Спіс дзеючых канстытуцый
Спіс канстытуцый утрымлівае пералік краін свету ў залежнасці ад даты прыняцця ў іх дзеючых канстытуцый. Спіс аб'яднаны ў дзве групы: некадыфікаваныя канстытуцыі і кадыфікаваныя канстытуцыі. Канстытуцыі непрызнаных і часткова прызнаных дзяржаў прыведзены ў адмысловым раздзеле.
У канстытуцыйным праве прынята наступная класіфікацыя канстытуцый:[1]
- пісаныя канстытуцыі
- кадыфікаваныя
- некадыфікаваныя
- няпісаныя канстытуцыі
- змяшаныя канстытуцыі
Усе не кадыфікаваныя канстытуцыі, у тым ліку няпісаныя і змяшаныя, магчыма аб'яднаць у нефарматныя канстытуцыі[2].
Самай старой з дзеючых пісаных канстытуцый з'яўляецца Канстытуцыя ЗША, прынятая 17 верасня 1787 года на Філадэльфійскім канвенце[3].
Сярод нядзейных першых канстытуцый распалых дзяржаў варта адзначыць Канстытуцыю Корсікі(англ.) бел. (1755 год), Канстытуцыю Рэчы Паспалітай (1791), Канстытуцыю Сардзінскага каралеўства (1848).
Некадыфікаваныя канстытуцыі [правіць]
| № | Краіна | Дата прыняцця | Хто прыняў | Найменне канстытуцыі |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 15 чэрвеня 1215 26 снежня 1689 |
Іаан Беззямельны Парламент Англіі |
Канстытуцыя Вялікабрытаніі: • Вялікая хартыя вольнасцяў • Біль аб правах 1689 года |
|
| 2 | 1867 29 сакавіка 1982 |
Парламент Вялікабрытаніі Парламент Вялікабрытаніі |
Канстытуцыя Канады: • Канстытуцыйны акт 1867 года • Канстытуцыйны акт 1982 года |
|
| 3 | Канстытуцыя Новай Зеландыі(англ.) бел. | |||
| 4 | Канстытуцыя Швецыі | |||
| 5 | 8 кастрычніка 1600 | Канстытуцыя Сан-Марына(англ.) бел. | ||
| 6 | Асноўныя законы Ізраіля |
Кадыфікаваныя канстытуцыі [правіць]
Канстытуцыі, прынятыя ў XVIII – XIX стагоддзях [правіць]
| № | Краіна | Дата прыняцця | Хто прыняў | Найменне канстытуцыі |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 17 верасня 1787 | Філадэльфійскі канвент | Канстытуцыя ЗША | |
| 2 | 17 мая 1814 | Устаноўчы сход | Канстытуцыя Нарвегіі | |
| 3 | 24 жніўня 1815 | Вілем I | Канстытуцыя Нідэрландаў | |
| 4 | 7 лютага 1831 | Нацыянальны кангрэс | Канстытуцыя Бельгіі | |
| 5 | 1 мая 1853 | Канстытуцыйны канвент | Канстытуцыя Аргенціны | |
| 6 | 17 кастрычніка 1868 | Вілем III | Канстытуцыя Люксембурга | |
| 7 | 1875 | Джордж Тупоу I | Канстытуцыя Тонга | |
| 8 | 9 ліпеня 1900 | Вікторыя | Канстытуцыя Аўстраліі |
Канстытуцыі, прынятыя ў XX стагоддзі [правіць]
Канстытуцыі, прынятыя ў XXI стагоддзі [правіць]
Канстытуцыі дзяржаў са спрэчным статусам [правіць]
| № | Краіна | Дата прыняцця | Хто прыняў | Найменне канстытуцыі |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 25 снежня 1946 | Парламент Рэспублікі Кітай | Канстытуцыя Рэспублікі Кітай(англ.) бел. | |
| 2 | 1976 | Канстытуцыя Сахарскай Арабскай Дэмакратычнай Рэспублікі(англ.) бел. | ||
| 3 | 5 мая 1985 | Рэферэндум | Канстытуцыя Паўночнага Кіпра(англ.) бел. | |
| 4 | 3 кастрычніка 1999 | Рэферэндум | Канстытуцыя Абхазіі | |
| 5 | 8 красавіка 2001 | Рэферэндум | Канстытуцыя Паўднёвай Асеціі | |
| 6 | 31 мая 2001 | Рэферэндум | Канстытуцыя Самаліленда(англ.) бел. | |
| 7 | 2001 | Канстытуцыя Пунтленда | ||
| 8 | 10 снежня 2006 | Рэферэндум | Канстытуцыя Нагорна-Карабахскай Рэспублікі | |
| 9 | 9 красавіка 2008[7] | Парламент Косава | Канстытуцыя Косава | |
| 10 | 29 чэрвеня 2011 | Вярхоўны Савет Прыднястроўя | Канстытуцыя Прыднястроўя |
Гл. таксама [правіць]
Каментары [правіць]
Зноскі [правіць]
- ↑ В. В. Маклаков {{{назва}}} — М.: Волтерс Клувер, 2006. — С. 82. — 896 с. — ISBN 5-466-00101-5.
- ↑ Ольга Шкуренко, Валентин Маков, Максим Минаев Конституции мира. Коммерсантъ Власть (13 жніўня 2007 года). Праверана 14 кастрычніка 2011.
- ↑ В. В. Маклаков Конституции зарубежных государств : Великобритания, Франция, Германия, Италия, Соедин. Штаты Америки, Япония, Бразилия : учеб. пособие — М.: Волтерс Клувер, 2009. — С. 293. — 624 с. — ISBN 978-5-466-00362-8.
- ↑ Эквадор прыняў сацыялістычную канстытуцыю. Lenta.ru (21 кастрычніка 2008 года). Праверана 14 кастрычніка 2011.
- ↑ У Балівіі абвесцяць новую канстытуцыю. Вести.ru (7 лютага 2009 года). Праверана 14 кастрычніка 2011.
- ↑ Парламент Венгрыі прыняў новую канстытуцыю краіны. РІА Навіны (18 красавіка 2011 года). Праверана 14 кастрычніка 2011.
- ↑ Косовский парламент одобрил конституцию края. Вести.ru (9 апреля 2008 года). Праверана 14 кастрычніка 2011.
Літаратура [правіць]
- В. В. Маклаков Конституционное право зарубежных стран — М.: Волтерс Клувер, 2006. — 896 с. — ISBN 5-466-00101-5.
- В. В. Маклаков Конституции зарубежных государств : Великобритания, Франция, Германия, Италия, Соедин. Штаты Америки, Япония, Бразилия : учеб. пособие — М., 2009. — 624 с. — ISBN 978-5-466-00362-8.
Спасылкі [правіць]
- Ольга Шкуренко, Валентин Маков, Максим Минаев Конституции мира (руск.) . Коммерсантъ Власть (13 августа 2007 года). Праверана 14 кастрычніка 2011.
- Канстытуцыі краін свету (руск.) . Праверана 14 кастрычніка 2011.
- Канстытуцыі дзяржаў (краін) свету (руск.) . Праверана 14 кастрычніка 2011.

