, панесла значныя страты. Навуковыя лабараторыі, абсталяванне, будынкі, фонды [[ЦНБ НАН Беларусі|бібліятэкі]] былі спаленыя ці разрабаваныя. У [[1945]] агульная колькасць супрацоўнікаў акадэміі складала 360 чалавек.
 
Пасля [[Аперацыя Баграціён|вызвалення Мінска]] ў ліпені [[1944]] на пачатак [[1945]] восем інстытутаў акадэміі ўзнавілі сваю дзейнасць, а ў 1951 у Акадэміі навук налічвалася ўжо 29 навукова-даследчых устаноў, з іх 16 інстытутаў. Агульная колькасць супрацоўнікаў дасягнула 1234 чал., у тым ліку ў акадэміі працавалі 33 акадэмікі, 27 членаў-карэспандэнтаў, 55 [[прафесар|прафесароў]]оў і дактароў навук, 165 кандыдатаў навук. Профіль далейшых навукова-даследчых работ акадэміі складваўся пад уплывам змяненняў у структуры народнай гаспадаркі рэспублікі, патрэбнасцяў развіцця навукі, склаўшыхся традыцый і наяўнага навуковага патэнцыялу. Развіццё акадэміі і падрыхтоўка спецыялістаў для яе інстытутаў ажыццяўлялася пры падтрымцы ўрада ў Беларусі і СССР, а таксама вядучых навуковых цэнтраў [[Масква|Масквы]], [[Ленінград]]а і іншых гарадоў былога [[СССР|Савецкага Саюза]].
 
У адпаведнасці з Указам [[Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь|Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь]] ад 15 траўня [[1997]] г. № 281 «Аб Нацыянальнай акадэміі наук Беларусі» Акадэмія навук была ператворана ў Нацыянальную акадэмію навук са статусам вышэйшай дзяржаўнай навуковай арганізацыі Беларусі, адказнай за каардынацыю і правядзенне фундаментальных навуковых даследаванняў.
За 86-гадовую гісторыю ў НАН Беларусі сфарміраваліся аўтарытэтныя навуковыя школы, выраслі вучоныя з сусветным імем. Імі вырашаны шэраг буйных тэарэтычных і прыкладных праблем у галіне [[матэматыка|матэматыкі]], [[фізіка|фізікі]], [[хімія|хіміі]], [[біялогія|біялогіі]], [[навукі аб Зямлі|навук аб Зямлі]], [[гуманітарныя навукі|гуманітарных]] і сацыяльных навук. Буйныя навуковыя вынікі атрыманыя практычна па ўсіх сфарміраваных навуковых даследаванняў і распрацовак, шырока вядомыя і атрымалі высокую ацэнку ў Беларусі і за яе межамі. Вынікі даследаванняў акадэмікаў [[Яўмен Рыгоравіч Канавалаў|Я. Р. Канавалава]] (фізіка, [[1972]]), [[Афанасій Андрэевіч Ахрэм|А. А. Ахрэма]] (хімія, 1975), [[Мікалай Аляксандравіч Барысевіч|М. А. Барысевіча]] (фізіка, [[1977]]), [[Фёдар Іванавіч Фёдараў|Ф. І. Фёдарава]] (фізіка, 1980), [[Веніямін Іосіфавіч Вацякоў|В. І. Вацякова]] ([[медыцына]], біялогія, [[1986]]), [[Уладзімір Сяргеевіч Улашчык|У. С. Улашчыка]] (медыцына, біялогія, 1991), кандыдата хімічных навук В. А. Лапінай ([[біяфізіка]], [[біяхімія]], [[1991]]) зарэгістраваны ў якасці [[навуковае адкрыццё|навуковых адкрыццяў]].
 
Па стане на [[1 студзеня|1.1]].[[2013]] у Акадэміі навук працавала звыш 9 тыс. работнікаў, што выконвалі навуковыя даследаванні і распрацоўкі (разам з тэхнікамі, дапаможным і абслугоўваючым персаналам - — больш за 16 тыс.). Сярод іх было 459 [[доктар навук|дактароў навук]] і 1707 [[кандыдат навук|кандыдатаў навук]].
 
Па стане на [[1 студзеня|1.1]].[[2015]] у Акадэміі навук знаходзіліся 91 [[акадэмік]], 2 ганаровыя члены, 13 замежных членаў і 122 [[член-карэспандэнт|члены-карэспандэнты]].
 
Па стане на [[1 студзеня|1.1]].[[2015]] у Акадэміі навук знаходзіліся 91 [[акадэмік]], 2 ганаровыя члены, 13 замежных членаў і 122 [[член-карэспандэнт|члены-карэспандэнты]].
== Комплекс будынкаў ==
{{Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь|712Г000198}}
[[File:Акадэмія навук 5.jpg|thumb|злева|Галоўны корпус]]
Нацыянальная акадэмія навук Беларусі ўяўляе сабой комплекс навукова-даследчых устаноў, будынкаў адміністрацыйнага, гаспадарчага і вытворчага прызначэння. Будаўніцтва першых карпусоў пачалося ў [[1931]][[1932]]  гг. паводле праекта [[Г. Лаўроў|Г. Лаўрова]], з [[1935]]  г. праектаванне пад кіраўніцтвам [[І. Лангбард]]а. Адноўлены пасля [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] галоўны корпус стаў адным з асноўных кампазіцыйных акцэнтаў [[Праспект Незалежнасці, Мінск|галоўнай магістралі Мінска]].
 
== Структура ==
 
== Літаратура ==
* Беларуская энцыклапедыя. Т. 11. — Мн., 2000.
* Республика Беларусь. Т. 2 : энциклопедия. — Мн., 2006.
* О научной и инновационной деятельности в Республике Беларусь в 2012 году. - — Мн., 2013.
 
== Спасылкі ==
 
[[Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|*]]
[[Катэгорыя:Нацыянальныя акадэміі]]
[[Катэгорыя:Аб'екты на банкнотах]]
[[Катэгорыя:Арганізацыі беларускай навукі]]
[[Катэгорыя:Праспект Незалежнасці, Мінск]]
[[Катэгорыя:Акадэміі]]
[[Катэгорыя:Акадэміі навук]]
[[Катэгорыя:Дзяржаўныя акадэміі навук Беларусі]]
[[Катэгорыя:Дзяржаўныя арганізацыі Беларусі]]

Навігацыя